صفحه اصلي نقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
شنبه ٠٩ فروردين ١٣٩٩
موقعیت : صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > گزارش نشست علمی تخصصی ارائه يافته هاي طرح پژوهشي« رصد تحولات جهاني در نظام شناسايي دانش آموزان سرآمد و مستعد (استعدادهای درخشان)» منتشر شد


  چاپ        ارسال به دوست

گزارشی از نشست علمی تخصصی ارائه يافته هاي طرح پژوهشي

گزارش نشست علمی تخصصی ارائه يافته هاي طرح پژوهشي« رصد تحولات جهاني در نظام شناسايي دانش آموزان سرآمد و مستعد (استعدادهای درخشان)» منتشر شد

گزارش مختصری از نشست علمی تخصصی ارائه يافته هاي طرح  پژوهشي« رصد تحولات جهاني در نظام شناسايي دانش آموزان سرآمد و مستعد  (استعدادهای درخشان)»تحولات در 100سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد

 

«رصد تحولات جهاني در نظام شناسايي دانش آموزان سرآمد و مستعد(استعدادهای درخشان)» همواره یکی از مباحث مورد توجه و پیگیری اساتید، صاحبنظران، پژوهشگران، کارشناسان، مسئولین و دست اندرکاران تعلیم و تربیت رسمی و غیر رسمی کشور بوده است.

روز سه شنبه 29/11/1398سالن جلسات پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش میزبان حضورارزشمند علاقه مندان به مباحث تخصصی حوزه دانش آموزان سرآمد و مستعد(استعدادهای درخشان)» بود که به منظور توسعه و تعمیق آگاهی ها از آخرین پژوهش ­های صورت پذیرفته در حوزه تحولات در 100سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد و پارادایم­ ها و تغییرات پارادایمی ، مدل­ های سرآمدی و استعداد از گذشته تا امروز، یافته های تطبیقی و توصیفی در آموزش و پرورش کشورهای پیش‏رو، روش­ های سنجش و ارزیابی سرآمدی و استعداد از گذشته تا امروز، مدارس ویژه: آری یا نه ، فاصلۀ آموزش و پرورش کشور ما در این حوزه با جهان ، الگوی اجرایی برای شناسایی دانش آموزان سرآمد و مستعد، در این نشست علمی تخصصی ارائه یافته­ های پژوهشی که با همت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش - پژوهشکده کودکان استثنایی و با ارائه جناب آقای دکتر بهنام بهراد عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش پژوهشكده کودکان استثنايي برگزار شد حضور بهم رساندند.

در ادامه گزارش مختصری از نشست علمی تخصصی ارائه يافته هاي طرح  پژوهشي« رصد تحولات جهاني در نظام شناسايي دانش آموزان سرآمد و مستعد  (استعدادهای درخشان)» تحولات در 100سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد تقدیم مخاطبان ارجمند می گردد:

دکتر بهراد عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در مقدمه این پژوهش عنوان کرد موضوع شناسایی و پرورش استعدادهای درخشان در کشور ما یکی از موضوعات بسیار چالش ­برانگیز آموزشی، اجتماعی و سیاسی بوده است این مسئله پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش را بر آن داشت بحث شناسایی و سیاست آموزشی دانش­ آموزان سرآمد و مستعد (استعدادهای درخشان) را از نظر علمی و جهانی مورد بررسی قرار دهد. این مطالعه بر آن بوده است تا به شکلی علمی و عمیق به موضوعاتی از قبیل: (الف) رویکردهای علمی فعلی در جهان به شناسایی و آموزش و پرورش دانش­ آموزان سرآمد، (ب) مقایسه کشور ایران با آموزش و پرورش جهانی، (ج) روش­ های شناسایی و سیاست­ های آموزشی فعلی بین ­المللی در این حوزه و همینطور (د) راهبردهای پیشنهادی برای حرکت به سمت آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد روزآمد و پیشرفتۀ متناسب با دانش و سیاست­ های آموزشی امروزی،  بپردازد.

وی افزود روش­ های دستیابی به اهداف مورد نظر و شکل­ گیری چشم­ اندازی روشن برای شناسایی و آموزش دانش­ آموزان سرآمد و مستعد (استعدادهای درخشان) این مطالعه عبارت بودند از:

  1. بررسی تغییرات معرفت­ شناختی (اپیستمولوژیک) در 100 سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی در جهان تا امروز
  2. بررسی تغییرات پارادایمی در 100 سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد در جهان تا امروز
  3. بررسی تغییرات مدلی (نظریه­ پردازی) در 100 سال از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد در جهان تا امروز
  4. بررسی توصیفی تطبیقی آموزش و پرورش کشورهای اروپایی، کشورهای شرق آسیا شامل ژاپن، کره و سنگاپور به عنوان کشورهای دارای سطوح عالی پیشرفت تحصیلی براساس مطالعات بین ­المللی و همینطور کشور ایالات متحدۀ امریکا (با استفاده ازگزارش­ های سازمانی و مطالعاتی بین سال های 2012 تا 2019 میلادی)
  5. بررسی روش­ های شناسایی و ابزارهای معتبر سنجش دانش ­آموزان سرآمد و مستعد در آموزش و پرورش امروزی جهان (ریم، سیگل و دیویس، 2018)

این پژوهشگر پژوهشکده کودکان استثنایی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در بیان نتایج این پژوهش که یکسال بطول انجامیده است بیان کرد:از عمر آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد نزدیک به یک قرن (1925-2020 میلادی) می­ گذرد که بیشترین تحولات علمی و جهانی مربوط به این حوزه در 4 دهۀ اخیر صورت گرفته است. این چهار دهه دقیقاً زمانی بوده است که آموزش و پرورش استعدادهای درخشان در کشور ما تأسیس شده (1353) و از اواخر دهۀ 1360 هجری شمسی بطور روزافزونی گسترش یافته است. بررسی تحولات در مبانی مفهومی و معرفت ­شناختی، پارادایمی، مدلی (نظری) و روش­ ها و ابزارهای امروزی و مطالعۀ تطبیقی کشورهای مختلف در این مطالعه نشان داد:

  1. با توجه به اینکه در سال 1398 تعداد 114.459 نفر دانش آموز در دورۀ اول و دوم دبیرستان (در سه رشتۀ ریاضی، تجربی و انسانی) در مدارس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان مشغول تحصیل هستند، چیزی حدود 2 درصد از جمعیت دانش‏‏ آموزی در این دو  مقطع تحت پوشش مدارس سمپاد هستند، درصورتیکه طبق مدل های جدید جهانی تعداد دانش‏ آموزان سرآمد و مستعد در مدارس دست کم باید 15 تا 20 درصد باشد.
  2. در آزمون کشوری سمپاد، دانش ­آموزان بر اساس یک آزمون ملی پیشرفت یا استعداد و توانایی (مدل های مبتنی بر توانایی) در یک زمان مشخص چند ساعته و حداکثر در 2 مقوله و آن هم با استفاده از ابزاری که شواهد منتشر شدۀ روشنی از ویژگی­ های روانسنجی آن موجود نیست انتخاب می‏شوند . تا کنون چیزی در مورد روایی و اعتبار این آزمون­ ها و یا هنجارهای ملی و محلی آن از طریق منابع علمی در کشور منتشر نشده است.
  3. بخشی از این ابزار مورد استفاده توانایی‏ های تحلیلی را اندازه‏ گیری می‏کند که برگرفته از نظریه‏ های افراد برجسته‏ ای مانند استرنبرگ هستند که امروزه دیدگاه خود را از سرآمدی و استعداد، از هوش تحلیلی به سمت مدل WICSتغییر داده‏ اند (استرنبرگ، 2018) و بنابراین توانایی تحلیلی شاخص مناسبی برای سرآمدی و استعداد نیست.
  4. امروزه به صراحت و با ادلۀ کافی علمی و جهانی شناسایی و گزینش دانش ‏آموزان سرآمد و مستعد براساس یک آزمون در نقطۀ خاصی از زمان، روشی غیرقابل پذیرش می‏ باشد، زیرا شناسایی دانش‏ آموزان سرآمد و مستعد بنا به دلایلی که در جای جای گزارش این مطالعه به آنها اشاره شده است، فرایندی طولی و مرحله‏ ای است و امکان شناسایی تمامی گروه­ های جمعیتی دانش‏ آموزان سرآمد و مستعد با چنین روشی ممکن نیست.
  5. طبق مدل های امروزی تعاریف سرآمدی و استعداد، سازه‏ های مختلفی را در بر می‏ گیرند که ابزارهای فعلی در سمپاد قادر به پوشش کامل آنها از لحاظ نظری نیستند (توانایی ذهنی، تحصیلی، خلاقیت، هنری، انگیزش، رهبری و غیره) که هر کدام هم ابزارهای متنوعی برای جمعیت­ های مختلف دارند و اساساً رویکرد مدارس مجزا نیز امکان اجرای مدل­ های جدید سرآمدی و استعداد را نمی دهد.
  6. امروز تحت تأثیر پارادایم ­های رشد استعداد و متمایزسازی ، سرآمدی و استعداد پدیده‏ای پویا است و نه ایستا. یعنی چنان نیست که فردی امروز سرآمد و مستعد شناسایی شود و همچنان در سایر مراحل رشد هم لزوماً سرآمد و مستعد باقی بماند و به عکس فردی امروز  سرآمد و مستعد  شناسایی نشود  و چند سال بعد هم همینطور باشد. یعنی فردی می­تواند امروز سرآمد باشد و چند سال دیگر نه و برعکس ممکن است فردی امروز سرآمد تشخیص داده نشود اما چند سال دیگر تحت تأثیر عوامل دیگر سرآمد شود.
  7. انحصار آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد به مدارس ویژه هم به سبب محدودیت­ های خدمات رسانی و هم محدودیت­ های تعریفی (نظری) منجر به از دست رفتن بخش عمدۀ دانش‏ آموزان سرآمد و مستعد در نظام آموزشی می ‏شود(دست کم 18% از 20%). این در حالی است که توسعۀ نظام تلفیقی در این حوزه به گسترش آموزش و پرورش سرآمدی و استعداد در کشور ما کمک­ های چشمگیری خواهد نمود که هم  موجب ارتقاء نظام آموزش و پرورش عادی (از طریق ارتقاء استانداردهای آموزشی) و هم پوشش بسیار گسترده‏ای از دیگر دانش ‏آموزان نادیده گرفته شده خواهد شد. 
  8. مدل­ های امروزی شناسایی دانش‏ آموزان سرآمد و مستعد در درجۀ اول متمرکز بر دورۀ ابتدایی هستند زیرا امروزه مدل های پرورش استعداد بر حوزۀ سرآمدی چیره هستند و شناسایی بهنگام و آموزش از سنین پایین به منظور پرورش و بروز سرآمدی و استعداد در کانون توجه آموزش و پرورش سرآمدی در جهان است و بیشترین خدمات در دورۀ ابتدایی، سپس دورۀ اول دبیرستان و پس از آن دورۀ دوم دبیرستان ارائه می ‏شوند. این در حالی است که ما این دوره را کاملاً فراموش کرده‏ایم و دقیقاً بر عکس الگوهای جهانی عمل می­ کنیم.  
  9. شاید به جرأت بتوان گفت که کشور ما تنها کشوری است که فقط از رویکرد مدارس ویژۀ استعدادهای درخشان استفاده می­ کند، در حالیکه در قریب به اتفاق کشورهای صاحب نام در آموزش و پرورش سرآمدی، روش مرجح، تلفیقی و در دبیرستان در مواردی بسیار کم و انگشت شمار از مدارس ویژه استفاده می­کنند.
  10. آنچه که در این مطالعه و در کشورهای بررسی شده مشاهده شده است از روش تلفیقی به منظور بسط و گسترش خدمات به جمعیت دانش ­آموزان سرآمد و مستعد و همینطور ارتقاء استانداردهای مدارس عمومی استفاده می­شود،  تا کارکرد کیفی خود را افزایش دهند.

مدیرگروه اختلالات رفتاری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در تبیین راهبردها و راهکارهای عملیاتی جهت دستیابی به اهداف و ارائه پیشنهادهای کاربردی گفت :

پیشنهاد می­ شود سازمان استعدادهای درخشان جهت طراحی یک برنامۀ گذار از مدارس ویژه به سمت مدارس تلفیقی و جهت جلوگیری از تغییرات آنی و فوری، به بررسی و جمع آوری اطلاعات علمی بپردازد تا بتواند به تصمیم گیری نهایی دقیق تری دست یابد که این راهبردها و راهکارهای عملیاتی جهت دستیابی به اهداف را می توان در 7 مورد خلاصه کرد :

  1. سازمان استعدادهای درخشان می تواند از طریق ایجاد 2 کمیتۀ علمی قوی و مستمر با عناوین کمیتۀ علمی  شناسایی و کمیتۀ علمی آموزشی به انباشت دانش و تدارک ابزارهای لازم برای شناسایی دانش آموزان سرآمد و مستعد  و روش های و راهبردها و رویکردهای آموزشی در این حوزه بپردازد.
  2. سازمان استعدادهای درخشان می تواند با بسط آموزش و پرورش استعدادهای درخشان به دورۀ ابتدایی و راهنمایی با رویکردی تلفیقی هم حوزۀ تأثیرگذاری سازمان را گسترش دهد و هم کیفیت و استانداردهای آموزش و پرورش عادی را ارتقاء دهد.
  3. پیشنهاد می شود گسترش رویکرد جدید بصورت تدریجی و پس از تدارک ابزارها و منابع علمی اولیه در یک دورۀ چند ساله و بطور تدریجی صورت گیرد.  
  4. پیشنهاد می شود اجرای دورۀ گذار از طریق ایجاد مدارس الگو در هر منطقه و سپس گسترش مدارس صورت گیرد.
  5. مدارس فعلی استعدادهای درخشان هم می توانند همچنان باقی مانده و به منظور پوشش جمعیت گستردۀ دانش ‏آموزی مطابق رویکرد نوین در برخی مناطق گسترش یافته  اما تغییر کارکرد پیدا کنند و به مراکز تخصصی و فوق تخصصی (طبق الگوی اریکسون، 2018؛ سابوتنیک و همکاران، 2018) تبدیل شوند و دانش آموزان سرآمد و مستعد گسترده‏ای طبق برنامه ای مشخص از خدمات این مراکز استفاده کنند تا جمعیت دانش آموزی بیشتری بتوانند به دریافت خدمات بپردازند.
  6. سازمان استعدادهای درخشان می تواند از همکاری­ های پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش
  7.  به عنوان بازوی علمی و پژوهشی وزارت آموزش و پرورش، در پیشبرد این راهبردها بهره مند شود.  

پایان بخش این نشست علمی تخصصی بیان پرسش­ های مورد نظر، طرح دیدگاه­­ها، نظرات و بیان نقد و نظر پیرامون یافته­ های پژوهشی ارائه شده توسط حضار بود که با پاسخگویی و بیان توضیحات لازم توسط مجری طرح همراه شد.

مباحث مشروح، نتایج و پیشنهادات این طرح پژوهشی به زودی منتشر و در اختیار ذینفعان اعم از برنامه ریزان و دست اندرکاران وزارت آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت.


١٥:٣٦ - دوشنبه ٥ اسفند ١٣٩٨    /    شماره : ١٤٨٤٩    /    تعداد نمایش : ٨٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




صفحه اصلي |تماس با ما|پست الكترونيك