صفحه اصلي نقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
دوشنبه ٠٦ خرداد ١٣٩٨
موقعیت : صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > « بررسي وضعيت اشتغال فارغ‌التحصيلان كاردانش»


  چاپ        ارسال به دوست

گزارش نشست ارائه يافته‌هاي پژوهشي با عنوان:

« بررسي وضعيت اشتغال فارغ‌التحصيلان كاردانش»

 

 

 

 

نشست ارائه يافته‌هاي پژوهشي با عنوان« بررسي وضعيت اشتغال فارغ‌التحصيلان كاردانش» توسط گروه پژوهشي فني و حرفه‌اي پژوهشكده برنامه ريزي درسي و نوآوري‌هاي آموزشي در روز سه شنبه 97/11/9  با حضور حداکثری مدعوین محترم در محل سالن جلسات پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش برگزار گردید.

در این نشست ابتدا یافته های پژوهشی طرح مذکور توسط مجری محترم آقای دکتر متین ارائه  شد و در ادامه حضار به بحث و تبادل نظر در خصوص نتایج طرح پرداختند و پس از آن مجری طرح به سئوالات حاضرین در جلسه بطور مبسوط پاسخ دادند. خلاصه ای از این یافته بشرح ذیل تقدیم می گردد:

 

عنوان پژوهش:

بررسی وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان شاخه کار دانش

پژوهشگر:دکتر نعمت اله متین

ناظر:مهندس عبدالحسین نفیسی

زمان اتمام طرح: شهریور 1397

سفارش دهنده : معاونت آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش

 

 

 

بيان مسئله

از اجراي برنامه شاخه كاردانش، به عنوان برنامه و شيوه‌اي نو از آموزش‌هاي مهارتي حدود 24 سال مي‌گذردو در حال حاضر حدود 5/20 درصد دانش‌آموزان  دوره متوسطه در  این شاخه تحصيل مي‌كنند.

يك نظام آموزشي كار آمد هميشه بايد از وضعيت فارغ التحصيلان به ويژه ميزان اشتغال آنان مطلع باشد و با گرفتن باز خورد مناسب و مستمر به بازنگري در برنامه خود بپردازد. در واقع، كميت و كيفيت اشتغال دانش آموختگان نظام آموزش فني و حرفه اي بسيار مورد توجه است.

وضعيت فارغ التحصيلان هر نظام آموزشي در راستاي ارزيابي برون داد هاي آن تا آن حد اهميت دارد كه از طريق آن ميتوان در باره ادامه برنامه و تعديل يا توقف آن به قضاوت پرداخت.

هر چند به صورت مطلق نمي توان گفت كه آموزشهای کار دانش منجر به اشتغال فارغ التحصيلان این شاخه نشده است،اما در مورد ميزان اشتغال و انطباق رشته تحصيلي با شغل ترديدهايي جدي وجود دارد.

يافته‌هاي مطالعات انجام شده تا کنون، بر نامطلوب بودن اشتغال فارغ‌‌التحصيلان شاخه كار دانش دلالت دارند، اما از زمان انجام اين مطالعات بيش از 10 سال گذشته است و اغلب اين مطالعات در اثر محدود بودن دامنه و معرف نبودن نمونه آماري از قابليت تعميم برخوردار نيستند.از طرف ديگر يراي بعضي از كارشناسان و پژوهشگران اين پرسشها نيز وجود دارد كه وضعيت موجود اشتغال فارغ التحصيلان كاردانش چگونه است؟ در مقام مقايسه، آيا اشتغال فارغ التحصيلان شاخه كاردانش با اشتغال فارغ التحصيلان شاخه نظري وافرادگروههاي زير ديپلم هم سن آنها ازوضعيت بهتري بر خوردار است؟ دريافت پاسخ چنين پرسشهای مطرح شده مي‌تواند براي برنامه ريزان و مديران حوزه كاردانش مفيد و موئثر باشد.

 بنا بر این ،براي ارائه تصويرروشن و واقعي از وضعيت اشتغال فارغ‌‌التحصيلان شاخه كار دانش و ميزان تحقق آن به شواهد پژوهشی جديدي نياز داريم. با درك اين نياز،مطالعه حاضر براي ارائه شواهد علمي كافي از وضعيت شغلي فارغ‌التحصيلان شاخه كاردانش اجرا شده است.

 

سئوال‌هاي پژوهش

1-وضعيت اشتغال فارغ التحصيلان مرد شاخه كاردانش در رشته هاي«الكترونيك صنعتي»،«تعمير موتور خودرو» و«تعمير موتور تراكتور» چگونه است؟

2-وضعيت اشتغال فارغ التحصيلان زن شاخه كاردانش در رشته هاي«خياطي» ، «گرافيك كامپيوتر و «كشت گياهان دارويي» چگونه است؟

3-وضعيت اشتغال فارغ التحصيلان زن و مردشاخه نظری چگونه است؟

4-آيا ميزان  اشتغال فارغ التحصيلان مرد و زن شاخه كاردانش با ميزان اشتغال فارغ التحصيلان گروه همسال شاخه نظري  تفاوت دارد؟

5-آيا ميزان  اشتغال فارغ التحصيلان شاخه كاردانش با ميزان اشتغال گروه همسال زير ديپلم تفاوت وجوددارد؟

6-عوامل موثر در اشتغال و بيكاري فارغ التحصيلان شاخه كار دانش كدامند؟

روش پژوهش 

روش پژوهش ،با توجه به ماهیت آن  از نوع توصيفي است که به شیوه پیمایشی انجام شده است و از نوع هدف کاربردی است .

جامعه آماري

جامعه آماري  این پژوهش به شرح  موارد زير است:

  1.  فارغ‌التحصيلان مرد و زن شاخه كار دانش وزارت آموزش و پرورش در سالهای 1391 ،1392 و 1393 در شش رشته، «الكترونيك صنعتي»،«تعمير موتور خودرو»،«تعمير موتور تراكتور»  برای مردان و«خياطي» ، «گرافيك كامپيوتر» و «كشت گياهان دارويي»  برای زنان است .
  2. فارغ التحصيلان زن و مردشاخه نظري دررشته‌هاي رياضي،تجربي و انساني در سالهای  تحصیلی1391 ،1392 و 1393 وزارت آموزش وپرورش.
  3. گروه همسال  فارغ التحصیلان (24-20 ساله) زیر دیپلم.  این گروه کسانی هستند که در گذراندن دوره متوسطه ناموفق بوده و ترک تحصیل کرده اند.   
  4.   مديران هنرستانها،کارشناسان  داخل و خارج ازآموزش و پرورش ونمایندگان بخشاشتغال.

 

نمونه آماری و شیوه نمونه گیری

الف - نمونه آماری فارغ التحصيلان شاخه کار دانش:

 در هر استان براي هر رشته 48 نفر كه در مجموع براي 6 رشته و در پنج استان تعداد 1440نفر به عنوان نمونه آماري شناسایی شدند که از این تعداد(697  نفرمرد )و(743 نفر زن) می باشند. توزیع کمی نمونه ها براساس نسبتهای خاص  و جنسیت و امکان شناسایی فارغ التحصیلان از مرکز استان و شهر های تابعه انجام شد.

 ب-نمونه آماری فارغ التحصيلان شاخه نظري(رشته‌هاي رياضي،تجربي و انساني) با حد اقل نمونه مورد نیاز(15نفر)و در نظر گرفتن جنسیت ،30 نفر و از هر رشته 30 نفر(در مجموع پنج استان کشور450نفر با توجه به میزان دسترسی انتخاب شدند.                      

ج-برای گروه همسال24-20 ساله زیر دیپلم نمونه گیری خاصی وجود ندارد.اطلاعات مربوط به وضعیت بیکاری و اشتغال آنها  از مركز آمار اخذ گردید تا امكان مقايسه نسبت اشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان كار دانش با آنها ( ترک تحصل کنندگان زیر دیپلم) به عنوان نمونه مقایسه  مورد استفاده قرار گیرد.

د-نمونه گیری مدیران هنرستانها بصورت هدفمند انجام شد. 12نفر مدیر زن و 18 نفر مدیر مرد به صورت نیمه ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند.نمونه گیری کارشناسان داخل و خارج از آموزش و پرورش ونمایندگان بخش اشتغال نیز بصورت هدفمند انجام شد و تعداد 29 نفر مرد و 11 نفر زن مورد مصاحبه قرار گرفتند.

 

ابزار‌ها ی گردآوري داده ها

براي جمع آوری داده ها از دو نوع پرسشنامه‌  محقق ساخته استفاده شد.پرسشنامه هابرای دریافت اطلاعات از فارغ التحصیلان شاخه کار دانش و نظری بکار گرفته شد. برای حصول از روایی پرسشنامه ها از نظرات افراد متخصص استفاده گردید.تعیین پایایی پرسشنامه ها از طریق باز آزمایی صورت گرفت و اعتباری در حدود 90 درصد برای این تحقیق بدست.

 

در مورد مدیران هنرستانها و صاحبنظران و کارشناسان داخل و خارج از آموزش و پرورش مصاحبه به عمل آمدبرای استخراج پاسخ مصاحبه ها از روش تحلیل کیفی استفاده شد. براي تعيين روايي محتواي فرم مصاحبه ها، چهارچوب مصاحبه در اختيار تعدادي از برنامه‌ريزان و كارفرمايان و كارشناسان آگاه قرار گرفت و پس از اعمال اصلاحات پيشنهادي آنان، فرم مصاحبه، نهايي شد.

روش تجزيه و تحليل داده ها

در این پژوهش،شیوه تحلیل داده ها  متناسب با نوع مقیاس اندازه گیری و نوع سوال پژوهش انتخاب شدو برای داده های جمع آوری شده از روش مناسب آماری استفاده به عمل آمد. برای تحلیل داده های کمی از نرم افزار ssps.استفاده شد. 

 

یافته های پژوهش                                              

  • وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان کاردانش به تفکیک جنسیت

 

     

در حال حاضر وضعيت شما چگونه است؟

جمع

شاغل

بيکار

سربازي

 در حال تحصيل

جنسيت فارغ التحصيلان

زن

فراوانی

59

444

0

180

683

درصد

8.6%

65.0%

0.0%

26.4%

100%

مرد

فراوانی

166

290

130

114

700

درصد

23.7%

41.4%

18.6%

16.3%

100%

جمع

فراوانی

225

734

130

294

1383

درصد

16.3%

53.1%

9.4%

21.3%

100%

 

مشاهده می شود(16.3درصد)فارغ التحصیلان  شاخه کاردانش شاغل  و(53.1 درصد) آنهابیکار ،(21.3 درصد)در حال تحصیل و(9.4 درصد)در حال سربازی بوده اند.

اشتغال مردان (23.7 درصد) از اشتغال زنان (8.6 درصد) بیشتر بوده  است .بیکاری در زنان (65 درصد) از بیکاری درمردان (41.4 درصد) بیشتر است. همچنین ادامه تحصیل زنان(26.4 درصد) در برابر مردان(16.3 درصد) بیشتر بوده است. براساس آزمون، اشتغال مردان بیش از زنان مورد تایید است.

  • وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان زن به تفکیک رشته تحصیلی

 

 

 

 زن

 

در حال حاضر وضعيت شما چگونه است؟

جمع

شاغل

بيکار

 در حال تحصيل

رشته تحصيلي ديپلم

گرافيک، کامپيوتر

فراوانی

13

133

66

212

درصد

6.1%

62.7%

31.1%

100%

خياطي ...

فراوانی

21

136

43

200

درصد

10.5%

68.0%

21.5%

100%

کشت گياهان داروئي

فراوانی

19

164

66

249

درصد

7.6%

65.9%

26.5%

100%

جمع

فراوانی

53

433

175

661

درصد

8.0%

65.5%

26.5%

100%

 

 

متناسب با جدول مشاهده میشود،در مجموع شاغلین زن در رشته های گرافيک، کامپيوترخياطي و کشت گياهان داروئي.(8 درصد)،مجموع بیکاران (65.5 درصد) و مجموع افراد در حال تحصیل در دانشگاه ( 26.5 درصد) هستند.اشتغال زنان در رشته خیاطی با(10.5 درصد) از دیگررشته ها بیشتر است.بعد از آن بترتیب  اشتغال در رشته کشت گیاهان دارویی با(7.6 درصد)وگرافیک کامپیوتر با(6.1درصد) قرار دارند.بیشترین بیکاری در رشته خیاطیبا(68 درصد) و بعد از آن بترتیب  ،کشت گیاهان دارویی با( 65.9 درصد)وگرافیک کامپیوتر با( 62.7 در صد) قرار دارند. بیشترین ادامه تحصیل زنان دررشته گرافیک کامپیوتربا(31.1 درصد) و کمترین آن در رشته خیاطی با(21.5 درصد) بوده است. اشتغال وبیکاری در رشته خیاطی به ترتیب با(10.5 درصد و68 درصد) از دیگررشته ها بیشتر است. براساس نتایج آزمون، تفاوت وضعیت اشتغالفارغ التحصیل کاردانش زن دررشته های مورد مطالعه معنی دار نیست .

 

 

3-وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان مرد به تفکیک رشته تحصیلی

 

 

 

 

در حال حاضر وضعيت شما چگونه است؟

جمع

شاغل

بيکار

سربازي

تحصيل

رشته تحصيلي ديپلم

تعمير موتورخودرو

فراوانی

67

74

38

37

216

درصد

31.0%

34.3%

17.6%

17.1%

100%

الکترونيک صنعتي

فراوانی

48

91

39

37

215

درصد

22.3%

42.3%

18.1%

17.2%

100%

تعميرموتور تراکتور

فراوانی

35

107

47

28

217

درصد

16.1%

49.3%

21.7%

12.9%

100%

جمع

فراوانی

150

272

124

102

648

درصد

23.1%

42.0%

19.1%

15.7%

100%

 

متناسب با جدول شماره 21، مشاهده می شود مجموع شاغلین مرد در رشته هایتعمير موتورخودرو ،الکترونيک صنعتي و تعميرموتور تراکتور(23.1 درصد)،مجموع بیکاران (42 درصد)،مجموع فارغ التحصیلان در حال تحصیل در دانشگاه (15.7 درصد)و مجموع افراد در حال خدمت سربازی(19.1 در صد) میباشند. اشتغال مردان در رشته تعمير موتورخودروبا(31 درصد) از دیگررشته ها بیشتر است.بعد از آن بترتیب  اشتغال در رشته الکترونیک صنعتی با(22.3 درصد)وتعمیر موتور تراکتور با(16.1 درصد) قرار دارند.بیشترین بیکاری در رشته تعميرموتور تراکتوربا(49.3 درصد) و بعد از آن بترتیب  ،الکترونیک صنعتی با( 42.3 درصد)وتعمیر موتور خود رو با( 34.3 در صد) قرار دارند. بیشترین ادامه تحصیل مردان دررشته الکترونيک صنعتيبا(17.2 درصد) و کمترین آن در رشته تعمیر موتور تراکتور با(12.9 درصد) بوده است. براساس نتایج آزمون، وضعیت کنونیفارغ التحصیلان مرد در رشته های مورد مطالعه معنی دار است.

 

  • وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان شاخه نظری

در اين پژوهش شاغل كسي است كه  تحصيلات دوره متوسطه خود را در یکی از سالهاي 1391 ،1392 و1393 در شاخه  نظری و در یکی از رشته هاي «انسانی،تجربی و ریاضی» به اتمام رسانیده و بنا به اعلام خودش مشغول بکار شده است.

 

 

  وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان نظری به تفکیک جنسیت

   

وضعیت کنونی

جمع

در حال خدمت سربازي

بيکار هستم

در حال تحصيل هستم

شاغل هستم

جنسيت فارغ التحصيل

زن

فراوانی

0

85

132

21

242

درصد

0.0%

35.1%

54.5%

8.7%

100%

مرد

فراوانی

33

29

117

19

198

درصد

16.7%

14.6%

59.1%

9.6%

100%

جمع

فراوانی

33

114

249

40

436

درصد

7.6%

26.1%

57.1%

9.2%

100%

 

درجدول مشاهده می شود در مجموع (9.2 درصد)از فازغ التحصیلان شاخه نظری شاغل هستند. بیشتر فارغ التحصیلان در این شاخه درحال تحصیل بوده اند(57.1 درصد)و (26.1 درصد) بیکارو (7.6 درصد) در حال خدمت سربازی بوده اند. نسبت بیکاری درزنان فارغ التحصیل نظری 35.1 درصدو برای مردان 14.6 درصد بوده است.نسبت اشتغال برای زنان (8.7 درصد)و برای مردان(9.6 درصد) بوده است.

  • مقایسه وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان کاردانش ونظری

مقایسه وضعیت کنونیفارغ التحصیلان کاردانش ونظری

 

 

 

در حال حاضر وضعيت شما چگونه است؟

جمع

شاغل

بيکار

سربازي

تحصيل

شاخه

كاردانش

فراوانی

230

749

141

304

1424

درصد

16.2

52.6

9.9

21.3

100

نظري

فراوانی

41

119

38

259

457

درصد

9.0

26.0

8.3

56.7

100

جمع

فراوانی

271

868

179

563

1881

درصد

14.4

46.1

9.5

29.9

100

 

درجدول   مشاهده می شود، درحال حاضر،فارغ التحصیلان شاخه کاردانش بیش از فارغ التحصیلان شاخه نظری شاغل بوده اند(16.2 درصددر مقابل 9 درصد). بیشترفارغ التحصیلان نظری به تحصیل اشتغال داشته اند(56.7 درصددر مقابل 21.3 درصد). برای آزمون، چنانچه فقط دوگروه نسبتا عمده: بیکار واشتغال به تحصیل را انتخاب کنیم، مشاهده خواهیم کرد، آزمون به شدت تفاوت هارا معنی دار نشان می دهد، فارغ التحصیلان نظری بیشتر مشغول به تحصیل بوده ولی بیشتر فارغ التحصیلان کاردانش بیکار اند.

براساس آزمون، دروضعیت اشتغالفارغ التحصیلان کاردانش و نظری تفاوت معنی دار وجود دارد.

 

  • مقایسه فارغ التحصیلان کاردانش ونظری به تفکیکوضعیت کنونیآنها به تفکیک جنسیت

شاخه

     

در حال حاضر وضعيت شما چگونه است؟

جمع

شاغل

بيکار

سربازي

تحصيل

كاردانش

جنسيت فارغ التحصيلان

زن

فراوانی

59

444

0

180

673

درصد

8.8%

66.0%

0.0%

26.7%

100%

مرد

فراوانی

166

290

130

114

700

درصد

23.7%

41.4%

18.6%

16.3%

100%

جمع

فراوانی

225

734

130

294

1383

درصد

16.3%

53.1%

9.4%

21.3%

100%

نظري

جنسيت فارغ التحصيلان

زن

فراوانی

21

85

0

132

238

درصد

8.8%

35.7%

0.0%

55.5%

100%

مرد

فراوانی

19

29

33

117

198

درصد

9.60%

14.60%

16.70%

59.10%

100%

جمع

فراوانی

40

114

33

249

436

درصد

9.2%

26.1%

7.6%

57.1%

100%

 

درجدول 63، مشاهده می شود، درحال حاضر، میزان بیکاری در فارغ التحصیلان کاردانش بیش از فارغ التحصیلان نظری است، ،( 53.1 درصد درمقابل 26.1 درصد). میزان بیکاری در زنان فارغ التحصیل کاردانش شدید تر است، به طوری که 66 درصد زنان فارغ التحصیل کاردانش بیکار، ولی میزان بیکاری در زنان فارغ التحصیل نظری 35.7 درصد بوده است.

ازسویی دیگر، اشتغال به تحصیل درفارغ الحصیلان رشته های نظری بیشتر است، ،( 57.1 درصد درمقابل 21.3 درصد). همچنین 16.3 درصد مردان فارغ التحصیل کاردانش به تحصیل مشغول بوده، ولی اشتغال به تحصیل در مردان رشته های نظری 59.1 درصد است. براساس آزمون، دروضعیت اشتغال فارغ التحصیلان زن ومرد در کاردانش و نظری ، تفاوت معنی دار وجود دارد.

  • مقایسه وضعیت کنونی فارغ التحصیلان کاردانش ونظری به تفکیک مدرک تحصیلی

مقایسه فارغ التحصیلان کاردانش ونظری به لحاظ اشتغال

مدرک تحصيلي در دوسطح

 

 

 

وضعيت اشتغال

Total

شاغل

ساير وضعيت ها

ديپلم

شاخه

كاردانش

فراوانی

186

1024

1210

درصد

15.4%

84.6%

100.0%

نظري

فراوانی

17

208

225

درصد

7.6%

92.4%

100.0%

Total

فراوانی

203

1232

1435

درصد

14.1%

85.9%

100.0%

فوق ديپلم وبالاتر

شاخه

كاردانش

فراوانی

44

219

263

درصد

16.7%

83.3%

100.0%

نظري

فراوانی

24

220

244

درصد

9.8%

90.2%

100.0%

Total

فراوانی

68

439

507

درصد

13.4%

86.6%

100.0%

               
 

درجدول 60 مشاهده می شود، از 1210 فارغ التحصیل کاردانش که در وضعیت دیپلم مانده بودند، 186 نفر(15.6 درصد) شاغل بوده اند. در صورتی که از 225 فارغ التحصیل نظری در وضعیت دیپلم17 نفر(7.6 درصد) شاغل بوده اند.

آزمون انجام شده تفاوت نسبت هارا معنی دار نشان می دهد.به عبارت دیگر وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان دیپلمه شاخه کار دانش بهتر از اشتغال دیپلمه های شاخه نظری است.

 

مقایسه وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان کاردانش با گروه همتایان زیر دیپلم:

به منظور مقایسه وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان کار دانش و گروه همسال 24-20 ساله زیر دیپلم ،از اطلاعات آماری مرکز آمار ایران در سال 1395 که وضعیت اشتغال و بیکاری افراد در گروههای سنی مختلف و میزان تحصیلات آنها را بترتیب در ستونهای مختلف مشخص نموده است و همچنین از یافته های پژوهش حاضر در خصوص وضعیت بیکاری و اشتغال فارغ التحصیلان کار دانش  استفاده به عمل آمد.

 

اشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان کاردانش و گروه همتا زیردیپلم 24-20 ساله در سال 1395

                    جنس

 

 

 

نرخ بیکاری و اشتغال

زن و مرد

مرد

زن

گروه همتابه درصد

فارغ التحصیلان کاردانش به درصد

گروه همتا به درصد

فارغ التحصیلان کاردانش به درصد

گروه همتا به درصد

فارغ التحصیلان کاردانش به درصد

نرخ اشتغال

5/35

3/16

1/62

23

9

6/8

نرخ بیکاری

9/17

53

6/26

4/41

6/50

65

 

منبع:اطلاعات آماری مرکز آمار ایران1395

براساس جدول شماره 71 نرخ اشتغال فارغ التحصیلان کاردانش 3/16درصد و  گروه همسال 24-20 ساله زیر دیپلم 35.5  درصد میباشد.این میزان  به ترتیب برای مردان  و زنان زیر دیپلم 62.1 درصد و 9 درصدومردان و زنان کار دانش به ترتیب 23 درصد و 8.6 درصد میباشد.این بدان معنی است که وضعیت اشتغال افراد زیر دیپلم در گروه سنی 24-20 ساله حدود دو برابر  وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان کاردانش است.البته این بدان معنی نیست که این فاصله از حتمیت برخوردار است زیرا بخشی از فارغ التحصیلان کار دانش مشغول ادامه تحصیل و یا در خدمت سر بازی بسر میبرند.

 

عوامل موثر دراشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان کاردانش از نظر مدیران هنرستانها ،کارشناسان و صاحبنظران

 

مصاحبه شوندگان عبارتند از 30 نفر از مدیران هنرستانها ،40 نفر از کارشناسان  داخل و خارج از آموزش و پرورش ونمایندگان بخش اشتغال شامل 29 نفر مرد و 11 نفر زن میباشند.

 الف :پاسخ مدیران هنرستانها در خصوص دلایل بیکاری فارغ التحصیلان ، در قالب سه محور: اقتصادی،آموزشی و اجتماعی دسته بندی شد.اغلب مدیران به طور صریح بیشترین تاکید در این مورد را بر عوامل آموزشی(داخل آموزش و پرورش) معطوف داشته اند. عوامل آموزشی، به عوامل مرتبط با دانش آموز، برنامه ریزی آموزشی،عوامل نیروی انسانی ، فضا و تجهیزات و مدیریت آموزشی تقسیم بندی شده است.در بعد عوامل مرتبط با دانش آموز به عواملی نظیر، ورود دانش آموزان ضعیف به شاخه کاردانش وعدم رغبت بعضی از آنها به  شاخه کاردانش اشاره شده است.در بعد عوامل مرتبط با برنامه ریزی آموزشی به عواملی نظیر، تربیت فارغ التحصیلان بیش از نیاز بازار کارو توسعه کمی بجای توسعه کیفی هنرستانهاتاکید شده است. در بعد عوامل مرتبط با مدیریت آموزشی به مواردی چون جدی نگرفتن  کارورزی ،اشكال در برون سپاری، ضعف در مهارت آموزی و ارتباط با بخش صنعت ، خدمات و کشاورزی اشاره شده است.در رابطه باعوامل مرتبط با نیروی انسانی به مشکلاتی نظیر توزیع غلط و ضعف نیروی انسانی و مشاوره در هنرستانها، ناکارآمدی  بعضی از مدیران و نا مناسب بودن آموزش ضمن خدمت نیروی انسانی اشاره شده است. عامل دیگر مرتبط با فضا و تجهیزات آموزشی  است که به بعضی از مشکلات نظیر ، کمبود ونبود امکانات آموزشی ،کمبود کتاب در رابطه با استاندارهاو مجهز نبودن کارگاهها برای آموزشهای عملی تاکید شده است.در خصوص عوامل اجتماعی فرهنگی ،به منفی  بودن نگاه جامعه و بی رغبتی اولیا  دانش آموزان به شاخه کاردانش ، مدرک گرایی در جامعه و مشکل اشتغال دختران از نظر فرهنگی و اجتماعی اشاره شده است.همچنین در بعد عوامل اقتصادی به نبودن زمینه اشتغال در بازار کار، نبود سهميه اشتغال برای فارغ التحصیلان کاردانش  وسیاستهای اقتصادی غلط دولت در قبال اشتغال فارغ التحصیلان تاکید شده است .

ب:پاسخ صاحبنظران وکارشناساندر مورد عوامل موثر دراشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان کاردانشنیز در قالب 5 محور :اقتصادی،مدیریتی،فرهنگی -اجتماعی، ،سیاسی و آموزشی گروه بندی شده است. در بعدعوامل بیکاری متاثر از اقتصادجامعه،که خود به  ساختار  اقتصادی ومنابع مالی تقسیم بندی شده است به عواملی نظیر دولتی بودن بخش عمده اقتصادوتضعیف بخش خصوصی ،فرار سرمایه ها و سودآور بودن مشاغل واسطه گری و استفاده از رانتهای اقتصادی ،کمبود نقدینگی صاحبان صنایع و تعطیلی واحد های تولیدی و عدم حمایت دولت و بانکها ازفارغ التحصیلان برای  تامین منابع کسب و کار بیان شده است.

در بعد عوامل فرهنگی-اجتماعی بیکاری،به عواملی نظیر، افزایش مشارکت زنان در جامعه، گرايش فارغ التحصيلان به كارهاي دلالي و واسطه گري ،جوان بودن جمعيت،مدرک گرایی در جامعه، زیاده خواهی فارغ التحصیلان که حاضر به پذیرش هر شغلی نیستند، توقع اشتغال در مشاغل اداری ذکر شده است.

در مورد عوامل آموزشی اثر گذار بر بیکاری فارغ التحصیلان ،از عواملی نظیر، به روز نبودن استاندارد های آموزشی ، همراه نبودن آموزش  با مهارت آموزی در محیط واقعی کارو نیروی انسانی وتجهیزات ناکار آمد یاد شده است.

در خصوص عوامل مدیریتی تاثیر گذار در بیکاری فارغ التحصیلان که خود  به دو دسته شامل عوامل مدیریتی خارج و عوامل مدیریتی داخل آموزش و پرورش تقسیم بندی شده است بهتمرکز گرایی در مدیریت کشور، ناهماهنگی دستگاههای اجرایی و تعدد مراکز تصمیمگیری ، فقدان الگوی آمایش سر زمین برای جهت دهی رشته های تحصیلی دانش آموزان، فقدان نظام صلاحیت حرفه ای ، نبودن سامانه جامع اطلاعاتی بازار کار ، مشارکت کم بخشهای بیرونی با آموزش و پرورش و نبودن قوانین الزام آور در این خصوص اشاره شده است .در بعد سیاسی به روابط پر تنش ایران در سطح جهانی و کارشکنی ابر قدرت ها به ویژه امریکابرای مانع شدن پیشرفت اقتصادی کشورودر نتیجه اشتغال بیان شده است.

 

پیشنهادها

 

  • یافته های این پژوهش و سایر پژوهشها نشان میدهد میزان ارتباط بین رشته ها ومشاغل احراز شده توسط آنها در حد پایین و ضعیف است و اکثر فارغ التحصیلان در بخش خدمات شاغل هستند و کمتر در رشته های کشاورزی و صنعت مشغول بکار شده اند.از طرف دیگر یافته ها نشان میدهند کمبود زمینه اشتغال در رشته تحصیلی به عنوان اصلی ترین عامل عدم اشتغال مرتبط با رشته فارغ التحصیلان کار دانش بیان شده است. یکی از دلایل آن فراوانی فارغ التحصیلان در بعضی از رشته ها است. به عنوان نمونه رشته کشت گیاهان دارویی و گرافیک کامپیوتر برای دختران اغلب با فراوانی فارغ التحصیل رو بروست. پیشنهاد می گردد که حد الامکان سرعت توسعه کمی جذب دانش آموزان در بعضی از رشته ها متوقف شودو با تاسیس رشته های جدید، بر مبنای آمایش سر زمین ،استعداد ها ،منابع و نیازهای شغلی بازار کارهر منطقه و شهرستان برنامه ریزی لازم به عمل آید.
  • با توجه به ارتباط کیفیت مهارت آموزي به تجهيزات و امكانات به روز و مورد نیاز هر رشته، واز طرفی وضعيت نامناسب تجهيزات و امکانات آموزشی موجود در هنرستانها به دلیل محدودیت‌های اعتباری، ضروری است تدابيري جهت گذراندن آموزش‌هاي عملي در موسسات صنعتي و خدماتي و استفاده از سيمولاتورها برای رفع و كاهش اين مشكلات در نظر گرفته شود. محقق خود مشاهده کرده است برای بعضی از رشته ها نظیر گیاهان دارویی در یکی از شهرستانها کوچک ترین و کمترین امکانات حتی یک دستگاه کوچک خشک کن گیاه وجود نداشته است.
  • ضروری است با اصرار آموزش و پرورش و سایر نهاد ها برنامه جامع ای برای اشتغال دانش آموختگان فنی حرفه ای و کار دانش تدوین شود.این برنامه به نوعی مطالبه نظام آموزش فنی و حرفه ای از دولت و ازجامعه به شمار می آید و از این نقطه نظر از جمله مقتضیاتی بشمار می آید که موفقیت رابطه بین نظام آموزش فنی و حرفه ای و محیط کار را تسهیل و تضمین میکند.
  • یافته های پژوهش  بخصوص نتایج مصاحبه ها نشان میدهد عواملی نظیر ،کمبود مشاوران متخصص و کار آمد،ناکار آمدی بعضی از مدیران و هنر آموزان،کمبود استاد کاران و ضعف مهارتی آنها،بی انگیزگی بعضی از کادر های آموزشی، مجهز نبودن کارگاهها در هنرستانهاوجذب دانش آموزان ضعیف،در اجرای کاردانش بصورت محسوسی وجود دارد.لازم است برای هر یک از مشکلات فوق که با اشتغال فارغ التحصیلان ارتباط بسیار تنگاتنگی دارد برنامه های لازم طراحی و اجرا شود.
  • مطابق با اظهار نظر فارغ التحصیلان و کارشناسان عوامل  اجتماعی ،فرهنگی از جمله،تصور ذهنی منفی جامعه و کارفرمایان و اولیا به کاردانش، مدرک گرایی،قانع نبودن فارغ التحصیلان به شغلهای موجود،کم بودن انگیزه و پشتکار برای اشتغال،ضعف فرهنگ کار در جامعه،مشارکت کم بخشهای بیرون برای کیفیت بخش به کار دانش،از عوامل منفی و موئثر بر اشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان است.لازم است آموزش و پرورش به تناسب امکانات و ظرفیت موجود خود و مسئولیتهای مربوطه از طریق برنامه ریزی های مختلف و متنوع نسبت به رفع مشکلات کمک کند .همچنین موئلفه های مرتبط بافرهنگ و جامعه نیز از طروق مختلف از جمله آموزش از طریق صدا و سیما  ورسانه ها و وضع قوانین مختلف در این خصوص مورد نظر قرار گیرند.

 



دانلود فايل : خلاصه_طرح__دكتر_متين.pdf ( 683KB )


١٥:٠٧ - شنبه ٢٧ بهمن ١٣٩٧    /    شماره : ١٤٥٦٥    /    تعداد نمایش : ٣٠٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




صفحه اصلي |تماس با ما|پست الكترونيك