صفحه اصلينقشه سايتپست الكترونيك
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
دوشنبه ١٠ آذر ١٣٩٩
موقعیت : صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > "بررسي عوامل ايجاد كننده بازتاب هاي اجتماعي آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه 12 در تيرماه 1399 و ارائه راهكارهاي مناسب جهت بهبود فرآيند طراحي و اجراي آزمون هاي نهايي"


  چاپ        ارسال به دوست

گزارش نشست نخبگاني با تمرکز بر روی:

"بررسي عوامل ايجاد كننده بازتاب هاي اجتماعي آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه 12 در تيرماه 1399 و ارائه راهكارهاي مناسب جهت بهبود فرآيند طراحي و اجراي آزمون هاي نهايي"

 

 

 

 

گزارش نشست نخبگاني:

بررسي عوامل ايجاد كننده بازتاب هاي اجتماعي آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه 12 در تيرماه 1399 و ارائه راهكارهاي مناسب جهت بهبود فرآيند طراحي و اجراي آزمون هاي نهايي

گروه پژوهشي علوم انساني، پژوهشكده برنامه درسي

پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

مرداد-مهر 1399

 

 در تیرماه سال 1399، آزمون نهایی درس زبان انگلیسی پایه 12 برای دومین بار به صورت سراسری در کشور به مرحله اجرا در آمد. در اين آزمون حدود 600،000 دانش آموز شركت داشتند. با توجه به بازتاب هاي گسترده اجتماعي كه اين آزمون به همراه داشت، گروه پژوهشي علوم انساني پژوهشكده برنامه درسي در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش بر آن شد تا در قالب مطالعه فوري به شناسايي عوامل بوجود آورنده اين بازتاب اجتماعي بپردازد.

 سوالات مطرح شده در اين بررسي شامل موارد زير است:

1.«كدام يك از معاونت ها و سازمان هاي تابعه وزارت متبوع در تدوين سوالات امتحان نهايي و اجراي آزمون مشاركت داشته اند؟»

2. «نقش هر بخش در فرآیند تدوين سوالات، طراحي و اجراي آزمون نهايي چه بوده است؟»

3.«نحوه تعامل بخش ها در طراحي و اجراي آزمون نهايي به چه صورت بوده است؟»

4.«شيوه نامه انتخاب طراح سوال چه شاخص هاي را مد نظر دارد؟»

5.«اعتباربخشي سوالات تدوين شده (روايي، پايايي، سطح دشواري، رعايت استانداردهاي ذكر شده در شيوه نامه تدوين سوالات و ...) چگونه بوده است؟»

6.«آيا براي اجراي آزمون هاي مهارتي مانند زبان انگليسي (بخش شنيداري) تجهيزات لازم در حوزه هاي امتحاني در سراسر كشور فراهم شده بود؟»

     برای پاسخ به سوالات فوق و دستيابي به راهکارهای مناسب براي بهبود وضعيت آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه 12 جلساتي در تاريخ هاي 21 مردادماه ، 4 شهريور و 2 مهرماه 1399 در پژوهشگاه         مطالعات آموزش و پرورش با حضور نمايندگان بخش هاي مرتبط شامل:

  • مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشي(دکتر اولی و دكتر عباس زاده)،
  • كارشناسان گروه زبان انگليسي دفتر تاليفسازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي (دكتر خيرآبادي و دكتر علوي مقدم)،
  • معاونت متوسطه وزارت آموزش و پرورش(دكتر شيرزادي)،

و با حضور اساتيد دانشگاه (دکتر عنانی سراب، دانشیار دانشگاه شهید بهشتي و دکتر عباسیان ،عضو هیات علمی دانشگاه امام علی (ع) و مسئول گروه آموزش و پرورش انجمن علمی اساتید آموزش زبان و ادبیات انگلیسی)، پژوهشگران پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش [دکتر حسنی (رئیس پژوهشکده برنامه درسی و نوآوری های آموزشی)، دکتر رحیمی نژاد (مدیر گروه علوم انسانی)، دکتر فرهبد (رئیس پژوهشکده کودکان استثنایی) ، دکتر کلانتری (رئیس مرکز پژوهشی آموزش و پرورش روستایی و عشایر و دو زبانه در تبریز)، دکتر حکمتی (مدیر هماهنگی امور پژوهشی) و دکتر حسین پور (کارشناس مسئول امور علمی-پژوهشی )،و نيز برخي از مسئولين استاني [صداقت زاده  (مدير گروه زبان انگليسي اداره كل آموزش و پرورش شهر تهران) و دکتر معظمی (دبیر زبان انگلیسی دوره متوسطه اول و دوم)]برگزار گردید.در نشست آخر نمايندگان شوراي عالي آموزش و پرورش (خانم دكتر بلوسي ، خانم دكتر سرخابي ،و آقاي احساني ) نيز حضور يافتند.

     بر اساس مباحث مطرح شده در جلسات معلوم شد كه:

    1- سه بخش « دفتر تاليف در سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي-گروه زبان خارجه»، «مركز سنجش و پايش كيفيت آموزشي» و «معاونت آموزش متوسطه» در فرآيند مذكور مشاركت داشته اند. نقش گروه زبان خارجه دفتر تاليف سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي «ارائه بارم سوالات آزمون» بوده است ، نقش مركز سنجش و پايش كيفيت آموزشي«طراحي سوال، اجراي آزمون، اعلام نتيجه و در نهايت بازخورد به طراحان سوال» بوده و نقشمعاونت آموزش  متوسطه وزارت، همكاري در«اجراي آزمون» با مركز سنجش و پايش كيفيت آموزش بوده است.

    2- تيم طراحي سوال شامل دو طراح، يك بازبين و طراح ذخيره بوده است. شاخص انتخاب طراحان شامل «معلم پايه 12»، «داشتن سابقه طراحي سوال» و «داشتن سابقه تدريس» است و اعتبار بخشي سوالات (تعيين روايي، پايايي و سطح دشواري) بعد از اجراي نهايي آزمون صورت گرفته است.

3- بررسي ها نشان داد كه آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه  12 هم در بخش «طراحي» و هم «اجرا» با مشكلاتي روبرو بوده است. مقايسه فرآيند «طراحي و اجراي آزمون نهايي درس زبان انگليسي پايه 12در تيرماه 1399» با مراحل آزمون سازي و استانداردهاي سنجش مشخص نمود كه اشكالاتي در فرايند كاروجود دارد:  

به عنوان مثال در بخش طراحي، جدول مشخصات سوالات امتحان نهايي كه تمام جزييات مورد نياز طراح سوال در آن ذكر شده باشد، تدوين نشده و اعتباربخشي سوالات (روايي، پايايي و سطح دشواري) بعد از اجراي نهايي آزمون صورت گرفته بود.

در بخش اجرا همه حوزه هاي امتحاني مجهز به دستگاه هاي پخش صوتمناسب براي برگزاري بخش شنيداري آزمون نبودند.

بايد به اين نكته توجه كرد كه آزمون هاي نهايي پايه 12 سرنوشت ساز هستند، چرا كه نتايج اين آزمون ها در زندگي و آينده فرد تاثير گذار است. در برگزاري آزمون ها دو بخش «طراحي سوال» و «اجراي آزمون» قابل مشاهده است، هر دو اين بخش ها بايستي از استاندارد لازم برخوردار باشند. براي آنكه سوالات از استاندارد لازم برخوردار باشند بايستي از مراحل مختلف آزمون سازي عبور كنند. اين مراحل شامل تعيين موضوع مورد سنجش و هدف كلي آن، تعيين محدوده عمل آزمون، تهيه جدول مشخصات آزمون (كه كليه جزييات مورد نياز طراح/طراحان سوال در آن منظور شده باشد)، تعيين پايايي و روايي آزمون و سطح دشواري سوالات آزمون است. بعد اجراي آزمون نيز بايد استاندارد باشد، به نحوي كه شرايط اداره و برگزاري آزمون به گونه اي باشد كه مانع از بروز تواناييها، مهارت ها و دانش برخي از شركت كنندگان نشود (مسيك، 1989، نقل از ساي رسي، 2004). با توجه به اينكه پايايي، روايي و سطح دشواري سوالات آزمون قبل از اجراي نهايي انجام نشده است ،در نتيجه اصلاحات لازم بر روي سوالات اعمال نشده و همچنين با توجه به اينكه تجهيزات موجود در حوزه امتحاني به نحوي بوده كه در بخش شنيداري آزمون مانع از بروز تواناييها و مهارت برخي از دانش آموزان شده است، مي توان گفت كه اين آزمون فاقد استانداردهاي لازم در هر دو بعد  «طراحي» و «اجرا» بوده است. از سويي ديگر عدم وجود تجهيزات مورد نياز اجراي بخش شنيداري آزمون در بعضي از حوزه ها مانع از ايجاد فرصت هاي برابر براي كل دانش آموزان مناطق مختلف كشور جهت بروز تواناييهاي آن ها شده است كه بعد «عدالت آموزشي» كه مورد تاكيد اسناد تحولي آموزش و پرورش مي باشد را خدشه دار كرده است.

    راهكارهاي پيشنهادي

    با توجه به مباني نظري برنامه درسي، سنجش و اندازه گيري و آموزش زبان خارجي، راهكارهاي پيشنهادي در هر دو بعد «طراحي» و «اجرا» تدوين و توسط اعضاي نشست بررسي و اعتباربخشي شد. اين          راهكارها به شرح زير مي باشند:

     1. تشكيل شوراي هماهنگي جهت تعامل موثر و مستمر سه بخش مشاركت كننده در طراحي و اجراي آزمون نهايي پايه 12

    2. تشكيل تيمي در دفتر تاليف سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي متشكل از متخصصان آموزش زبان انگليسي آشنا با اسناد بالادستي آموزش و پرورش، متخصصان برنامه درسي[1] و همچنين متخصصان سنجش و اندازه گيري جهت تدوين بودجه بندي سوالات و تهيه جدول مشخصات سوالات (با كليه جزييات مورد نياز طراحان)

    3. بررسي دوره اي(ساليانه) تجهيزات مورد نياز آزمون در حوزه هاي امتحاني امتحانات نهاني قبل از تدوين بودجه بندي سوالات و اجراي آزمون توسط معاونت آموزش متوسطه و ارسال گزارش به مراجع ذي          ربط

    4. تجهيز مدارس جهت اجراي استاندارد آزمون ها در حوزه هاي امتحاني

     5. تشكيل تيمي در مركز سنجش و پايش كيفيت آموزش متشكل از خبرگان «آموزش زبان انگليسي»، «برنامه ريزي درسي» و «سنجش و اندازه گيري» به منظور اجرايي ساختن موارد زير:

     1-5. جهت استاندارد سازي طراحي و اجراي آزمون و غناسازي آيين نامه ها و شيوه نامه هاي مورد نياز

     2-5. تعيين شاخص هاي انتخاب طراح سوال و اضافه كردن مواردي از قبيل «آشنايي با گام هاي مختلف آزمون سازي»، «آشنايي با مباني نظري برنامه ريزي درسي و برنامه درسي درس مربوطه» و ...

     3-5. تعيين تركيب تيم طراحي آزمون با حضور معلمان آشنا به برنامه درسي اجرا شده و تجربيات كسب شده دانش آموزان در مناطق مختلف برخوردار، نيمه برخوردار و محروم

     4-5. تدوين شيوه نامه انتخاب بازبين سوالات از منظر تعداد و دارا بودن شرايط خبرگي

     5-5. تهيه شيوه نامه «اعتباربخشي» سوالات آزمون كه شامل بررسي «روايي، پايايي، تميز و سطح دشواري،...» قبل از اجراي نهايي آزمون پايه 12

     6-5. تهيه بانك سوالات اعتباربخشي شده و تجديد نظر مداوم  اين سوالات توسط تيم مذكور جهت اصلاح سوالات موجود و افزودن سوال هاي جديد در هرسال مطابق با استاندارد هاي نظري آزمون سازي

     7-5. بازنگری در شیوه نامه تعيين ميزان حق الزحمه طراحان، بازبين ها، اعضاي تيم ها و ساير عوامل اجرايي متناسب با انتظارات مورد نظر و سرعت بخشيدن در پرداخت آن

      6. نظارت دقيق شوراي عالي آموزش و پرورش بر فرآيند «طراحي» و «اجراي آزمون»  در هر سه بخش مشاركت كننده و نحوه تعامل آن ها با يكديگر

      7. ارزشيابي دوره اي از چگونگي «فرآيند طراحي و اجراي آزمون هاي نهايي» بر اساس مفاد راهكار شماره 1-19 زير نظام پژوهش و ارزشيابي توسط پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

     8. طراحي و اجراي آزمون هاي پاياني در پايه هاي  هفتم تا يازدهم  جهت بررسي چگونگي تحقق برنامه درسي زبان انگليسي در هر پايه و همچنين جلوگيري از غافلگير شدن دانش آموزان و معلمان در امتحان        نهايي پايه 12

     9. ارتقاي ظرفيت علمي معلمان در زمينه طراحي سوالات آزمون هاي نهايي با برگزاري دوره هاي دانش افزايي كه شامل «برنامه درسي»، «سنجش و اندازه گيري» و «درس مربوطه» مي باشد و تامين بودجه         مورد نظر اين دوره ها با تاكيد بر كيفيت مطلوب دوره ها

 


[1]. متخصصان برنامه درسي از نحوه ارتباط عناصر برنامه درسي كه شامل هدف، محتوا،راهبردهاي ياددهي-يادگيري، نقش معلم، نقش دانش آموز و ارزشيابي است مراقبت خواهند نمود.


١٥:٠٢ - چهارشنبه ٧ آبان ١٣٩٩    /    شماره : ١٤٩٧٨    /    تعداد نمایش : ٦٤٥


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




صفحه اصلي|تماس با ما|پست الكترونيك