موضوع انجام تکاليف توسط فرزندان مساله‌اي است که بيشتر والدين باآن درگير هستند و نمي‌دانند که چگونه مي‌توانند به فرزند خود کمک کنند. راهکارهايي که استفاده مي‌کنند گاهي نتيجه معکوسي به بار مي‌آورد و هم والدين و هم فرزندان دچار مشکل مي‌شوند. والدين با مشارکت صحيح و مناسب مي‌توانند از بروز اين مشکلات جلوگيري کنند.

مدت زمان لازم براي انجام تکاليف توسط فرزندتان را بشناسيد.

مهمترين مطلبي که والدين بايد بدانند، مدت زمان مفيدي است که براي انجام تکاليف لازم است. اين زمان براي سنين مختلف و بسته به شرايط دانش آموز متفاوت است.

والدين هم بايد شرايط سني کودک را در نظر داشته باشند، به طوري که کودکان و دانش آموزان پايه‌هاي ابتدايي را مدت زمان زيادي وادار به انجام تکاليف نکنند و هم شرايط ديگر مربوط به دانش آموز را در نظر داشته باشند.

صاحب‌نظران تعليم و تربيت مدت زمات لازم براي انجام تکاليف را براي بچه‌هاي کودکستان تا پايه دوم ابتدايي 10 تا 20 دقيقه در هر روز و براي پايه‌هاي بعدي دوره ابتدايي 30 تا 60 دقيقه پيشنهاد کرده‌اند. بنابراين والدين نبايد جهت يادگيري بهتر دانش آموز و با اين تصور که هر چه زمان بيشتري صرف مطالعه دانش‌آموز شود، يادگيري او نيز بيشتر خواهد شد، مدت زيادي کودک خود را وادار به درس خواندن کنند. مسلما کودک در اين مدت زمان اضافي به کارهاي ديگري مثل خيالبافي‌هاي ذهني مشغول مي‌شود.



*مسئوليت انجام تکاليف و وظيفه شناسي در اين مورد را به او واگذار کنيد

برخي از والدين خود را مسئول کامل انجام تکاليف مي‌کنند. به صورتي که در مدت انجام تکاليف بالاي سر دانش آموز حضور دارند، زمان شروع انجام تکاليف را تعيين مي‌کنند و راهنمايي‌هاي زائدي ارائه مي‌کنند.

هر چند لازم است والدين به ويژه در سال‌هاي اول دبستان و آمادگي با نظارت خود برنامه‌ريزي و مسئوليت پذيري را به کودک خود آموزش دهند، اما برخي از والدين به اشتباه اين مسئوليت را خود بر عهده مي‌گيرند بنابراين نمي‌توانند احساس مسئوليت در قبال انجام تکاليف را به کودکان خود ياد دهند. به طوري که اگر يک روز مادر حضور نداشته باشد، اصلا به ياد هم نخواهد آورد که بايد تکاليفش را انجام دهد. بنابراين والدين با نظارت مفيدي که بر انجام تکاليف دارند، کم‌کم بايد کودکان را مسئوليت‌پذير بار آورند. به‌طوري که در صورت نبود والدين نيز احساس مسئوليت براي انجام تکاليف را داشته باشند.

اين والدين در سال‌هاي بعدي تحصيل کمتر با مشکل درس نخواندن کودکان خود مواجه مي‌شوند. به عبارتي چون والدين نمي‌توانند در تمام دوران تحصيل در انجام تکاليف فرزندان خود نظارت مستقيم داشته باشند با افت تحصيلي آنها مواجه مي‌شوند. در حالي که اگر اين احساس مسئوليت را از دوران کودکي در کودک شکل داده باشند با مشکلاتي از اين قبيل مواجه نخواهند شد.



*به روش انجام تکاليف توسط فرزندتان دقت کنيد

هر کودکي ممکن است تفاوت‌هايي در روش انجام تکاليف خود داشته باشد. قبل از اينکه روش خاصي را به آنها القا کنيد يا بخواهيد آنها را کمک و راهنمايي کنيد، به روش آنها توجه کنيد.

ببينيد در چه مدت زمان بدون کمک شما مي‌تواند تکاليفش را انجام دهد؟ چه اشکالاتي دارد؟ آيا خيالبافي در حين انجام تکاليف دارد؟ آيا مرتبا جاي خود را عوض مي‌کند؟ آيا در حين انجام تکاليف به کارهاي ديگري هم مي‌پردازد؟ يا اينکه حواس او به انجام تکاليفش است؟ پاسخ به اين سؤالها به شما کمک مي‌کند.



*با معلم فرزندتان صحبت کنيد

ارتباطي که با معلم برقرار مي‌کنيد، کمک زيادي مي‌تواند به شما کمک کند. با صحبت با او مي‌توانيد شيوه و روش او را بشناسيد و از انتظاري که در مورد نحوه انجام تکاليف دارد مطلع مي‌شويد. و بهتر مي‌توانيد به فرزند خود در انجام تکاليف راهنمايي ارائه کنيد. هدف معلم را از انجام تکاليف بشناسيد و نقطه ضعف‌هاي فرزند خود را بهتر شناسايي كنيد.



*پاسخ ندهيد، راهنمايي کنيد

وقتي فرزندتان از شما کمکي براي انجام تکاليفش مي‌خواهد، اقدام به دادن پاسخ حاضر و آماده نکنيد. بلکه او را راهنمايي کنيد تا خودش بتواند به جواب مورد نظر برسد. به اين ترتيب شما او را عادت مي‌دهيد که از توانايي‌هاي خود استفاده کند و خلاق‌تر و فعال‌تر باشد.

انجام تکاليف به فرزندتان کمک نخواهد کرد که آنها را بفهمد و از آن اطلاعات استفاده کند و نيز باعث نخواهد شد که وي به توانايي‌هايش اعتماد کند و دلگرم شود. فعال شدن دانش آموز در انجام تکاليف موجب مي‌شود پاسخ‌هايي را که خودش پيدا مي‌کند بهتر به خاطر بسپارد تا حفظ پاسخهايي که شما به او داده‌ايد.



*برنامه‌ريزي داشته باشيد

با کمک فرزند خود يک برنامه منظم براي انجام تکاليف تهيه کنيد. برنامه را در يک محل مناسب و در ديد او نصب کنيد. براي تشويق او به انجام تکاليف مي‌توانيد در مقابل هر روز که تکليف را به موقع، خوب و دقيق انجام داده يک علامت بزنيد و در آخر هفته اگر توانسته باشد تکاليف خود را خوب انجام دهد و با توجه به تعداد ستاره‌ها جايزه‌اي به او بدهيد.

بهتر است جايزه مورد نظر را در همان حين برنامه ريزي معين کنيد و در آخر برنامه آن را يادداشت کنيد و يا براي کودکان کوچکتر شکل آن را بکشيد. به اين ترتيب عملکرد کودک دائماً در جلوي او قرار دارد و مسئوليت پذيري او نيز تقويت مي‌شود.

به تدريج مي‌توانيد تعداد ستاره‌ها را براي دريافت جايزه افزايش دهيد. مثلا اگر در آغاز برنامه به ازاي هر هفت ستاره مي‌توانست جايزه را کسب کند در مراحل بعد به ازاي هر 14 ستاره مي‌تواند به جايزه مورد نظر برسد.



*شرايط مناسب براي انجام تکاليف را مهيا کنيد

مکاني ثابت، ساکت و از لحاظ نور وصدا و حرارت مناسب ضروري است. حتما از يک ميز تحرير کمک بگيريد. تلويزيون را خاموش کنيد و يا اتاق ديگري براي انجام تکاليف فرزندتان در نظر بگيريد. پخش برنامه‌هاي تلويزيوني که براي وي جذاب هستند و يا موجب کنجکاوي او مي‌شوند، حواس او را پرت خواهد کرد.



*نتيجه کار را بررسي کنيد

زماني که فرزند شما تکاليف خود را انجام داد، حتماً در حضور او آنها را بررسي کنيد. مي‌توانيد وقتي براي اين کار اختصاص دهيد و با کمک خود او تکاليف را بررسي کنيد. مثلا ميزان اشتباهات او را در رونويسي پيدا کنيد و از او بخواهيد اقدام به رفع آنها بکند.



*برنامه زندگي خود را تنظيم کنيد

تنها تنظيم برنامه‌اي منظم براي انجام تکاليف فرزندان کافي نيست. براي زندگي خانواده خود نيز برنامه منظمي داشته باشيد. حتي‌الامکان از برنامه‌هاي فوق برنامه و بدون برنامه‌ريزي قبلي خودداري کنيد. مثل مهماني‌ها و تفريح‌هاي بدون برنامه قبلي و... يا حداقل سعي کنيد اين برنامه‌ها مقارن با زمان انجام تکاليف فرزندان نباشد.

اگرشما يکبار برنامه او را به خاطر برنامه‌هاي خود به هم بريزيد، راه را براي بي‌نظمي او فراهم ساخته‌ايد. در کارهاي ديگر خود نيز با برنامه و مسئوليت‌پذير باشيد تا الگوي مناسبي براي فرزندان خود باشيد.

به نقل از روزنامه اطلاعات ٣٠/٧/١٣٨٧