صفحه اصلي نقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
چهارشنبه ٢٥ مرداد ١٣٩٦
موقعیت : صفحه اصلي > اخبار 
اخبار > " ارزشيابي آيين نامه پيشرفت تحصيلي و تربيتي دوره ابتدايي"


  چاپ        ارسال به دوست

گزارش نتیجه طرح پژوهشی با عنوان :

" ارزشيابي آيين نامه پيشرفت تحصيلي و تربيتي دوره ابتدايي"

ارزشيابي توصيفي : نگاهي كاستي جويانه به آيين نامه ارزشيابي توصيفي
دكتر عبدالحميد رضوي

بررسی میزان تناسب مفاد آیین نامه با اصول ارزشیابی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش ، ارزیابی آیین نامه از نظر اصول آیین نامه نویسی، بررسی میزان تحقق اهداف آیین نامه، بررسی چگونگی اجرای آیین نامه، شناسایی نقاط قوت و ضعف، نارسایی‌ها، محدودیت‌ها موانع و مشکلات اجرایی ، بررسی چگونگی نظارت بر اجرای آیین نامه، بررسی واکنش‌های گروه‌های ذی‌ربط، ذی‌نفع و ذي علاقه نسبت به مؤلفه‌ها و جنبه‌های مختلف آیین نامه هدف اين مطالعه بوده است .
پژوهش در 64 دبستان واقع در 30 منطقه آموزشی ا به اجرا در آمده است.1946 نفر دانش آموز در 64 مدرسه (36پسرانه و 28 دخترانه) تحصیل می‌کردند. . از بین اولیا ء مدارس منتخب، تعداد 1583 ولی (پدر یا مادر) به طور تصادفی انتخاب شدند.از تعداد 359 معلم در مدارس منتخب نظر سنجی به عمل آمد.
نتایج نشان داد که اصولی همچون "تأثیر ارزشیابی بر بهبود فرایند یاددهی-یادگیری" و "توجه به دانش‌ها و نگرش‌ها و مهارت‌های دانش آموزان" در آئین نامه بیشتر رعایت شده است. آنچه که بیشتر نیاز به تجدید نظر دارد به ویژگی هائی همچون "هماهنگی در تحقق اصول " و"خود ارزیابی "، "توجه به فرایند های فکری منتهی به پاسخ "، بدين معني كه سوال امتحاني به گونه اي تنظيم شود كه يادگيرنده را به دادن پاسخ يا پاسخ هايي وادارد كه نيازمند تحليل باشد و نه اتكا به حافظه "ارزشیابی کردن از کارهای گروهی" و "استقلال مدرسه و معلم در فرایند ارزشیابی" مربوط است. بررسی میزان مناسب بودن مفاد آئین نامه بر اساس اصول ارزشیابی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش نشان داد که کارشناسان و مدیران مدارس واکنش‌های متفاوتی داشته‌اند. برای آنان اهداف روشن است و تبصره‌ها و توضیح مواد و مصادیق به خوبی راهنمای عمل هستند. آنان هم چنین متن آیین نامه را ساده توصیف کرده‌اند. در عین حال آیین نامه را دارای نقاط ضعفی می‌دانند. این گروه معتقدند متن آیین نامه کمتر می‌تواند از اشتباهات جلوگیری کند و نیز برخی از مواد آن قابل اجرا نیست و دیگر اینکه محتوای آیین نامه نتوانسته بین بخش‌های مختلف آموزش و پرورش هماهنگی ایجاد کند از نظر آنان برخی از مواد آیین نامه کمتر کار برمدار است ، همچنین کمتر حاوی جزییاتی است که در اجرای قوانین تسهیل ایجاد کند به طور خلاصه می‌توان گفت کارشناسان و مدیران مدارس نسبت به مؤلفه‌هایی چون "تدوین " و " وضوح و هماهنگی " مواد آیین نامه نگاه مثبت‌تری نسبت به مؤلفه "کاربر مدار بودن" آن دارند. به طور کلی مفاد آیین نامه تا حدود زیادی با اصول مصوب شورای عالی آموزش و پرورش منطبق است اما در مورد برخی از مواد آیین نامه نیاز به انجام اصلاحاتی است. این اصلاحات بیشتر به موادی مربوط است که بتواند به تصویر روشن‌تری از پیشرفت یادگیری دانش آموز ارائه دهد و به بهبود مهارت خود سنجی آنان کمک کند .
با هم نگری آنچه که به محدودیت‌های اجرایی آئین نامه مربوط است نشان داد که "وقت "، "تراکم کلاس" و " نا آشنایی والدین با ارزشیابی توصیفی و همکاری انان با مدرسه " ، " تنظیم پوشه کار " مهم‌ترین محدودیت تلقی می‌شود. در این میان معلمان مرد نسبت به دانش و اطلاعات مسئولین و مدیران خود در مورد آئین نامه منتقد تر بوده‌اند. آن‌ها بیشتر از زنان معتقدند مدیران و مسئولین رده‌های بالاتر کمتر از مفاد آئین نامه اطلاع دارند. علاوه بر این ناآشنايي والدين با ارزشيابي توصيفي و دشواري تحليل نتايج حاصل از ابزارها نیز از جمله دیگر عوامل مربوط به محدودیت‌های اجرایی آیین نامه تلقی شده است.
به نظر کارشناسان و مدیران مدارس تنها 4 هدف چون "ایجاد تعامل بين معلم و دانش‌آموز "، "در نظر گرفته شدن علايق دانش‌آموز "، "رشد شخصيت دانش‌آموز " و"آگاهی اولياء از روند پيشرفت فرزندان " تحقق یافته‌اند اما معلمان به تحقق اهداف بیشتری معتقدند انها به خلاقیت و استعداد به عنوان دو مقوله ای که در ارزشیابی توصیفی به انها توجه بیشتری می‌شود، تاکید زیادی دارند. نتایج بیانگر آن است که مدیران مدارس نسبت به تحقق اهداف در مقایسه با کارشناسان نظر مثبت‌تری دارند. كه اين شايد به احساس رايجي باشد كه امروزه در اغلب مسئولان مشاهده مي شود .توجه به انگیزه‌ها، شناسایی استعدادها، مهارت خود ارزیابی، ارتقاء روش‌های یاد دهی –یادگیری و تربیتی زمینه‌هایی هستند که ارزشیابی توصیفی نیازمند توجه بیشتر به ان‌هاست.بیشتر معلمین مناطق محروم معتقدند وصول این هدف به مناطق محروم مربوط نمی‌شود به دليل كمبود امكانات فيزيكي و نيز مهارت هاي مشاوره اي اموزگاران جايي برای شناسایی استعداد دانش آموزان وجود ندارد. البته آنچه که بیشتر قابل توجه و تمهید است تا در مورد آن اقدامات مناسبی به عمل آید " خودسنجی" است. به نظر دو گروه کارشناسان و معلمان اجرای آیین نامه تا کنون نتوانسته به ویژه در زمینه مهارت خود سنجی دانش آموزان را مهیا سازد.
در مورد نحوه باز خورد باید گفت معلمان تا حدودی فراتر از عملکرد دانش آموز به آنان بازخورد می‌دهند و بیشتر باز خورد های خلاصه نویسی شده ای دارند. اما از اینکه بتوانند فاصله بین عملکرد دانش آموز و اهداف آموزشی را در هنگام باز خورد توصیف کنند تا حد زیادی ضعیف عمل نموده‌اند. همچنین ان‌ها کمتر توانسته‌اند بین عملکرد فعلی دانش آموز و تجربه های قبلی او پیوند بر قرار کنند و یا برای پیشرفت‌های بعدی او رهنمود های اصلاحی بدهند. مهم‌ترین مشکل معلمان در رعایت اصل محتوای بازخورد آن است که محتواي بازخوردهایشان به دانش آموز با هدف‌هاي يادگيري مرتبط نیست و یا بازخوردهایشان دانش آموز را راهنمايي نمی‌کند و به مهم‌ترين نکات در کار دانش آموز کمتر توجه دارد.
شواهد در مورد توجه معلمان به ملاک‌های قضاوت در ارزیابی عملکرد دانش آموزان نشان دهنده آن است که قضاوت‌های معلمان کمتر با هنجارها یا نمونه ای از عملکرد دانش آموزان مقایسه می‌شود. بررسی‌ها نشان داد که توصیف معلمان بیشتر به پیشرفت دانش آموز اشاره نموده است اما با اصلاح و بهبود عملکرد آنان کمتر اشاره داشته است.
علی رغم استفاده نسبتاً مطلوب معلمان در استفاده از کلمات ساده و رعایت قواعد دستوری در نوشتن باز خورد در ورقه های آزمون باید به عدم توجه کافی معلمان به متناسب بودن بازخوردها با سطح رشد دانش آموزان اشاره نمود. در بازخورد های معلمان کمتر اثری از خطاب کردن دانش آموزان با اسم ملاحظه شد و یا اینکه کمتر حاوی عباراتی بود که برای جبران کاستی‌های یادگیری دانش آموز فرصت جبرانی فراهم نموده باشند. بنابراین به نظر می‌رسد معلمان اساساً نیاز به آموزش ویژه و اختصاصی در مورد روش‌ها و تکنیک‌های باز خورد دارند. اما لحن باز خورد معلمان تا حدود زیادی با احترام همراه بوده اگر چه بیشتر به نقاط ضعف دانش آموزان اشاره نموده و کمتر توانسته‌اند دانش آموزان را فردی فعال معرفی کنند و یا حس کار آمدی را در انها تقویت کنند.
همچنين می‌توان گفت که نتایج بیانگر درجاتی از مطلوبیت در تحقق اهداف آئین نامه است. تحقق اهدافی که به تعامل معلم و دانش آموز و آگاهی اولیاء از پیشرفت فرزندان مربوطند، مطلوب ارزیابی می‌شوند و تحقق اهدافی که به اصلاح روش‌های آموزشی و تربیتی و نوآوری دانش آموزان و مهارت خود ارزیابی دانش آموزان مربوطند، کمتر مطلوب ارزیابی می‌شوند. عواملی را که بیشتر می‌توان به تحقق نامطلوب اهداف آئین نامه مربوط دانست، عبارتند از "وقت گیر بودن روند ارزشیابی دانش آموزان و تنظیم پوشه کار" و "بازخورد به والدین"، "آشنایی ناکافی والدین و معلمان و مدیران و مسئولان با فلسفه و اهداف ارزشیابی توصیفی" و آنچه که به "امکانات" از قبیل تراکم زیاد کلاسی و کمبود امکانات و وسایل تسهیل کننده آموزش و ارزشیابی در کلاس مربوط می‌شوند.


دانلود فايل : 1ارزشيابي_آيين_نامه_پيشرفت_تحصيلي.pdf ( 127KB )


١٦:٠٠ - سه شنبه ١٧ مرداد ١٣٩٦    /    شماره : ١٤٢٦٨    /    تعداد نمایش : ٧١



خروج




صفحه اصلي |نقشه سايت|تماس با ما|پست الكترونيك