صفحه اصلينقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
چهارشنبه ٠٢ مهر ١٣٩٩
موقعیت : صفحه اصلی > اخبار > اخبار جديد 
اخبار > "راهکارهایی برای ارتقای سلامت روانی در روزهای کرونا"


  چاپ        ارسال به دوست

یادداشتی تحلیلی از دکتر حسن پاشا شریفی با عنوان :

"راهکارهایی برای ارتقای سلامت روانی در روزهای کرونا"

 

 

 

راهکارهایی برای ارتقای سلامت روانی در روزهای کرونا
دکتر حسن پاشا شریفی

روان شناس، استاد دانشگاه و عضو شورای مرکزی سازمان نظام روان شناسی و مشاوره


مردم جهان از آغاز تاریخ مکتوب زندگی انسان بر کره زمین تا به امروز، بسیاری از مصایب دردناک طبیعی مانند سیل، زلزله و شیوع بیماری هایی چون وبا و طاعون، یا مصایب ساخته به دست انسان، هم چون جنگ، تروریسم و مانند این ها که جان بسیاری از انسان ها را گرفته و محیط زندگی را ویران ساخته است، تجربه کرده اند. در این نوشته سعی بر آن است که برخی راهکارهای عملی و شاید هم اثر بخش برای حفظ و بهبود سلامت روانی خانواده ها مطرح شود، بدان امید که در این روزهای کرونا که مردم در خانه هایشان نشسته اند، برای هم وطنان عزیزمان سودمند افتد.
بدیهی است که این پدیده به طور طبیعی درجه های متفاوتی از استرس را در همگان ایجاد می کند که بر رفتارو سلامت روانی وجسمانی آنان تاثیر می گذارد. این استرس از یک سو سودمند و از سوی دیگرزیان بخش است.

استرس کم، لازم و مفید است زیرا به شخص هشدار می دهد که اصول ایمنی را رعایت کند و مراقب سلامت خود و دیگران باشد. برعکس استرس زیاد ایمنی بدن را کاهش می دهد که در نتیجه شخص را در برابر هر گونه بیماری آسیب پذیر می سازد. پس باید با استفاده از راهکارهایی که در زیر مطرح خواهد شد، برای کاهش استرس تلاش کرد.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که این پدیده یعنی کرونا را به عوامل سیاسی و یا نیروهای فرا طبیعی نسبت ندهیم. به ویژه آن که نسبت دادن این پدیده به عوامل سیاسی استرس را افزایش می دهد. در مورد نیروهای فرا طبیعی نیز می دانیم که خداوند متعال هرگز در هیچ شرایطی برای انسان، صرف نظر از تفاوت های فیزیکی، قومی، عقیدتی و مانند این ها، سوانح بد نمی آفریند.
شاید این پدیده را بتوان به استفاده فزاینده، بی رویه و بی پروای انسان از دست آوردهای تکنولوژی نوین دانست. دود فزاینده ی اتومبیل ها در شهرهای بزرگ، آلودگی هوا را سبب می شود، تخریب جنگل ها و خشک شدن رودخانه ها و دریاچه ها، از بین بردن نسل های جانورانی که در محیط طبیعی زندگی می کنند، گاز های گلخانه ای و کارخانه ها و بسیاری از این گونه پدیده ها، به تخریب محیط زیست می انجامد و جو کره ی زمین را برای زندگی انسان ناامن می سازد. شاید این رفتارهای ویرانگرانه ی انسان که از زیاده خواهی و جاه طلبی ناشی می شود، راه را برای جهش انواع ویروس ها و بیماری های ناشی از آن ها هموارمی کند. پس چه باید کرد؟
انسان باید از زیاده خواهی و جاه طلبی و خودپرستی و از آن چه که به محیط زیست و سایر موجودات زنده آسیب می رساند، صرف نظر از هر گونه هدف هایی که به آن مترتب است بپرهیزد و این هشداری است که کرونا به ما می دهد. به این بیت زیبا و پرمعنای مولانا توجه کنیم:

هیچ کس با من چنان من مردم آزاری نکرد      این من من هم نشست و مثل من کاری نکرد

بنابر این، گرونا صرف نظر از آسیب هایی که وارد می کند، با پیام خود، انسان ها را بیدار می سازد تا به خود آیند، منیت را کنار بگذارند و از تخریب محیط زیست دست بردارند و این پیامی است که باید مدیران تراز اول همه ی کشورها و دیگر مردم جهان دریابند و به آن عمل کنند. بنابراین، مخاطبان این پیام، مردم روی زمین اند، با هر سطح از پایگاه اجتماعی و هر گونه ارزش هایی که به آن پایبندند.
توجه به این پیام هشدار دهنده و ارج نهادن به آن، یکی از راه های کاهش اضطراب و استرس برای همه ی مردم جهان است که امروز در خانه هایشان نشسته اند.شادکامی و خوش بینی یک عامل بسیار مهم برای حفظ سلامت جسمانی و بهزیستی روانی است که به واقع واکسن کرونا و همه ی بیماری هاست. اگر چه حدود 50 درصد شادکامی به سرشت شخص وعامل وراثت بستگی دارد، اما با کنترل شرایط محیطی و ایجاد تغییرات مناسب در محیط و نیز تقویت اراده ی شخصی و تلقین به خود برای حفظ آرامش، می توان شادکامی را افزایش داد.
همه افراد در موقعیت های بحرانی به درجات مختلفی از استرس دچار می شوند و هر کس در برابر آن واکنش خاص نشان می دهد. برخی واکنش هیجانی مانند خشم، ترس و حتی گریه و بعضی واکنش اجتنابی نشان می دهند و آن را نادیده می گیرند و انکار می کنند.این دو واکنش بی فایده است و حتی ممکن است مخرب باشد. سومین روش، حل مساله است که شخص برای مقابله با مشکلات احتمالی راه حل هایی می یابد و بر اساس آن رفتار می کند. ماندن در خانه و رعایت قواعد بهداشتی، سبک راه حل مساله مدار است.
اکنون که سبک حل مساله و ماندن در خانه را انتخاب کرده ایم، باید برای این تغییر سبک زندگی، که احتمالا استرس زاست، راهکارهایی بیابیم. بدیهی است نخستین راهکار، رعایت اصول بهداشتی در تغذیه، خواب، ورزش، نظافت و گندزدایی محیط و وسایل خانه و عدم تماس با دیگران است. اما از نظر بهزیستی روانی، روش مناسب مقابله با شرایط بحرانی و استرس زا، افزایش سطح شادکامی و یا دست کم حفظ شادکامی است که این کار با افزایش افکار و هیجان های مثبت و کاهش افکار و هیجانات منفی امکان پذیر است.

اینک برخی از راهکارهای عملی برای رسیدن به این هدف از نظر خوانندگان می گذرد.
•پرهیز از جستجوی وسواس گونه ی اخبار و اطلاعات در مورد کرونا، بی اعتنایی به شایعات، به ویژه خبر ها و صحنه های آزارنده، و اتکا به اخبار و اطلاعات آموزنده و امیدبخش از منابع معتبر، و دور کردن کودکان از خبرهای ناگوار
•حفظ روابط اجتماعی و تعامل با دوستان و خویشاوندان از راه تلفن و دیگر رسانه های موجود با گفتگوهای حمایتی و همدلانه وسرگرم کننده مانند اجرای مسابقه های تلفنی مشاعره، حل معما، مسابقات 20 سوالی، چیست آن و مانند این ها
•ایجاد محیط شاد و فضای مناسب در خانه برای خندیدن، زیرا خنده ترشح برخی هورمون ها را در مغز سبب می شود که سطح ایمنی بدن را بالا می برند. از جمله کارهایی که در این مورد می توان انجام داد تعریف لطیفه ها، تماشای فیلم ها و برنامه های خنده دار تلویزیون یا رسانه های مجازی، تعریف داستان ها یا خاطرات خنده دار و حتی انجام بعضی کارها و بازی های کودکانه توسط والدین و مانند این هاست.
•تنظیم واجرای برنامه های تفریحی، سرگرم کننده و آموزشی برای اعضای خانواده مانند آشپزی، نقاشی، کاردستی، گوش دادن به موسیقی های شاد، خواندن گروهی کتاب های داستان و یا شعر به ویژه اشعار شعرای بزرگ ایران مانند مولوی، حافظ، سعدی، فردوسی، شهریار و...
•انجام نرمش و حرکات منظم روزانه و در صورت امکان اجرای آن به صورت گروهی با سایر اعضای خانواده به همراه موسیقی های شاد
•تلقی بحران به عنوان تجربه ای جدید و حتی فرصتی با ارزش برای یادگیری روش های کنار آمدن با بحران، کسب تجربه های تازه، انجام دادن کارهای عقب افتاده، ارتباط و همدلی با دوستان و آشنایان، یاری رساندن به نیازمندان، و اندیشیدن به هدف ها ومعنای زندگی و درک این واقعیت از شعر پر معنا وجهانی سعدی که می گوید:


بنی آدم اعضای یکدیگرند         که در آفرینش زیک گوهرند


•یادآوری و تجسم خاطرات نشاط انگیز گذشته، نگاه کردن به آلبوم های خانوادگی و نوشتن خاطرات و شرح حال زندگی خود، سپاسگزاری و قدردانی از کسانی که در گذشته برایمان خوبی کرده اند و در صورت امکان تماس تلفنی با آنان و ابراز قدر دانی خود به آن ها، و بخشیدن کسانی که در گذشته به ما بدی کرده اند.
•استفاده از فنون مراقبه( (meditationو یا آرمیدگی(relaxation)به ویژه در مواقعی که مشکلات خواب وجود دارد. برای مراقبه می توان چند دقیقه در گوشه ای خلوت نشست و با چشمان بسته به طور طبیعی تنفس کرد و در همان حال به ورود و خروج هوا تمرکز نمود و روزانه چند بار آن را انجام داد. برای آرمیدگی می توان به ترتیب قسمت های مختلف بدن را به مدت چند ثانیه منقبض و سپس آن را رها کرد. این تمرین ها را می توان به کودکان نیز یاد داد ودر خانه آن ها را به صورت گروهی اجرا کرد.
•درد دل کردن و بیان آزاد احساسات و نگرانی ها برای افراد حمایت کننده، ودر مورد افرادی که در خانه تنها هستند صحبت کردن با حیوانات خانگی، عکس های خویشاوندانی که زنده اند یا فوت کرده اند، و یا حتی گلدان ها ممکن است به کاهش استرس کمک کند.
•در موارد بحرانی که نیاز به کمک های تخصصی مرتبط با بهداشت روانی وجود دارد، مانند استرس بسیار زیاد، اضطراب و یا برخی اختلال های بدنی بدون علت بیماری خاص، می توان با متخصصان روان شناسی و مشاوره سازمان نظام روان شناسی و مشاوره ی ایران تماس گرفت.
•در مورد کودکان بر حسب سن و رشد عقلی آنان لازم است نکات زیر رعایت شود:
- به پرسش های آنان صادقانه و به گونه ای که برایشان قابل فهم و عاری از تهدید باشد باید پاسخ داد
- نزد آنان از ابراز هر گونه نگرانی و ناراحتی باید خودداری کرد
- در خانه باید برای آنان فضای کافی در نظر گرفته شود که به راحتی بتوانند به بازی یا کارهای خود بپردازند
-  برای آنان سرگرمی های مناسب تدارک دیده شود
-  به حرف هایشان باید با جان و دل گوش داد و به شیوه ای اطمینان بخش و حمایت کننده، به دیدگاهشان پاسخ داد
-  در برابر شیطنت ها و برخی هیجان های منفی مانند خشم و بهانه گیری آنان باید بردباری نشان داد
-  در مورد خواب ، تغذیه و نظافت آنان مراقبت های لازم را به کار بست


١٥:٢٤ - يکشنبه ١٧ فروردين ١٣٩٩    /    شماره : ١٤٨٧٣    /    تعداد نمایش : ٢١٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




صفحه اصلي|تماس با ما|پست الكترونيك