صفحه اصلي نقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
شنبه ٠٢ شهريور ١٣٩٨
موقعیت : صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > " تصمیمات و فرایندهای آموزش و پرورش-معاونت ها و سازمان های تابع وزارت آموزش و پرورش و شورای عالی آموزش و پرورش در حوزه موضوعات این مرکز به تفکیک موضوعات"


  چاپ        ارسال به دوست

گزارشی از مهمترین تأثیرات مرکز پژوهشی تبریز بر :

" تصمیمات و فرایندهای آموزش و پرورش-معاونت ها و سازمان های تابع وزارت آموزش و پرورش و شورای عالی آموزش و پرورش در حوزه موضوعات این مرکز به تفکیک موضوعات"

 

 

 

 

گزارشی از مهم ترین تاثیرات  مركز پژوهشی آموزش و پرورش روستايي، عشايری و چند زبانه تبريز  بر تصمیمات و فرایندهای آموزش و پرورش-معاونت ها و سازمان های تابع وزارت آموزش و پرورش  و شورای عالی آموزش و پرورش در حوزه موضوعات این مرکز به تفکیک موضوعات و پیشنهادات کاربردی طرح ها و نشست های تخصصی

 

الف: طرح های پژوهشی

رديف

عنوان پژوهش

تاثیرگذاری

حوزه تاثیر گذاری

1

تأثیر فعالیت های فوق برنامه مدارس بر مهارت های اجتماعی دانش‌آموزان

- اصلاح روش­های غنی سازی اوقات فراغت دانش آموزان

2- اصلاح برنامه های فوق برنامه مدارس

معاونت پرورشی

2

مقایسه مهارت های اجتماعی دانش‌آموزان استان آذربایجان شرقی

-ارتقاء مهارت­های اجتماعی دانش­آموزان

معاونت پرورشی

3

مطالعه تطبیقی برنامه درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی ایران با کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان

-  آشنایی با برنامه درسی علوم اجتماعی کشورهای همسایه

- آشنایی با روش های طراحی برنامه درسی علوم اجتماعی در کشورهای همسایه

- تغییر در اهداف، محتوا و روش­های آموزش علوم اجتماعی دوره ابتدایی کشور

معاونت پرورشی

معاونت ابتدایی

4

موانع و شیوه های جذب کودکان بازمانده از تحصیل مناطق روستایی و عشایری

- شناسایی موانع جذب کودکان به مدارس روستائی و عشایری

- شناسایی شیوه­های جذب کودکان بازمانده ازتحصیل

معاونت ابتدایی

5

مطالعه تطبیقی تعلیم و تربیت در کشورهای امریکا، کانادا، بریتانیا، چین و هند و ارائه راهکار برای آموزش و پرورش دو زبانه ایران

شناختشباهتهاوتفاوتهايبینتعلیموتربیتدوزبانیدرکشورهايمختلفدنیاجهتارائه

پیشنهادهايکاربرديدرخصوصاصلاحبرنامهتعلیموتربیتدوزبانیکشور

معاونت ابتدایی

6

بررسی روش­های مناسب دوزبانه

-تعیین روشهای مناسب آموزش دوزبانه در دنیا

-تعیین درجه اعتبار روشهای مناسب آموزش دوزبانه در ایران

-تعیین اولویت های روشهای مناسب آموزش دوزبانه در ایران

-تعیین میزان تاثير روشهای مناسب آموزش دوزبانه

معاونت ابتدایی

7

طراحی محتوای مناسب برای فارسی مناطق و نواحی دوزبانه در اول ابتدایی

اصلاح در اهداف، محتوا و روش­های تدریس آموزش زبان فارسی در مناطق دوزبانه

معاونت ابتدایی

8

مقایسه مهارت­­­های خواندن دانش آموزان دوزبانه و یک زبانه در کتاب فارسی اول ابتدایی

-شناسایی میزان درک مطلب، صحت خواندن، سرعت خواندن، میزان واژگان دانش آموزان پایه اول ابتدایی مناطق و یک زبانه

 

معاونت ابتدایی

 

 

ب: نشست های تخصصی

ردیف

عنوان

تاثیرگذاری

زمان برگزاری

1

تدریس در مناطق دوزبانه

معاونت ابتدایی

مهرماه 97

2

نشست تخصصی علوم اجتماعی و مطالعات منطقه­ای با تاکید بر مناطق روستایی و عشایری

معاونت ابتدایی و پرورشی

آبان ماه 97

3

الگوی زبان آموزی در دوره پیش دبستانی: با تاکید بر مناطق دوزبانه ایران

 

معاونت ابتدایی

آذرماه 97

4

نشست تخصصی برنامه درسی کلاس های چند پایه رویکردها، تجارب و اقدام 

معاونت ابتدایی

بهمن 97

 

خوشبختانه برخی از موارد پیشنهادی این مرکز در تصمیمات مختلف وزارت آموزش و پرورش و حوزه های زیرربط از جمله تغییر سرفصل های دروس دانشگاه فرهنگیان (گنجاندن واحدهای درسی) در کلاس های چند پایه رشته های علوم تربیتی و دروس دوزبانه در رشته های کارشناسی ارشد علوم تربیتی و بخشنامه های صادره از سوی معاونت ها و سازمان های مربوط در وزارت آموزش و پرورش در حوزه نهضت سواد آموزی و ریشه کنی بی سوادی در مناطق روستای و عشایری، تالیف کتب درسی در دوره پیش دبستانی در مناطق دوزبانه از جمله آذربایجان شرقی تاثیر گزار بوده است و برخی از موارد دیگر به صورت پیشنهادی به حوزه های زیربط ارسال گردیده است و منتظر کاربست پیشنهادات توسط گروه ها و حوزه های مربوطه هستیم.

 

ج: پیشنهادات کاربردی طرح های انجام یافته:

تأثیر فعالیت های فوق برنامه مدارس بر مهارت های اجتماعی دانش‌آموزان:

  • با توجه به نتايج پژوهش حاضر مبني بر تأثيرات فعالیت های فوق برنامه ای( فرهنگي، هنري، ورزشی و علمی) در پرورش مهارتهای اجتماعی دانش‌آموزان پيشنهاد مي‌شود مسئولان برگزاري اين فعالیت ها در سطح مدارس راهنمایی تحصیلی و متوسطه با برنامه‌ريزي دقيق‌تر و اطلاع رساني به موقع به همه دانش‌آموزان زمينه مناسب را براي شكوفائي مهارت هاي اجتماعی دانش‌آموزان فراهم نمايند.
  •  با توجه به نتايج اين تحقيق مبني بر رشد و شكوفايي مهارت های اجتماعی عده بيشتري از دانش‌آموزاني که در فعالیت های فوق برنامه ای مدرسه تحت تأثير نهاد آموزش و پرورش بوده است. لذا پيشنهاد مي‌شود مسئولين محترم آموزش و پرورش در راستاي گسترش بيش از پيش امكانات مربوط به فعاليت‌هاي فرهنگي، هنري، ورزشی و علمی مدرسه در خصوص گسترش كانون‌هاي تربيتي وابسته به آموزش و پرورش اقدامات لازم به عمل آورند.
  • با توجه به نتايج تحقيق مبني بر اثر بخش بودن فعالیت های فوق برنامه ای( فرهنگي، هنري، ورزشی و علمی) در شكوفائي مهارت‌هاي اجتماعی دانش‌آموزان پيشنهاد مي‌شود قبل از اجراي اين گونه برنامه‌ها، نياز سنجي جهت برگزاري رشته‌هاي متنوع ديگر اينگونه فعالیت ها انجام شود. براساس اين نيازسنجي از دانش‌آموزان، رشته‌هاي مناسب براي فعالیت های فرهنگي، هنري، ورزشی و علمی طراحي و برگزار شود.
  • با توجه به نتايج تحقيق كه نشان مي‌دهد مهارت‌هاي ارتباطی، خودگردانی، جراُت مندی، حس همکاری و مسئولیت پذیری، آشنایی با قوانین جامعه، شناسایی ارزشهای جامعه و مهارتهای مقابله ای دردانش‌آموزان شرکت کرده در فعالیت های  فرهنگي، هنري، ورزشی و علمی بيشتر از مهارت‌هاي دانش‌آموزان شركت نكرده در اين فعالیت ها مي‌باشد پيشنهاد مي‌شود مسئولان محترم برگزار كننده اين گونه فعالیت ها تمهيدات لازم براي شركت گسترده دانش‌آموزان در فعالیت های فوق برنامه ای را فراهم نمايند.
  • با توجه به نتايج اين تحقيق حاكي از ميزان تأثير پرورش مهارت‌هاي خودگردانی، آشنایی با قوانین جامعه، مقابله ای و ارتباطی دانش‌آموزان شركت كرده در فعالیت های فوق برنامه ای در پسران بيشتر از دختران است. پيشنهاد مي‌شود مسئولان محترم مدارس، سازمان دانش‌آموزي و مربيان تربيتي در راستاي برگزاري فعالیت های فوق برنامه ای به دانش‌آموزان دختر بيش از پيش كوشا باشند.

 

مقایسه مهارت های اجتماعی دانش‌آموزان:

  • تأکید بر انجام فعالیت های گروهی در کلاس های درس و مشارکت دادن دانش آموزان در پروژه های جمعی.
  • برگزاری دوره های آموزش مهارت های اجتماعی برای دبیران، آموزگاران و دست اندرکاران مسائل پرورشی و تربیتی.
  • بازنگری کتاب های درسی و گنجاندن مهارت های اجتماعی ضروری دانش آموزان در آنها.
  • تدوین برنامه های مختلف آموزش مهارت های زندگی، بخصوص مهارت های اجتماعی در رسانه های گروهی از جمله تلویزیون، برای بهره مندی اقشار مختلف جامعه برای بهره مندی از مزایای آن.
  • پيشنهاد می شود که با برقراری ارتباط تعاملی وچند جانبه بين مدرسه ،خانواده وجامعه والدين را با وظايف تربيتی شان آگاه ساخته وآنها را در ارشاد وراهنمايی فرزندانشان در مسائل مختلف اجتماعی ياری نمايند.
  • باتوجه به اينکه يکی ازغايت های پرورشی نظام تعليم وتربيت جمهوری اسلامی ايران، تقويت ارتباطات و مهارت های اجتماعی بوده، فلذا توصيه می شود در مدارس، به موارد يادشده توجه شود.

مطالعه تطبیقی برنامه درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی ایران با کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان:

  • محتواي برنامه ها و فعاليتهاي واحد هاي آموزشي مراكز پيش دبستاني و دبستاني به لحاظ نياز به ارائه مفاهيم و موضوعات اجتماعي مورد باز بيني و تجديد نظر قرار گيرد .
  • در تدوين محتواي درس تعليمات اجتماعي علاوه بر دانش ها به مهارت ها و نگرش هاي مورد نياز و همچنين به مسائل فرهنگي و علائق دانش آموزان توجه شود .
  • آموزش مطالعات اجتماعي از پايه اول دوره ابتدايي شروع شود .
  • روشهاي آموزش تعاملي بيشتر مورد توجه قرار گرفته وزمينه آموزش اين روش به معلمان دوره ابتدايي فراهم گردد .
  • از رويكرد هاي متنوع در تدوين محتواي اين درس استفاده شود ، به گونه اي كه هم پاسخگوي نيازهاي كنوني دانش آموزان وجامعه باشدو هم با آشنا نمودن كودكان با مسائل اجتماعي ، آنها را آماده مواجهه با چالش هاي دوران معاصروآتي كند .
  • با توجه به افزايش تعداد معلماني كه در سطح تحصيلات تكميلي (ارشد ودكتري)در سالهاي اخير تحصيل نموده اند، مي توان به تدريج برنامه ريزي درسي در كشور را از حالت متمركز خارج نمود .
  • با اتخاذ تدابيرمناسب ، از كتاب محور بودن برنامه كاسته و با توليد بسته هاي آموزشي، نقش معلم و دانش آموز در توليد محتوا و راهبردهاي نظير آن مورد ملاحظه قرار گيرد .
  • برنامه هاي درسي تلفيقي مي توانند مهارت، نگرش ودانش مورد نياز دانش آموزان را به طور متناسب و هم زمان به او منتقل سازند ولي برنامه هاي درسي موضوع محور كه مفاهيم را به گونه اي مجزا و منفك از همديگر ارائه مي دهند با ويژگي ها و توانمنديهاي دانش آموزان دوره ابتدايي انطباق ندارند و بدليل اينكه آموزش در دوره ابتدايي بيشتر متوجه مفاهيم عام و پايه در هر يك از رشته هاي علمي است ، مي توان برنامه درسي را از طريق تلفيق موضوعات درسي (علوم ،تعليمات اجتماعي ،بهداشت و....) و با تاكيد بر مهارتهاي اجتماعي و اخلاقي تنظيم و تدوين نمود.  بنابراين سازماندهي محتوا در برنامه درسي مطالعات اجتماعي به صورت تلفيقي يا در هم تنيده ارائه شود
  • در تدوين محتوا به ارتباط افقي و عمودي آن با ساير دروس دوره ابتدايي توجه شود .

بررسی موانع و شیوه های جذب کودکان بازمانده از تحصیل  در مناطق روستائی و عشایری (یک تحقیق آمیخته):

شیوه های پیشنهادی جذب کودکان بازمانده از تحصیل روستائی و عشایری عبارتند از:

  •  توانمندسازی معلمان از طریق: برگزاری دوره های آموزشی روش های نوین تدریس، برگزاری دوره های آموزشی اصول کلاسداری و مدیریت کلاس ، برگزاری دوره های آموزشی اصول روانشناسی،
  •  نظارت مستمر بر مدارس روستائی و عشایری، استفاده از ابزارهای مختلف جهت ارتقاء انگیزش و مسئولیت پذیری معلمان و ارتقاء کیفیت آموزش در مدارس روستائی و عشایری
  • ارتقاء کیفیت آموزش از طریق: تدوین محتوای آموزشی مناسب برای مناطق روستائی و عشایری، تأمین امکانات لازم آموزشی، تأمین امکانات سخت افزاری و نرم افزاری برای آموزش از راه دور، ایجاد و گسترش کتابخانه و محل مطالعه در مدارس تشکیل شده است، استفاده از معلمان با تجربه، تغییر جو مدارس، تغییر رفتار معلمان، تشکیل کلاس های تک جنسیتی واستفاده از معلمین بومی
  • فراهم نمودن امکان حضور در مدرسه از طریق ایجاد مدرسه ابتدائی در تمامی روستاها و مناطق عشایری، ایجاد و اصلاح راه های ارتباطی بین محل زندگی و مدرسه، گسترش مدارس شبانه روزی، ایجاد مدارس سیار عشایری، اصلاح فضاهای آموزشی، ایجاد مراکز پیش دبستانی در روستاها و اسکان عشایر تشکیل شده است.
  • انعطاف در زمان آموزش و شناور بودن زمان شروع و پایان سال تحصیلی در مناطق روستائی و عشایری با توجه به اقلیم منطقه و تغییر زمان امتحانات پایان سال در مناطق روستایی و عشایری
  • فرهنگ سازی از طریق استفاده از معلمان بومی، توسعه کلاس های سواد آموزی برای والدین، آموزش مهارت های مورد نیاز کودکان روستائی و عشایری ، اصلاح نگرش منفی نسبت به تحصیل از طریق کارهای فرهنگی و برگزاری کلاس های فرزند پروری برای والدین
  • حمایت اقتصادی از طریق تحویل کتاب های درسی به صورت رایگان، تأسیس صندوق رفاه دانش آموزی مناطق روستائی و عشایری، پرداخت یارانه تحصیل به خانواده های روستایی و عشایری دارای فرزند محصل و پیگیری اجرای قانون ممنوعیت کار کودکان.
  • مداخله اجتماعی و روانشناختی در خانواده­های کودکان بازمانده از تحصیل همچون درمان اعتیاد پدر، درمان مشکلات روانشناختی کودکان، تشخیص و درمان مشکلات یادگیری کودکان
  • ضمانت اجرایی قانون تحصیل اجباری، اصلاح قانون کار در مورد کودکانی که در مشاغل خانوادگی کار می کنند، حفظ اطلاعات دانش آموزان و مقابله با ازدواج زود هنگام می باشد.

 

مطالعه تطبیقی تعلیم و تربیت در کشورهای امریکا، کانادا، بریتانیا، چین و هند و ارائه راهکار برای آموزش و پرورش دو زبانه ایران:

بررسی روش­های مناسب دوزبانه

  • این تحقیق در سال اول ابتدایی اجرا شد پیشنهاد می شود در سایر کلاس های دوره ابتدایی انجام گیرد.
  • شیوه ای باید اتخاذ کرد زبان مادری در اوایل دوره ابتدایی تا زمانی که دوزبانه ها به سطح سوم آستانه رشد دست یابند؛ یعنی در هر دو زبان به توانش کافی دست یابند  در آموزش کاربرد داشته باشد تا دانش آموزان بتوانند پیشرفت مطلوبی کسب کنند.
  • برای اجرای روش تدریس دوسویه تمهیدات لازم صورت گیرد تا به صورت آزمایشی در مناطق دوزبانه به صورت آزمایشی اجرا گردد.

مقایسه مهارت های خواندن دانش آموزان دوزبانه و یک زبانه در کتاب فارسی اول ابتدایی:

  • به دلیل معنی دار بودن تفاوت میانگین سرعت و صحت خواندن در دانش آموزان تک زبانه و دو زبانه­ پیشنهاد می شود مسئولین آموزشیازبرنامه ­های مداخله ای مختص مناطق دوزبانه به طورجدی حمایت نمایند. 
  • به دلیل ارتباط نزدیک سطح تحصیلات والدین با مهارت خواندن فرزندانشان پیشنهاد می­گردد از برنامه های سواد آموزی والدین به طورجدی حمایت گردد.
  • با توجه به یافته های این پژوهش مبنی بر وجود ارتباط مولفه­ های مختلف مهارت خواندن پیشنهاد می شود با آموزش معلمان مقطع اول ابتدایی و گنجاندن این مولفه ­ها در برنامه درسی آنان به صورت صریح و ضمنی، به تمرین مولفه ­های خواندن پرداخته شود. 

 

مطالعه تطبیقی تعلیم و تربیت در کشورهای امریکا، کانادا، بریتانیا، چین و هند و ارائه راهکار برای آموزش و پرورش دو زبانه ایران

  • مطابق نتایج این تحقیق، در کشور هاي منتخب سیاست هاي مختلف دو زبانگی اعمال می شود. در میان کشور هاي منتخب سیاست دو زبانگی کانادا و تا حدودي کشور هند از جمله سیاست هاي مثبت و موفق دوزبانگی است. در این دو کشور هدف سیاست هاي اعمال شده حفظ فرهنگ و زبان هاي اقلیت جامعه (بر نامه تعلیم و تربیت دوزبانگی نگه داشت) از طریق استفاده آنها به عنوان زبان آموزشی است. با توجه به تجارب این دو کشور در مورد کشور ایران نیزمی توان گفت زبان هاي محلی ایران مانند زبان ترکی، کردي، بلوچی، عربی و غیره هر یک زبان مادري یکی از اقوام ایرانی بوده و بخشی از فرهنگ و هویت قومی آنان را تشکیل می دهند. این زبان ها منعکس کننده آداب، رسوم، سنت ها، ارزش ها و باور هاي یک قوم و ملت و در عین حال، محملی براي انتقال این ارزش ها و باور ها از نسلی به نسل دیگرند. همگی آنها ریشه در فرهنگ و تمدن کهنی دارند که یادگار پیشینیان و گذشته گان این مرز و بوم است. لذا سیاست هاي ضعیف دوزبانگی اعمال شده در کشور هاي انگلستان ،امریکا، چین که از زبان جوامع اقلیت صرفاً براي انتقال به زبان اکثریت استفاده می شود در دورنما سیاست مطلوبی نخواهد بود. سیاست کلی که می تواند مثبت و موثر باشد سیاست حفظ این زبان ها است.
  • بر اساس نتایج این تحقیق در قوانین اساسی یا در قوانین جاري برخی کشور هاي منتخب مانند چین، هند، کانادا در سطح ملی و یا ایالتی قوانین روشنی در حمایت از دوزبانگی و تعلیم و تربیت دوزبانگی وجود دارد. این قوانین بستر مناسبی براي تفاهم سیاست گذاران و مجریان و افکار عمومی بوجود می آورد. اما در قانون اساسی و قوانین جاري کشور ما چنین تصریح آشکاري به تعلیم و تربیت دوزبانگی وجود ندارد به عبارت دیگر می توان گفت تعلیم و تربیت دوزبانگی امروزه در محافل تربیتی و آموزشی از آن بحث می شود عبارت از به کار گرفتن زبان گروه هاي قومی و اقلیت به عنوان ابزار آموزشی نه به عنوان موضوع و محتواي آموزش است. و لذا تصویب قوانینی روشن براي حمایت از دوزبانگی و اشاره آشکار به زبان هایی که از چنین ظرفیت آموزشی برخوردار هستند و ایجاد ملاك ها و معیار هاي براي ارزیابی زبان هاي موجود در کشور براي انتخاب آنها به عنوان زبان آموزش از راهکار هاي اساسی تعلیم و تربیت دوزبانگی است.
  • مطابق نتایج این تحقیق، دیدگاه ها و سیاست هاي مربوط یه تعلیم و تربیت دو زبانگی در کشور هاي مختلف آمریکا، کانادا، چین و هند اساساً بر پایه سیستم آموزشی غیر متمرکز نهاده شده است. بر این اساس، از آنجا که تنوع فرهنگی و اقلیمی و اجتماعی در کشور ایران نیز مشابه این کشور ها مثل امریکا، کانادا است، پیاده سازي نظام آموزشی با رویکرد کاهش تمرکز به جاي نظام آموزشی متمرکز در حوزه آموزش دو زبانگی، یک راهکار مناسب قابل بررسی است. در این زمینه می توان براي تدوین یک برنامه درسی مربوط به دوزبانگی، برخی عناصر و مولفه ها مانند محتوا و روش هاي آموزش را به آموزش و پرورش استان ها ارائه داد و آنها را در تکمیل این عناصر و مولفه ها سهیم کرد.
  • این پژوهش نشان داد دولت هاي مرکزي کشور هاي منتخب مانند آمریکا و چین در قوانین سالانه یا در برنامه هاي طولانی مدت مربوط به تعلیم و تربیت حمایت مالی و حمایت هاي دیگري در جهت فراهم آوردن فرصت هاي تحصیل در سطوح بالاتر مانند تحصیل در مراکز آموزش عالی از افراد دوزبانه بعمل می آورند. پیشنهاد پژوهش حاضر این است که در قوانین سالانه و برنامه هاي توسعه بودجه هاي مناسب در حمایت از برنامه هاي تعلیم و تربیت دو زبانه و عدالت آموزشی در نظر گرفته شود و مشخصاً تجربه کشور چین در اختصاص بخشی
  • از پذیرش دانشگاه هاي مرکز کشور(پکن) براي تحصیل دانش آموزان دوزبانه الگوي خوبی براي کشورمان می تواند باشد.
  • یافته هاي این پژوهش نشان داد سیاست هاي زبانی اعمال شده در ایران و انگلستان مبنی بر به جذب و تبدیل دانش آموزان دوزبانه در زبان و فرهنگ اکثریت جامعه (سیاست جذب و محدود سازي) شباهت هاي زیادي با یکدیگر دارد. با توجه به تجربه کشور انگلستان در آموزش دوزبانگی در مدارس شنبه و یکشنبه (فعالیت هاي فوق برنامه) به منظور کاهش حساسیت هاي جوامع اقلیت و کاهش احساس تبعیض در جامعه، در ایران نیز از این تجربه می توان در حال حاضر بهره گرفت. براي این منظور آموزش زبان هاي اقلیت جامعه و حتی استفاده از این زبان ها به عنوان ابزار آموزش را در فعالیت هاي فوق برنامه مدارس در روز هاي پنج شنبه و جمعه و یا مدارس بعدازظهر می توان انجام داد.
  • یافته هاي این پژوهش در زمینه تعلیم و تربیت دوزبانه امریکا نشان داد در برنامه هاي تعلیم و تربیت آمریکا روشی به نام غرقه کردن ساختاري استفاده می شود، در این روش از نوعی زبان انگلیسی ساده، با کلاس هاي با تعداد دانش آموزان اقلیت محدود و آموزش هاي فرد به فرد بهره گرفته می شود. با توجه به این تجربه توصیه می شود کتاب هاي بخوانیم و بنویسیم فارسی که براي استان هاي دوزبانه نوشته می شود متمایز از کتاب هاي مناطق فارسی زبان باشد. در این کتاب ها از الفباي ساده تري می توان بهره گرفت. همچنین بر اساس این تجربه کلاس هاي اول و دوم ابتدایی مناطق دوزبانه را با تعداد دانش آموزان محدود تر و یا با روش هاي آموزش فرد به فرد می توان انجام داد.
  • یافته این پژوهش در زمینه دوزبانگی جدید در کشور چین نشان داد که با توجه به پیشرفت هاي اخیر در کشور چین و توسعه اقتصادي و صنعتی سریع در این کشور نوعی دوزبانگی جدید با ترکیب زبان چینی و زبان انگلیسی اعمال می شود. براي در نظر گرفتن نیاز هاي آینده کشور می توان در برخی مدارس خاص مثل مدارس استعداد هاي درخشان و یا در مدارس غیر دولتی امکان نوعی دوزبانگی جدید فارسی و انگلیسی با ترکیب هاي مختلف را فراهم نمود.
  • با توجه به شیوه اجراي برنامه هاي دوزبانگی در کشور هاي منتخب پیشنهاد پژوهش حاضر این است که با توجه به تنوع فرهنگ، آداب و رسوم موجود در کشور و وجود زبان هاي مختلف در فرهنگ، ادبیات و تاریخ » استان هاي کشور و حفظ این فرهنگ ها می توان موضوع درسی با عنوان در استان هاي مختلف دوزبانه تدوین نمود که این کتاب ها به زبان اقلیت هاي قومی باشد. « اقوام  تدریس چنین کتابی علاوه از افزایش همبستگی ملی و حفظ هویت ایرانی، موجب جلوگیري از انقراض هاي زبان هاي محلی در ایران خواهد شد. 
  • یکی از ابعاد مهم تعلیم و تربیت دوزبانگی پرورش معلمان براي مناطق دوزبانه است. با توجه به تجربه کشور امریکا در برنامه هاي تربیت معلم باید آمادگی هاي مختلفی براي معلمان دوزبانه پیش بین شود. در ایران نیز توصیه می شود در برنامه هاي درسی تربیت معلم دوره ابتدایی اطلاعات مختلفی در زمینه زبان هاي اقلیت جامعه، اطلاعات مربوط به تاریخ و فرهنگ اقوام و آموزش زبان محلی منظور شود.
  • یافته هاي پژوهشی درزمینه چالش هاي تعلیم و تربیت دوزبانگی در کشور هاي منتخب بیانگر آن است که یکی از مهمترین چالش ها در این کشور ها فقدان منابع علمی و مواد درسی به زبان اقلیت است. در اجراي تعلیم و تربیت دوزبانگی در کشورمان همین مشکل گریبانگیر جامعه آموزش و پرورش خواهد بود. لذا یکی از پیشنهاد هاي پژوهش حاضر برنامه ریزي در این زمینه از طرف آموزش و پرورش و ادارات آموزش و پرورش استان هاي دوزبانه با همکاري دانشکده هاي علوم تربیتی دانشگاهها و موسسسات پژوهشی آموزش و پرورش و آموزش عالی است. تدوین این کتب به زبان محلی در موضوعات درسی مختلف مانند علوم، تاریخ و فرهنگ موفقیت آینده تعلیم و تربیت دوزبانگی را تضمین خواهد نمود.
  • یافته هاي پژوهش روشن ساخت که در اغلب کشور هاي منتخب مشکل معلمان متخصص در زمینه تدریس دوزبانگی مشهود است. پیشنهاد پژوهش حاضر این است که در مناطق دوزبانه باید معلمانی از خود مناطق دوزبانه و با نگرش مثبت نسبت به آداب و رسوم آنها انتخاب نموده و آمادگی هاي خاص این حوزه در آنها پرورش یابد.
  • این پژوهش نشان داد که در اغلب کشور هاي منتخب به تدریج با اجراي برنامه هاي تعلیم و تربیت دوزبانه ممکن است آثار پیامد هاي منفی مانند پیشرفت تحصیلی پایین، عدم کسب مهارت کافی در زبان معیار و اکثریت جامعه بروز خواهد کرد. و این پیامد هاي منفی روي نگرش و انگیزه والدین نسبت به برنامه هاي دوزبانگی تأثیر خواهد گذاشت. لذا پیشنهاد پژوهش حاضر طرح واقع بینانه دوزبانگی در جامعه ایران با ابعاد چندگانه تحصیلی، اجتماعی، زبانشناختی، سیاسی و فرهنگی است. گاهی والدین از ابعاد پیچیده تعلیم و تربیت دوزبانگی نگاه آنان نسبت به این امر را منطقی خواهد نمود و از حالت سیاه و سفید دیدن این پدیده اجتماعی خارج خواهد کرد.
  • تجارب دوزبانگی در کشور هاي منتخب عموماً بیانگر آن است در فرایند اجراي برنامه هاي تعلیم و تربیت دوزبانه، واقعیت هاي دنیاي خارج برآنها تحمیل شده است. براي مثال در کشور هندوستان  بتدریج روشن شد که امکان تعلیم و تربیت دوزبانگی براي همه زبان ها در جامعه وجود ندارد و براي  آموزش خواندن و نوشتن بهتر است از برخی از زبان ها که داراي صورت نوشتاري هستند استفاده شود. در کشور چین بتدریج گرایش والدین و جامعه به طرف کسب زبان چینی در کنار زبان هاي محلی است. در کشور آمریکا نیز بتدریج با آشکار شدن برخی پیامد هاي منفی تمایل به محدود کردن تعلیم و تربیت دوزبانگی در برخی ایالت ها بوده است. پیشنهاد پژوهش حاضر در این زمینه این است که در کشورما نیز اتخاذ یک سیاست زبانی جامع ضروري است. این سیاست زبانی در عین استفاده از زبان اقلیت هاي قومی در تعلیم و تربیت و زبان فارسی به عنوان زبان ملی و عربی به عنوان زبان دینی در کشور، همراه با درك شرایط کنونی جوامع بین المللی و آموزش زبان انگلیسی در مدارس باشد. اتخاذ چنین سیاست چند زبانی همانند سیاست زبان هاي سه گانه هند و کشور هاي دیگر موجب رفع تهدید هاي احتمالی در جامعه خواهد شد.
  • بر اساس تجارب سایر کشور ها مخصوصاً شباهت بین تجربه دوزبانگی ایران و انگلستان می توان از تجارب این کشور در استفاده ازمنابع کمکی دوزبانگی بهره برد. توصیه این پژوهش آن است که در مدارس شهر هاي بزرگ مانند تهران معلمانی در مدرسه وجود داشته باشد که آنها به عنوان منابع کمکی دوزبانی باشند. این افراد نیروهایی هستند که نیاز هاي انتقال کودکان اقلیت زبانی به جریان عمومی تحصیل را همراهی می کنند. براي مثال این افراد که به عنوان نیروهاي دوزبانی در مدرسه شاغل می شوند شامل معلم دوزبانه و یا والدین دوزبانه باشند. این نیروها درجه اي از پیوستگی میان خانه و مدرسه از طریق حمایت هاي اجتماعی و روانشناختی را ایجاد می کنند. همین طور این افراد براي رشد پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوزبانه تلاش می کنند مفاهیم آموزشی را به زبان مادري کودك توضیح داده تا کودك آنها را درك کند.

 

 

د- نشست های تخصصی برگزار شده توسط گروه علوم اجتماعی و مطالعات منطقه ­ای با تاکید بر مناطق روستایی و عشایری

عنوان سخنرانی­ها:

الف- عدالت آموزشی: آموزش و پرورش مناطق روستائی و عشایری

ب- آموزش و پرورش و هویت اجتماعی

ج- برنامه درسی چندفرهنگی

به عنوان نتیجه بحث­ ها و با توجه به ضرورت­ ها و مولفه­ های برنامه درسی چند فرهنگی ولزوم توجه به نمادهای فرهنگ­ها و قومیت­ های گوناگون ساکن در کشور و دستابی به یک اتحاد ملی و دینی در عین احترام به تفاوت­های فرهنگی موارد زیر برای تدوین برنامه درسی با رویکرد تکثیرگرایی فرهنگی پیشنهاد می­شود:

  • حرکت از نظام آموزشی حافظه محور به نظام آموزشی رابطه محور و نظام آموزشی دیالوگی، نظام آموزشی که انتقادی است و اجازه انتقاد را به طرفین می­دهد.
  •  حرکت از نظام آموزشی دانش محور به نظام آموزشی انسان محور که دانشی که به انسانیت ما بیافزاید نه این­که از انسانیت ما را دور کند، دانشی که خودخواهی در جامعه و منفعت طلبی فردی را افزایش ندهد ودر مقابل نفع جمعی و خرد جمعی را افزایش بدهد.
  • حرکت از نظام آموزشی با عدالت افقی به عدالت عمودی یعنی در نظر گرفتن سلسله مراتب، محدودیت­ها، ظرفیت­ها و استعدادها در مناطق مختلف جامعه.
  • تبدیل از آموزش مدرسه محور به سمت آموزش جامعه محور یعنی همیشه در ذهنمان باشد که آن­چه ما یاد می­دهیم به چه درد جامعه می­خورد.
  • در محتوای کتاب­های درسی به رویدادهای مختلف تاریخی در جغرافیای فرهنگ­های گوناگون توجه شود؛
  • تنوعی از  تجارب و نظرات گروه­های قومی و فرهنگی در محتوای کتاب­های درسی گنجانده شود.
  •  اعیاد، مناسک، جشن­ها و آداب و رسوم مرتبط با اقلیت­های فرهنگی در محتوای کتاب­های درسی منعکس شود.
  • پذیرش تنوع، تکثر و قبول آن به عنوان واقعیتی طبیعی از زندگی اجتماعی انسان در محتوای کتاب­های درسی.
  • نحوه­ی همزیستی مسالمت­آمیز با گروه­های دیگر در محتوای آموزشی کتاب­های درسی به کودکان آموخته شود.
  • در پایان یادآوری این نکته لازم و اساسی به نظر می­رسد که یکی از رسالت­های اساسی نظام تعلیم و تربیت در جوامع چند فرهنگی، طراحی برنامه­های درسی حساس به فرهنگ و پاسخ­گو به ویژگی­های چند فرهنگی است.

 نشست تخصصی برنامه درسی دوره پیش دبستانی با تاکید بر زبان آموزی و برقراری ارتباط:

  • برنامه درسی پیش دبستانی بر اساس سه هدف استوار گردد که به همه حوزه های رشد کودک کمک می کند:

الف- حفظ بهداشت و سلامت توسط کودک

ب- تبدیل شدن کودک به کسی که ارتباطات اثربخش برقرار می کند.

ج-درگیر شدن کودکان با یادگیری و برقراری ارتباط با محیط بلاواسطه.

  • رویکردهای آموزشی برای تدوین برنامه درسی دوره پیش دبستانی اصلاح شوند. رویکردهای زیر پیشنهاد می شوند:

الف- روش مبتنی بر تم(موضوع): این رویکرد تلاش می کند تا مهارت ها و دانش های مختلفی را که توسط کودکان به دست می آید، به یک کل منسجم، در اطراف یک موضوع خاص، مانند خودم، گیاهان، حیوانات، میوه ها، سبزیجات و غیره، متصل کند.

ب- روش مبتنی بر فعالیت: این رویکرد تلاش می کند تا مهارت ها و دانش های مختلفی را که توسط کودکان به دست می آید، به یک کل منسجم، در اطراف یک موضوع خاص، مانند خودم، گیاهان، حیوانات، میوه ها، سبزیجات و غیره، متصل کند.

ج- رویکرد  جامع(یکپارچه):  یادگیری کودکان به شیوه ی یکپارچه و جامع عمل می کند و به حوزه ها یا موضوعاتی مانند ریاضیات، زبان و مطالعات محیطی تقسیم نمی شود.  بنابراین، هر گونه رویکردی که به کودکان کمک می کند تا با تجارب مختلف  ارتباطات مختلفی را در زمینه تجارب مختلف و مفاهیم مذکور در زمینه های متنوع گنجانده و در نتیجه تجربه تجربیات یک مفهوم خاص را در بر بگیرد، انتظار می رود که یادگیری پایدار و دائمی شود.

 

نشست تخصصی برنامه درسی کلاس های چند پایه رویکردها، تجارب و اقدام:

پیشنهادات و تأثیرات:

  • مزیت شناختی کلاس­های چندپایه، تاکید آن بر سبک های یادگیری و پیشرفت فردی تک تک دانش آموزان است.
  • مدافعان تشكيل كلاس­هاي چند پايه، سازماندهي اين كلاس­ها را در صورتي مفيد مي دانند كه كيفيت آموزشي آن­ها تأمين گردد.
  • برای ایجاد امکان استفاده حداکثری از مزایای برشمرده شده برای این کلاس­ها و کاستن از موانع و مشکلات موجود باید برنامه ریزی جامع و کاملی انجام شود و همه سطوح درگیر با موضوع، از سطح ستادی وزارت آموزش و پرورش تا معلمان و اولیاء دانش آموزان در اجرای آن  به طور هماهنگ، همکاری های لازم را به عمل آورند.
  • اگر معلمان بتوانند استراتژی های آموزشی متفاوت، سازماندهی مناسب محیط آموزشی و ارزشیابی را به خوبی اجرا کنند؛ دانش آموزان ممکن است از کلاس های چندپایه لذت ببرند.
  • تجدید نظر در برنامه درسی و سرفصل های آموزشی رشته علوم تربیتی( آموزش دبستانی و پیش دبستانی) در دانشگاه فرهنگیان، اجرای کارگاه های توسعه حرفه­ای در زمینه آموزش چندپایه و ارائه­ی آموزش­های متمایز برای معلمان.
  • با ارائه اطلاعات دقیق به والدین، برنامه این کلاس ها با موفقیت اجرا خواهد شد.اگر والدین به طور کامل فلسفه کلاس های چندپایه را درک نکرده و از این کلاس ها به طور کامل حمایت نکنند، دستیابی به اهداف اموزش و پرورش در این کلاس­ها دشوار خواهد بود.
  • بي توجهي به آموزش چند پايه به دليل احاطه ي الگوي فعلي آموزش مي باشد. اگر قرار باشد آموزش چند پايه از قيد و بند هاي نظام فعلي آزاد شود نيازمند يك تغيير الگو است. الگويي كه در مباني آموزشي، فلسفي، اجتماعي و روانشناسي آموزش و پرورش تغيير پايدار ايجاد كند و به جز تئوري رشد به تئوري­هاي ديگر آموزشي نيز بپردازد؛ ناهمگونی مدارس و كلاس­ها را به رسميت بشناسد و به آن­ها  بها بدهد؛ به دانش آموز به عنوان يك كلّ  بنگرد  و به علايق او نيز توجه كند و نقش و جايگاه معلم را از آموزش دهنده به راهنما و تسهيل گر تغيير دهد.

الگوی زبان آموزی در دوره پیش دبستانی: با تاکید بر مناطق دوزبانه ایران

1- طراحی و تدوین محتوای آموزشی هر استان و توجه به محتوای آموزشی سیال - تلفیقی و منعطف با تاکید بر ویژگی‌های سنی کودکان و قابلیت‌های بومی در چارچوب مصوب نظام رسمی آموزش‌وپرورش این دوره ضروری است

2- استفاده از ظرفیت رسانه‌های جمعی استان مانند رادیو و تلویزیون و شبکه‌های مجازی برای تغییر نگرش نسبت به آموزش پیش‌دبستانی، تهیه و تدوین بسته‌های آموزشی ویژه مربیان و کودکان زیر پنج سال و همچنین اجرای طرح‌های فرهنگی هنری از جمله برگزاری جشنواره بازی‌های بومی محلی و ارتقای آگاهی و اطلاعات اولیای کودکان در مورد اهمیت دوره پیش‌دبستانی و تأثیر آن در روند تحصیلی و تربیتی دانش‌آموزان در سال‌های بعد اشاره کرد.

3- برگزاری کارگاه‌ها و نشست‌های علمی به افزایش مهارت‌های حرفه‌ای مربیان کمک می‌کند (کیفیت مطلوب در آموزش‌های دوره پیش‌دبستانی ارتباط بسیار تنگاتنگی با شایستگی‌های مربیان دارد )

4-  آموزش های پیش از دبستان  و برگزاری دوره آمادگی  تابستان در مناطق دوزبانه

5- برگزاری آموزش های  رسمی و  ترمیمی در واحد های درسی برای معلمان و دانشجو معلمان تربیت معلم مناطق دوزبانه

6- استفاده از کتاب های مصور  و وسایل کمک آموزشی در آموزش زبان دوم

7- ایجاد انگیزه و نگرش مثبت در فراگیران برای زبان آموزی

نشست تخصصی تدریس در مناطق دوزبانه

  • برگزاری کارگاه‌ها و نشست‌های علمی و تخصصی در حوزه تعلیم و تربیت مناطق دوزبانه جهت ارتقاء مهارت‌های حرفه‌ای معلمان مخصوصا در دوره پیش دبستانی و ابتدایی
  •  ایجاد فرصت تمرین زبان مادری کودکان در 4 سال اول کودکی (چون استفاده از زبان مادری در کودکی باعث ارتقاء عزت نفس کودکان در سال های بعدی می شود) و ایجاد فرصت تمرین به زبان فارسی در دوره پیش دبستانی. کودکان مناطق دوزبانه در دوره پیش دبستانی، باید فقط در معرض آموزش شفاهی و گفت و شنود زبان فارسی قرار گیرند و آموزش های رسمی و تدریس حروف الفبا و مهارت های زبان-شناختی بعد از تسلط نسبی کودکان به مهارت های شفاهی زبان فارسی صورت گیرد. 
  • برگزاری کلاس های پیش از دبستان  و دوره آمادگی  تابستان در مناطق دوزبانه
  • شواهد حاکی از آن است که پیش دبستانی ها با هزینه خانواده ها اداره می گردد و برگزاری کلاس های پیش دبستانی به صورت غیر دولتی است. این موضوع باعث شده است که در مناطق دوزبانه به ویژه مناطق روستایی و حاشیه شهرها در صد بسیار زیادی از کودکان این مناطق نتوانند در این مناطق در کلاس های پیش دبستانی حضور یابند. پیشنهاد می گردد، مدارس پیش دبستانی، برای مناطق دوزبانه رایگان باشد تا با استفاده از روش های مناسب یاددهی، کودکان این مناطق قبل از ورود به دوره ابتدایی به تسلط نسبی زبان فارسی برسند.  
  • برگزاری آموزش های رسمی و ترمیمی در واحد های درسی برای معلمان و دانشجو معلمان تربیت معلم مناطق دوزبانه
  • بازنگری در برنامه های درسی دانشگاه فرهنگیان در دروس ارائه شده زبان آموزی
  • استفاده از معلمان ماهر مخصوصا در دوره پیش دبستانی و سال های اولیه ابتدایی در مناطق دوزبانه
  • با توجه به شباهت ها و تفاوت های فراگیری زبان اول و یادگیری زبان دوم بر اساس رویکردهای یادگیری زبان از منظر رفتار گرایی،  شناختی و  فرهنگی-اجتماعی که هر کدام از این نظریه ها، دیدگاه ها، اهداف و روش های تدریس و ارزشیابی مشابه و در برخی موارد مختلفی را در یادگیری  زبان اول و دوم عنوان می کنند،  لحاظ نكردن تفاوت هـاي زباني در مناطق و نواحيگوناگون در برنامه ى درسـي فارسـي دوره ابتدايي و اجراي برنامه ى آموزشـي متحدالشكل در همه مناطقو نواحي، به فراهم سـازي فرصت هاي آموزشـي مناسب منجر نمي شود. لذا تدوين برنامه درسي آموزش زبان فارسي در مناطق غيرفارسيزبان، با توجه به ويژگي هاي زبانی، محلي و منطقه اي، يكي از راهكارهاي اساسي براي توسعه زبان فارسي در نظامآموزش وپرورش رسمي كشور است.
  • توجه به هویت های فردی و اجتماعی در گروه های قومی و فرهنگی در محتوای کتب درسی
  • ایجاد توازن در میزان توجه به هویت های محلی و ملی در محتوای کتب درسی


دانلود فايل : tabriz_report.pdf ( 910KB )


٠٩:١٥ - سه شنبه ٧ اسفند ١٣٩٧    /    شماره : ١٤٥٧١    /    تعداد نمایش : ٤٦٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




صفحه اصلي |تماس با ما|پست الكترونيك