صفحه اصلي نقشه سايتپست الكترونيكEnglish
جستجوی پیشرفته جستجو در وب
از معلم خود ياد بگير و در زندگي به آن عمل كن. امام علي (ع)
چهارشنبه ٢٧ فروردين ١٣٩٣
موقعیت : صفحه اصلي > پژوهشكده كودكان استثنايي > گروه معلوليتهاي حسي-حركتي 
گروه معلوليتهاي حسي-حركتي
 
 
گروه پژوهشي  معلوليتهاي حسي- حركتي (برای معرفی گروه و آثار اینجا کلیک نمایید)
 
   
 چكيده طرحهاي پژوهشي گروه معلوليتهاي حسي – حركتي:
 
مواد آموزشي كارگاه آموزشي ، آموزش فراگير
مترجمين : سعيد حسن زاده ، سهيلا خداورديان ،محبوبه فرهادي
 
اين مجموعه به طور خلاصه بيان كننده نخستين گامهاي عمده بين المللي اسـت كـه توسـعه آموزش تلفيقي را مورد حمايت قرا ر مي دهند . همچنين به بررسي برخي اصول بنيادين مـي پردازد و به طور ضمني راههايي را براي فعاليتهايي كه منجر به توسعه در اين حيطه مي شوند ، پيشنهاد مي كند . آموزش تلفيقي به عنوان حركتي در راستاي مبارزه با سياستها و روشـهاي انحصاري تكامل يافت و در طي دهه گذشته زمي نه آن فراهم آمد كه به رويكـردي منتخـب و مطلوب در تعيين نيازهاي يادگيري همه دانش آموزان در مدارس و كلاسهاي عـادي مبـدل شود . نخستين گامهاي بين المللي از سوي سازمان ملل متحد ، يونسكو ، بانك جهـاني و سـايرنهادها به ي كديگر متصل مي شوند تا منجر به شكل گيري توافقي عام و رو به گسترش در ايـن زمينه شوند كه همه كودكان ، صرفنظر از ناتواني يا دشواريهاي يادگيري خود ، حق دارند كه با يكديگر آموزش ببينند ، و اينكه آموزش تلفيقي مفاهيم آموزشي و اجتماعي مطلوبي را دربردارد .
 
ارزشيابي مقدماتي آموزش و پرورش تلفيقي دانش آموزان دچار آسيب شنوايي
مجري : سعيد حسن زاده
 
با توجه به گسترش روز افزون آموزش و پرورش تلفيقي در سطح كشور از يكسو و استقبال روبه رشد والدين براي آموزش فرزندانشان در مدارس عادي از سوي ديگر ، ارزشيابي از وضع موجود آموزش وپرورش تلفيقي انجام گرفت .تا نقاط ضعف و قوت آن مشخص شود . بدين منظـور ده شـاخص از جملـه ضـوابط و دسـتورالعمل هـاي آمـوزش تلفيقي ناشنوايان ، دسترسي به خدمات ويژه مورد نياز دانش آموز تلفيقي ، توانمندي و پيشرفت تحصيلي دانش آمـوزان تلفيقي ، نحوه ارزشيابي از پيشرفت تحصيلي ، سن ورود به آموزش تلفيقي ، تعداد و پراكندگي دانـش آمـوزان تحـت پوشش يك معلم تلفيقي و ... در اين ارزشيابي در نظر گرفته شد و كليه دانش آموزان تلفيقي و معلمين آنهـا، معلمـين عادي ووالدين و كارشناسان و مديران آموزشگاههاي ناش نوايان در دو استان تهران  شهر تهران  و خراسان به عنـوان نمونه در نظر گرفته شدند و از پرسشنامه براي پاسخ به سوالات مورد نظر استفاده شد . تجزيه و تحليل پرسشنامه ها نشان داد كه براساس نظرپاسخگويان دستورالعملهاي آموزش تلفيقي ناشنوايان مبهم است ، هماهنگي تعريـف شـده اي بـين آموزش و پرورش استثنايي و عادي در زمينة آموزش تلفيقي وجود ندارد،ضوابط انتخاب و ارزيابي دانـش آمـوزان داراي آسيب شنوايي مبهم است ، دانش آموزان تلفيقي خدمات توانبخشي لازم دريافت نمي كنند، سمعك اكثر آنها س الم و مناسب نيست ،ضوابط ارزيابي پيشرفت تحصيلي دانش آموزان تلفيقي در دروس شفاهي و ديكته نامشخص است ، هـر چقدر دانش آموز ناشنوا در سن پايين تري وارد آموزش تلفيقي شوداحتمال موفقيت بيشتري خواهد داشت . با توجه بـه نتايج بدست آمده اين پژوهش توانسته اسـت بـا ارزشـيابي آمـوزش تلفيقـي كودكـان دچـار آسـيب شـنوايي ،مشكلات آموزش تلفيقي اين كودكان را مشخص نمايد .
 
آموزش و پرورش تلفيقي دانش آموزان ديرآموز
مؤلفان : محمدرضا تات و آليس هوسپيان
 
يكي از پديده هاي طبيعي مشهود در تمام ساختارهاي جوامع انساني ، وجود تفاوت است . يك نظام آموزشي سـالم ،انساني و كارآمد اين تفاوت ها را به شكل طيفي از توانايي ها وقابليت ها دريافـت و ادراك مـي كنـد . امـا در نظـام آموزشي اي كه از كارآمدي لازم براي ارائه خدمات آموزشي متناسب با اين طيف وسيع تفاوت ها برخـوردار نباشـد،شاهد تقطيع هرچه بيشتر كودكان براساس تفاوت هاي طبيعي مشاهده شده در آنها هستيم . كودكـاني كـه باشكـست تحصيلي مواجه مي شوند از كودكاني كه موفقيت تحصيلي چشمگيري دارند و ياكودكاني كه معدلشان زير 18 است ازكودكاني با معدل بالاتر مجزا مي شوند . چنين جداسازي هايي روي به كدام هدف دارند؟
هدفي كه از اين رويكردهاي جداسازي استنباط مي شود احتمالاً مي تواند در اين واقعيت نهفتـه باشـد كـه چنـين نظامي از عهدة رويارويي با طيف گستردة تفاوت هاي فردي برنيامده و كفايت و انعطاف پذيري لازم براي تحت پوشش قرار دادن آنها را ندارند لذا به ناچار به يك واكنش جبراني دست زده و در واقع كودكاني كـه فاقـد توانـايي لازم براي رويارويي با چهارچوب هاي از پيش تعيين شدة اين مراكز ه ستند را كنار مي گذارد . به بيان ديگر، در ساية چنـين تعاملاتي است كه اين واقعيت آشكار مي گردد كه اين دانش آموزان نيستند كه داراي محدوديت هاي تحصيلي  هـستند،بلكه در واقع خود نظام آموزشي است كه داراي محدوديت هاي آموزشي است .دانش آموزان ديرآموز يكي از گروه هايي هستند كه بيشترين آسيب را از اينمحدوديت هاي آموزشـي مـي بيننـد .براي بازگرداندن تدريجي ساختار طبيعي جوامع انساني - در بحث حاضر مدارس - يكي از راهكارها اجراي برنامـة تلفيق است . كتاب حاضر نيز با هدف ايجاد زمينة مسا عد در نظام آموزشي كشور براي اجراي برنامة تلفيق دانش آموزان ديرآموز در كلاس هاي عادي مدارس عادي تدوين شده است . اجراي چنين برنامه اي به معني دادن امتيـاز بـه ايـن دانش آموزان نيست ، بلكه در واقع قدمي است براي احقاق يكي از حقوق ناديده گرفته شدة آنها .با اجراي چنين برنامه اي ، نه تنها مخاطبين اصلي اين برنامه ، يعني دانش آموزان ديرآموز،بلكه حتي بيـشتر از آن ساير دانش آموزان و خصوصاً معلمان مدارس عادي از اثرات مثبت آن بهره مند خواهند شد؛ اثراتي كه به شكل بـالات را رفتن قابليت هاي آموزشي معلمان ، غني تر شدن محتواي مواد آموزشي ، گسترش قابليت هاي انساني همكلاسي هـا ودر نهايت بالا رفتن احساس مسئوليت جامعه در جهت پذيرش گروه هاي متفاوت افرادنمود مي يابند .اگر نظام آموزشي قابليت اجراي يك برنامة خوب را براي دانش آموزان ديرآمـوز داشـته باشـد ً مطمئنـا چنـين برنامه اي براي تمام دانش آموزان عادي يك برنامة بهتر خواهد بود . در جهت تحقق چنين برنامه اي است كه در مباحث اين كتاب به بررسي مشخصه ها وويژگي هاي دانش آموزان ديرآموز، مشخصه هاي يك نظـام آموزشـي تلفيقـي و در نهايت نيز ارائه راهبردهاي آموزشي و تحصيلي پرداخته شده است .
 
 
 
آموزش و پرورش در بريتانيا : با تكيه بر آموزش فراگير
گردآوري وترجمه : آليس هوسپيان
 
اهداف :
هدف از تدوين اين كتاب، ارائه اطلاعاتي به دست اندركاران مسائل آموزشي در زمينة مدارس پادشـاهي بريتانيـا. انگلستان، ويلز، اسكاتلند و ايرلند  و نيز در زمينة آموزش و پرورش فراگير و ويژه در انگلستان بوده است UK ))
فصول :
مطالب اين كتاب در هفت مبحث به شرح زير ارائه شده اند . ابتدا اطلاعاتي در رابطه با » مدارس پادشاهي بريتانيـا. از نظر ساختار، تأمين بودجه و برنامة درسي و نيز مديريت، ارزشيابي و تعيين كيفيت مدرسه ارائه شـده انـد (UK ) سپس در مبحث بعدي اطلاعاتي در زمينة » آموزش عالي غير دانشگاهي « از نظر ويژگي ها و تأمين بودجه ارائه شـده
است . در مباحث سوم، چهارم، پنجم و ششم كه به ترتيب تحت عناوين » آموزش فراگير « ، » مركـز مطالعـات آمـوزش
فراگير CSIE حمايت از آموزش فراگير  و  قوانين استاندارد سازمان ملل در مورد برابرسازي فرصت ها بـراي افراد داراي ناتواني 1993 قرار گرفته اند، به ارائه اطلاعاتي در مورد شاخص آموزش فراگير، تعريـف آمـوزش فراگير، تأمين بودجة آن، نكاتي در مورد حمايت از آموزش فراگير و ضمانت اجرايي آن، قوانين استاندارد سـازمان ملل براي برابرسازي فرصت ها و در نهايت نيز در مورد آموزش و پرورش ويژه در انگلستان و قوانين مربـوط بـه آن پرداخته شده است .
نتيجه گيري :
از مباحث مطرح شده در اين كتاب مي توان به عنوان منبعي براي كسب اطلاعـات در زمينـة آمـوزش و پـرورش بريتانيا، خصوصاً آموزش و پرورش عادي، فراگير و ويژه در انگلستان استفاده كرد .
 
مجموعه مقالاتي در زمينه آموزش و پرورش استثنايي در كشورها
ترجمه : گروه معلوليتهاي حسي - حركتي
ويراستار : سعيد حسن زاده
 
يكي از جالب ترين بخش هاي آموزش و پرورش استثنايي ، آموزش و پرورش تطبيقي حـوزة كودكـان اسـتثنايي دركشورهاي مختلف است . در اين بخش مي توان از تجارب كشورهاي مختلف جهان درخصوص آموزش و پرورش كودكان استثنايي بهره جست و ازتجارب موفق آنها در اين خصوص با در نظر گرفتن تفاوتهاي فرهنگي كشور ما استفاده كرد . با توجه به اين امر مجموعة حاضر تهيه شده است . كشورهايي كه گزارشهايي ازآموزش و پرورش است ثنايي آنهـا آورده شده از مناطق مختلف جهاني هستند، اسپانيا دراروپا، ژاپن ، چين و كره در آسياي جنوب شرقي ، اردن از آسياي غربي و گينه ازآفريقاست .با توجه به تنوع جغرافيايي و فرهنگي اين كشورها و در نتيجه تنوع تجارب آنها در زمينه آموزش و پرورش اسـتثنايي ، طبيعي است كه مي توان از برخي از تجارب چنين جوامعي درپيشبرد آموزش كودكان استثنايي در ايران نيـز بهـره جست . اميد است اين مجموعه موردتوجه دست اندركاران آموزش و پرورش استثنايي قرار گيرد .
 
عنوان طرح : ارزشيابي طرح سنجش بينايي ، شنوايي و آمادگي تحصيلي 77-78
مجريان : علي شهرامي و سعيد حسن زاده
ناظر : دكتر علي اصغر كاكوجويباري
 
امروزه برنامه هاي غربالگري براي ورود كودكان به مدرسه متداول شده و رو به گسترش است . معمولاً غربـالگري بـه منظور پيش بيني مشكل احتمالي دانش آموز دركلاس درس و تشخيص دانش آموزاني كه به برنامه هاي آموزش ويـژه نياز دارند انجام مي گيرد .در واقع غربالگري فرايند اوليه تشخيص دانش آموزاني كه احتمـال دارد در مدرسـه دچارمـشكل شـ وند و يـا بـه آموزشهاي ويژه نياز دارند . سازمان آموزش و پرورش استثنايي نيز با توجه به اهميت غربالگري قبل از ورود به دبـستان از سـال 71-72 طـرح سنجش بينايي ، شنوايي و آمادگي تحصيلي نوآموزان بدوورود به دبستان را طراحي و اجرا نموده است . اكنون پس از گذشت چند سال از اجراي آن ، مسئولين سازمان آموزش و پرورش استثنايي و محققين پژوهشكده ، لزوم ارزشـيابي از طرح موجود و رفع تنگناهاي آن را احساس كرده اند . حتي مسئولين وزارت آموزش وپرورش نيز بر لزوم ارزشيابي  از اين طرح تأكيد كرده اند و مقام عالي وزارت نيز تأكيدويژه اي در اين زمينه داشته اند . در نهايت شوراي سياست گذاري طرح سنجش با درك ضرورت ارزشيابي جامع از طرح ، انجام اين مهم را از پژوهشكده كودكان اسـتثنايي درخواسـت كرد .
هدف اصلي پژوهش حاضر عبارت بود از : ارزشيابي طرح سنجش سلامت جسماني وآمادگي تحصيلي نوآمـوزان بـدوورود به دبستان . كه براي رسيدن به آن در هر يك ازابعاد طرح سـنجش  بينـايي ، شـنوايي و آمـادگي تحـصيلي شاخصهايي به شرح زير در نظرگرفته شد .
- 1 ميزان خطاي مثبت كاذب - 2 ميزان آسيب هاي شناسايي شده در طرح سـنجش - 3 نقـش طـرح در جـايگزيني آموزش - 4 معيارهاي اجرايي محيط غربالگري  در بعدبينايي و شنوايي  - 5 پرسنل - 6 شيوه اجرا و همخواني آن با اصول روانسنجي  در بعدآمادگي تحصيلي - 7 اعتبار نتايج - 8 ميزان خطاي منفي كاذب . 8 گـروه نمونـه نيـز درتحقيق شركت داشتند كه عبارت بودند از :
- 1 گروه نمونه كودكان و والد همراه آنها - 2 گروه نمونه كارشناسان سنجش ادارات آمـوزش و پـرورش اسـتثنايي استانها - 3 گروه نمونه مدرسين و متخصصين - 4 گروه نمونه دانش آموزان عق ب مانـده ذهنـي - 5 گـروه نمونـه دانش آموزان نابينا و ناشنوا - 6 مسئولين دستگاههاي همكاري كننده - 7 گروه نمونه پايگاههاي سنجش در تهران - 8 گروه نمونه كودكان پايه اول كه از نظر تحصيلي مشكل داشتند . نتايج نشان داد كه دربعد شنوايي : ميزان م ثبت كـاذب غربالگري شنوايي %82/45 مي باشد . ميزان آسيب هاي شنوايي شناسايي شده توسط طرح سنجش نيز %24/1 اسـت .
اين طرح در زمينه جايگزيني آموزشي دانش آموزان ناشنوا، كارآيي ندارد . در آموزش نيروي انساني كارآمـدبراي غربالگري شنوايي تا حدي ضعف داشته است . در زمينه ميزان نويز محيط مشخص شد در كليه پايگاهها ميزان نويز از     50دسي بل بيشتر مي باشد . بررسي كاليبراسيون اسكرينرها مشخص كـرد اسـكرينرهاي %30 پايگاههـا داراي مـشكلات سخت افزاري وكاليبراسيون نامناسب هستند .
در بعد بينايي : ميزان مثب ت كاذب در غربالگري بينايي %7/29 مي باشد . ميزان آسيبهاي بينايي شناسايي شده توسـط طرح سنجش %1/3 است طرح سنجش در زمينه جايگزيني آموزشي دانش آموزان نابينا كارآيي لازم را نداشته است . طرح سنجش موفق به جذب نيروي متخصص بينايي سنج نشده است . علاوه بر آن ساير نيروهايي كه به عنوان آزمـونگربينايي فعاليت كرده اند صرفاً در يك جلسه توجيهي شركت كرده اند و برنامه آموزشي مدوني كه با ارزشـيابي پايـان دوره همراه باشد نداشته اند .معيارهاي اجرايي شامل فاصله آزمودني از چارت بينايي ، ميزان نور، كيفيت چارت ، نحوه بستن چـشم و آشـنا نمـون قبلي كودك با آزمون ؛ در افزون بر %90 پايگاهها به خوبي رعايت مي شده است .
در بعد آمادگي تحصيلي : ميزان خطاي مثبت كاذب بدست آمده 44/51 درصدمي باشد . ميزان خطاي منفي كـاذب نيز طبق برآو رد فاصله اي به عمل آمده بين 43/8 تا 97/5 درصد مي باشد . ميزان شيوع بدست آمده در طـرح 5/0 درصد است . با توجه به اضطراب موقعيتي كودكان و نظر سنجيهاي به عمل آمده شيوه اجرا با اصول روانسنجي همخوان نمي باشد . طرح سنجش در زمينه جايگزيني آموزشي كودكان عقب مانده ذهني كارايي ندارد .
 
توانبخشي شنيداري كودكان داراي آسيب شنوايي
نويسنده : ريموند . اچ . هال
ترجمه : سعيد حسن زاده ، سهيلا خداورديان
 
با توجه به كمبود منابع فارسي در زمينه آسيبهاي شنوايي و نياز روز افزون كارشناسان ، مدر سين ، معلمين ، دانشجويان  و والدين در اين خصوص ، پژوهشكده كودكان استثنايي از همان آغاز فعاليت ، شناسايي و تهية آخرين منابع انگليـسي در زمينه ارزيابي ،توانبخشي ، روان شناسي و تعليم و تربيت ناشنوايان و ترجمة آنها را سر لوحة كـار خـود قـرارداده است .در راستاي اين هدف كتاب توانبخشي شنيداري نوشته ريموند هال 1997 انتخاب شده كه مطالب آن براي توانبخشي شنيداري كودكان داراي آسيب شنوايي قبل از زبان آموزي قابل استفاده است . چهار فصل ايـن كتـاب كـه در گـروه پژوهشي كودكان و نوجوا نان ترجمه شده است عبارتند از : توانبخشي شنيداري چيست ؟ رشد مهارتهـاي شـنيداري در كودكان مبتلا به آسيب شنوايي ، رشد زبان در كودكان مبتلا به آسيب شنوايي ، رشد گفتـار دركودكـان داراي آسـيب شنوايي ؛ مطالب اين فصول براي مدرسين ، معلمين و والدين مرتبط با كودكان دچـار آسـيب شـنوايي كاربردهـاي فراواني دارد و مؤلفين و ويراستار كتاب ازجمله متخصصان برجسته اين حيطه محسوب مي شوند .
 
ارزيابي رواني - تربيتي كودكان دچار آسيب شنوايي و مشاوره به والدين آنها
نويسندگان : روبرت اِ كرچمر . ديويد م . لونرمن
 
با توجه به نياز كاملاً محسوس كليه دست اندركاران كودكان دچار آسيب شنوايي به آشنايي با نحوه ارزيابي مهارتهاي شناختي ، زباني ، پيشرفت تحصيلي ، ويژگيهاي رواني - حركتي ، پختگي اجتماعي و رفتار انطباقي ، سـازگاري هي جـاني كودكان داراي آسيب شنوايي و همچنين نياز به آشنايي با اصول مشاهده با والدين كودكان دچار آسيب شـنوايي ،دو فصل از كتاب اختلالات شنيداري در دانش آموزان نوشتة روزو داون 1995 انتخاب شده است . اين دو فصل عبارتنـد از : ارزيابي رواني آموز شي كودكان دچار آسيب شنوايي نوشته رابرت كرچمر و مشاوره با والـدين كودكـان دچـاراختلالات شنيداري نوشته ديويدلوترمن . در اين دو فصل مطالبي چون تشخيص و جايگزيني ، شناخت ، پيشرفت زبـاني و تحصيلي ، عملكرد رواني - حركتي ، باليدگي اجتماعي و هيجاني ، سازگاري هيجاني ،مدلهاي يكپارچه سازي ، ارزيابي صلاحيت انتقال ، واكنشهاي والدين شامل اندوه ، بي كفايتي ،خشم ، احساس گناه ، آسـيب پـذيري ، مـشاوره و مـسائل والدين مورد بررسي قرار گرفته اندكه اين مطالب براي متخصصان ، معلمان ، دانشجويان و والـدين كودكـان دچـار آسيب شنوايي قابل استفاده هستند .
 
آموزش تعاملات اجتماعي و رشد زبان در كودكان داراي آسيبهاي بينايي
تأليف : الك وبستر جو آرو
ويراستاران : دكتر احمد علي پور، سعيد حسن زاده
 
كودكان دچار آسيبهاي بينايي درصد قابل توجهي از كودكان استثنايي هستند كه به علت فقـدان و يـا محـدوديت در بينايي ، از نظر رشد زبان ، يادگيري ، تعامل اجتماعي و تفكر وبطور كلي شناخت با كودكان عادي تفاوتي اساسي دارند  آگاهي از اين تف اوتها و ويژگيهاي مخـتص ايـن كودكـان ، پـيش نيـاز آمـوزش و پـرورش آنهاسـت . لـذا همـه دست اندركاران تعليم وتربيت كودكان نابينا و نيمه بينا اعم از والدين ، خويشاوندان ، معلمين و همسالان آنهابايـد ايـن قشر را دقيقاً بشناسند تا بتوانند نقش مؤثري در تعليم و تربيت آنها داشته باشندو بـه رشـد و تعـالي كودكـان دچـار آسيبهاي بينايي كمك كنند . اگر چه آموزش و پرورش رسمي نابينايان در ايران در سال 1299 شروع شده است ، اما تـا به حال كتابهاي مناسبي كه بتوانند ويژگي هاي اين كودكان را به صورت دقيق و علم ي بيان كنند و همزمان براي معلمين و خانواده ها مناسب باشد، در كشور ما چاپ نشده اند، لذا اين كتاب با تمركز برتعامل اجتماعي ، زبـان و يـادگيري در كودكان نابينا و نيمه بينا، چنين خلائي را تا اندازه اي پر مي كند و مطالعة آن براي دست اندركاران ا ين حيطـه بـسيار سودمند است . مؤلفان اين كتاب به عنوان اساتيد دانشگاه و معلم نابينايان هم بر دانش نظري و هم بر دانش تجربـي در زمينة نابينايي تسلط داشته اند و با بهره گيري از سوابق علمي و تجربي خود توانسته انداثري در خور تحسين ، در اختيار جامعه قرار دهند . آنها مباحثي چون آسيب بينايي و نيازهاي فردي ، بينايي و آسيب بينايي ، فرايند رشد و تاثير آسيب بينايي ، سياست هاي آموزشي ، تامين خدمات و نظامنامة اجرايي ، غني سازي محيط هاي يادگيري براي كودكـان داراي آسيب هاي بينايي ، بررسي تعاملات اجتماعي نابينايان را مطرح كرده و بر تفاوتهاي فردي در بين نابينايان و نقش محيط در كاهش مشكلات رشد و يادگيري آنان تأكيدكرده اند . استفاده از مطالب اين كتاب در بهبود رفتار با كودكان دچـار آسيب بينايي وتعليم وتربيت اين كودكان ، تأثير به سزايي دارد .
 
 
 
 
تربيت شنوايي
تأليف : سعيد حسن زاده
هر فرد مبتلا به آسيب شنوايي بايد در دريافت زبان گفتاري با استفاده از تحريكات شنيداري تقويت شده و كمك گرفتن از اطلاعات بينايي حاصل از گفتارخواني بر آسيب خويش پيروز شود . اگر فرد مبتلا به آسيب شـنوايي كـودك باشـد،مبارزه ادراكي روي اكتساب زبان و عملكرد آموزشگاهي او اثر مي گذارد . هدف نهايي مداخلـة شـنيداري وتربيـت شنوايي ، افزايش توان استفاده مؤثر كودك از علائم صوتي براي يادگيري زبان ،برقراري ارتبـ اطي كارآمـد و كـسب مهارتهاي آموزشگاهي است . كتاب حاضر جلد اول برنامه تربيت شنوايي است كه در هفت فصل گردآوري شده است . فصول اين كتـاب بـه ترتيـب عبارتند از : آشنايي با سمعك ، پذيرش سمعك و استفاده ازآن ، كشف صدا، تمايزگذاري محركات شـنيداري و تعيـين هويت محركات شنيداري ،بازشناسي محركات شنيداري ، درك مطلب . تصاوير مورد نياز براي اجراي تكاليف كتـاب در كتابچه پيوست آورده شده اند . اين مجموعه به گونه اي گردآوري شده است كه كليـه مربيـان و والـدين كودكـان و دانش آموزان داراي آسيب شنوايي مي توانند از آن در اجراي برنامة تربيت شنوايي استفاده كننـد و نهايتـاً پيـشرفت كودك دچار آسيب شنوايي را دردريافت زبان گفتاري ملاحظه كنند
 
عنوان كتاب : راهنماي مراكز پژوهشي آموزشي و اطلاع رساني كشورهاي مختلف در زمينة كودكان
استثنايي
نا ظر : سعيد حسن زاده
گردآوري و تنظيم : مريم بيجاري ،محبوبه فرهادي
 
در قرن اخير كه عصر اطلاعات و دگرگوني بنيادي دانسته هاست ، يكي از فعاليتهاي مهم هر تحقيقي دسترسي به نتـايج آخرين بررسي ها و مطالعات است تا با توجه به آنهادوباره كاريها و اشتباهات به حداقل برسـند . در زمينـة كودكـان استثنايي نيز مطالعة تحقيقات مشابه به پژوهشگر اين امكان را مي دهد تا از طرفي با ديدي عميق تر و بينـشي آگاهانـه براي مشكلات موجود كودكان استثنايي راه حل هايي دقيق و كاربردي ارا ئه كند واز طرف ديگر او را قادر مي سازد به جاي تكرار مطالعات انجام شده به يافته هاي جديدي دست پيدا كند كه به سبب تازگي و تناسب با نيازهـاي روز قابـل عرضه به ديگر كشورهاباشد .
امروزه دستيابي به آخرين اطلاعات از طريق ارتباطات الكترونيكي به سادگي امكان پذيراست . بانكهـا و پايگاههـاي اطلاعاتي در سراسر دنيا تسهيلاتي را براي ايجاد ارتباط تنگاتنگ پژوهشگران و منابع اطلاعاتي فراهم مي كنند تا بدين وسيله تلاشهاي فردي ومنطقه اي ، دستاوردهاي ملي و بين المللي به دنبال داشته باش ند . در راستاي دسترسي به اهداف ذكر شده و كمك به محققان و پژوهشگراني كه در زمينة كودكان استثنايي فعاليت مي كننـد مجموعـه اي بـا عنـوان راهنماي مراكز پژوهشي ، آموزشي و اطلاع رساني كشورهاي مختلف در زمينه كودكان استثنايي تهيه شده است
در اين راهنما سازمانهاي پژوهشي ابتدا بر حسب حوزه هاي اوتيسم ، عقب ماندگي ذهني ، نابينايي ، نابينايي - ناشنوايي ،و ناشنوايي تفكيك و سپس سازمانهاي مربوط به هر گروه براساس حروف الفبا مرتب شده اند . سازمانها همراه با نـشاني پستي ، تلفن ، دورنگار، پست الكترونيك و نشاني اينترنت معرفي شده اند . پس از آن فعاليتهاي هر مركز به طورمختـصر توضيح داده شده و نشريات آن نيز ذكر گرديده است . اميد است مجموعه حاضرراهگشاي پژوهشگران و علاقمندان بـه اين مهم باشد .
 
 
 
 
 
آموزش نابينايان و افراد داراي مشكل بينايي
تأليف : سازمان بهداشت جهاني
اين كتاب كه حاوي دستورالعملهاي آموزشي براي مربيان كودكان نابينا مي باشد توسط مقر اروپايي سازمان بهداشـت جهاني در ژنو منتشر شده و با كوشش كتابخانه محلي سازمان بهداشت جهاني در مصر به عربي ترجمـه شـده اسـت .
ترجمه حاضر از نسخه عربي اين كتاب انجام شده است . با توجه بـه فراگيـر بـودن مطالـب كتـاب بـراي اسـتفاده دركشورهاي در حال توسعه ترجمه كتاب در دستور كار پژوهشكده قرار گرفت . با استفاده ازمطالب اين كتـاب مربـي مي تواند كليه فعاليتهاي مورد نياز كودك از قبيل تغذيه ، بهداشت و نظافت فردي ، جهت يابي و تحرك ، انجام كارهـاي روزمره در محيط هاي شهري مانندخريد و آشپزي و يا انجام كارهاي مربوط در محيط هاي روستايي همچون تهيه آب وكشاورزي را به كودك و خانواده وي آموزش دهد . كتاب شامل 9 مجموعه آموزشي است . در ابتداي هر مجموعه سوالاتي مطرح مي شود،كه پاسخ به آنها توسط كـودك نابينا و يا خانواده وي انجام مي شود و براساس آنهاتواناييهاي پايه اي كودك در حيطه مورد نظر تعيين مي شود، سپس مربي براساس تعيين سطح انجام شده ، آموزش نظري و عملي را در آن حيطه شروع مي كند . مجموعه هاي آموزشـي كتاب عبارتند از :
-1 آموزش جهت يابي و تحرك براي كودكان كمتر از 4 سال
-2 شير دادن طبيعي
-3 بازي ها
-4 آموزش جهت يابي و تحرك براي كودكان 4 ساله و بالاتر
-5 آموزش انجام كارهاي شخصي
-6 آموزش در محيط مدرسه
-7 انجام وظايف و مسئوليت هاي اجتماعي
-8 انجام وظايف و كارهاي روزمره
 
انطباق، تعيين اعتبار و روايي آزمون ادراك شنوايي 1APT/HI براي افراد داراي آسيب شنوايي به
زبان فارسي
مجري : سعيد حسن زاده
 
نتايج طرح تحقيقاتي » ارزشيابي آموزش تلفيقي ناشنوايان « كه در سال 1377 توسط پژوهشكده انجام شـد مـشخص ساخت كه يكي از ابزارهاي مورد نياز آموزش و پرورش ناشنوايان، آزموني معتبر براي ارزيابي ادراك شنوايي است . ارزيابي ميزان ادراك شنوايي كودكان داراي نقص شنوايي از جمله ضرورتهاي سـنجش و ارزيـابي ايـن گـروه ازكودكان به شمار مي رود . تعيين ميزان پيشرفت كودكان داراي نقص شنوايي در برنامـه هـاي توانبخـشي شـنيداري كلامي، اراية پيش آگهي در زمينه ميزان موفقيت كودكان داراي نقص ش نوايي در آمـوزش تلفيقـي، تعيـين ميـزان كارآيي وسايل كمك شنيداري همچون سمعك و كاشت حلزون از جمله حيطه هاي كاربردي ايـن دسـته از آزمونهـا هستند . با وجود نياز شديد به وسايل ارزيابي رسمي در اين زمينه تا به حال آزمون جامعي براي اين مهم در آموزش و پرورش استثنايي وجود ن داشته است . به همين منظور آزمون APT/HI براي ترجمه و انطبـاق زبـان شـناختي و آواشناختي و تعيين اعتبار و روايي انتخاب شد . اين آزمون كه مواد آن با توجه به مختصات زنجيري و زبر زنجيري زبـان تنظيم شده اند؛ شامل هشت خرده آزمون به اين ترتيب مي باشد :
- تكاليف آگاهي شنيداري
- تكاليف تعيين هويت ديرش، شدت و زير و بمي
- تكاليف ادراك نوايي
- تكاليف ادراك واكه
- تكاليف ادراك همخوان  شيوه توليد، واكداري، جايگاه توليد
- تكاليف مربوط به ادراك ساير مختصات زنجيري
- تكاليف درك زبانشناختي
- تكاليف درك ارتباط
اين آزمون را مي توان در مورد افراد داراي آسيب شنوايي از سن پنج سالگي و بالاتر بكار برد .
1 - Auditory Perception Test for the Hearing Impaired
انطباق، تعيين اعتبار و روايي
پس از ترجمه دستورالعمل اجرايي و گويه هاي آزمون، انطباق لازم بر روي گويه ها با توجه به آوا شناسي زبان فارسي و هدف هر گويه داده شد . براي تعيين اعتبار و روايي، آزمون بر روي نمونه اي با حجم 200 نفر در گروههايي با آسيب شنوايي متوسط، شديد و عميق اجرا شد . اعتبار آزمون با استفاده از روش اعتبار دونيمه اي اسـپيرمن - بـراون 0/96 بدست آمد . براي تعيين ميزان تجانس مواد آزمون از ر وش كودر ريچاردسون استفاده شد كه ميزان آن 0/95 بدست 1CAP محاسبه شد . براي تعيين روايي ملاكي، نمرات اين آزمون با مقيـاس 0/97 آمد . اعتبار بازآزمايي آزمون نيز مقايسه شدكه همبستگي آن 0/65 به دست آمد . براي تعيين روايي سازه، نيز از روش سه مرحله اي گرويلنـد و لـين استفاده شد
 
گزارش بازديد كارشناسان يونيسف از آموزش وپرورش استثنايي در ايران مؤلفين : برايان اتوله - مك كانكي
مترجمين : سعيد حسن زاده - محبوبه فرهادي
 
مجموعه آموزش و پرورش استثنايي در ايران ، گزارشي است از سازمان آموزش وپرورش استثنايي ، وزارت آموزش وپرورش و دفتر يونيسف در ايران كه پس از بازديدكارشناسانه چند تن از مشاوران يونيسف از دو شهر تهران و مشهد به كوشش پروفسور » روي مك كانكي ) « دانشگاه آلستر - ايرلند شمالي ) و دكتر برايان اتوله ( مشاوردرگايانا ) تهيه شـده است . اين مجموعه شامل حيطه هاي فعاليت مشاوران ، بازديدها وديدارهاي انجام شده و گزارش اصلي است كه در سه بخش ارائه شده است :
در بخش اول : موفقيتها و دستاوردهاي آموزش و پرورش استثنايي ايران به تفصيل بيان شده است . در بخش دوم ، هشت موضوع د ر آموزش و پرورش استثنايي مورد بحث قرارمي گيرد . اين موضوعات عبارتند از : برنامه درسي ، اسـتفاده از فن آوري و منابع ، ارتباط بامدارس تلفيقي ، حرفه آموزي ، آگاهي بيـشتر جامعـه از نـاتواني هـا، مداخلـه اوليـه ، همكاري خانواده ها با مدرسه و تربيت معلم ، كه براساس عملكردهاي مطلوب مشاهده شده درايران و جهان براي هـر يك از آنها پيشنهادهاي ويژه اي مطرح شده است . دربخش سوم به سياستهايي كه لازم است وزارت آموزش و پـرورش در سالهاي آتي ، آنها رامدنظر قرار دهد، اختصاص دارد در بخش پاياني گزارش ، ن قش مؤثري كه يونيسف مـي توانـد در امر آموزش كودكان داراي نيازهاي ويژه ايفا كند، مطرح شده است .
گزارش حاوي ضمايمي است كه در چهار حيطه اصلي ارائه شده اند : بسيج كردن جوامع ،مداخله اوليه ، تربيت معلـم وحرفه آموزي . در انتهاي ضمايم نمونه هايي از ابزارهاي ارزيابي رشد ارائه گرديده است . يكي از اهـداف مهـم تهيـه گزارش ، ترغيب دست اندركاران مختلف به بحث و تبادل نظر و ارائه پيشنهادهايي در خصوص نحوه گسترش آمـوزش وپرورش استثنايي در سالهاي آتي است
1 - Categorization of Auditory Performance
 
 
 
 
 
انطباق و هنجاريابي آزمون رشد زبان
مجريان : سعيد حسن زاده - اصغر مينايي
 
زبان كه بالاترين وجه مميزه انسان و حيوان است زماني مي تواند نقش اساسي خود را كه ، همانا برقراري ارتباط بـين انسانهاست ، به نحو مطلوب ايفا نمايد كه از رشدي طبيعي برخوردار بوده باشد . از آنجا كه اين فراينـد در برخـي ازكودكان به دلايل مختلف و متعدددچار اختلال مي گردد و با توجه به اينكه با شناخت اين نقايص در مراحل اوليه رشـد به سهولت مي توان به جبران آنها اقدام نمود لذا نياز به آزموني كه بتواند اين اختلالات راارزيا بي نمايد، كاملاً محـرز است . بنابراين براي برآوردن اين نياز، آزمون رشد زبان Told - P:3 انطباق و هنجاريابي شد . ايـن آزمـون بـراي  استفاده در كودكان 4 تا 8 ساله تهيه گرديده است و نواقص و مهارتهاي زباني كودكان دامنه سني مورد نظر را انـدازه مي گيرد . اين آزمون سه مختصه زبانشناختي را اندازه مي گيرد كه هر كدام از اين مختصات به وسيله 3خرده آزمـون سنجيده مي شود . سه مختصه زبانشناختي و خرده آزمونهاي مربوط بـه هركـدام عبارتنـد از : مختـصه معناشناسـي  خرده آزمونهاي واژگان تصويري ، واژگان ربطي وواژگان شفاهي ) مختصه نحو ( خرده آزمونهـاي درك دسـتوري ،تقليد جمله و تكميل دستوري ) مختصه واج شناختي ( خرده آزمونهاي تمايزگذاري كلمه ، تحليل واجي و توليدكلمه از اين آزمون مي توان براي چهار مورد زير استفاده كرد  - 1 شناسايي كودك اني كه از لحاظ مهارتهاي  زباني در سطح پايين تري از همسالان خود قرار دارند - 2 تعيين نقاط قوت و ضعف كودكان - 3 مستند سازي ميزان پيشرفت كودكان در نتيجه اجراي برنامه هاي مداخله اي خاص - 4 اندازه گيري زبان در مطالعات پژوهشي .
براي انطباق و هنجاريابي اين آزمون در ايران گامهاي زير به ترتيب برداشته شد :
الف : كتابچه راهنماي اجراي آزمون و گويه ها به فارسي ترجمه شد . سپس انطباق گويه هابا در نظر گرفتن ويژگيهـاي نحوي ، معنا شناختي و واج شناختي زبان فارسي و همچنين تفاوتهاي فرهنگي انجام شد . لازم به ذكر است كه با توجه به تفاوتهاي عمده درمختصه هاي زبان شناختي دو زبان فارسي و انگليسي تقريباً تمامي گويه ها براساس ويژگيهـاي فـوق الذكر و زبان فارسي و انگليسي و با در نظر گرفتن مباني نظري كه درساخت آزمون اص لي مورد توجه قرار گرفته بود ،
مجدداً طراحي شدند و مخزني از گويه هابراي خرده آزمونهاي مختلف ساخته شد .
ب : براي بررسي كيفي گويه ها و آگاهي نسبت به مسائل و مشكلات احتمالي اجرايي ،آزمون بر روي 96 كودك 4 تا 9ساله مراكز پيش دبستاني و مدار س ابتدايي اجرا گرديد . براساس نتايج حاصله تغييراتي در برخي از گويه هـاي داده شد و همچنين تعدادي ازگويه هاي مبهم حذف و گويه هاي مناسب تري جايگزين گرديد .ج : در اين مرحله آزمون بر روي 380 نفر ) 190 پسر و 190 دختر ) بين سنين 4-0 تا -11 8، اجرا گرديد . براساس نتايج حاصل از اين مرحله تعدادي از گويه ها حذف گرديد و فرم نهايي آزمون براساس گويه هاي باقي مانده ، شكل گرفت .
د : پس از تهيه فرم نهايي ، در انتخاب نمونه براي تهيه جداول هنجاري از روش نمونه گيري چنـد مرحلـه اي اسـتفاده گرديد . بدين صورت كه ابتدا شهر تهران به 3 منطقه جغرافيايي شمال . مركز و جنوب تقسيم گرديد آنگاه با بهره گيـري از اطلاعات منتشر شده توسط مركز آمار ايران نمونه لازم براي هر منطقه جغرافيايي براساس متغيرهاي جنسيت ، سن و وضعيت اقتصادي - اجتما عي تعيين گرديد . در گام بعدي با توجه به حجم جمعيت در هر منطقه جغرافيـايي ، تعـدادي مدرسه دخترانه و پسرانه و نيزتعدادي مركز پيش دبستاني بطور تصادفي انتخاب گرديد كه شامل 100 مدرسه دخترانه و پسرانه و 100 مركز پيش دبستاني بود . در گام بعد ، از بين دانش آموزان مـدارس ومهـدهاي منتخـب ، نمونـه لازم استخراج و آزمون بر روي آنها اجرا گرديد، براي انتخاب نمونه از بين كودكاني كه به مراكز پيش دبستاني يا مدرسـه نمي رفتند از نمونه هاي دردسترس استفاده گرديد . در نمونه انتخاب شده تعداد ي كودك با عقب ماندگي ذهني ،اختلال گفتاري ، ناتواني يادگيري و اختلال بيش فعالي / نقص توجه نيز گنجانيده شد . درنهايت آزمون بر روي 1235 كودك اجرا و جداول هنجاري براساس نتايج حاصل از اين تعداد شكل گرفت . انواع مختلف ضرايب اعتبار براي تمام سـطوح سن و زير گروههاي فرعي ، همگي در سطح بالايي قرار دارند . اين آزمون داراي كتابچه ثبت نمرات و رسـم نيمـرخ ، كتابچه تصاوير وكتابچه راهنماي آزمونگر است .
 
بررسي ميزان دسترسي و استفاده از سمعك در مدارس ناشنوايان شهر تهران
مجري : ناصر اكبرلو
ناظر : سعيد حسن زاده
 
در اين پژوهش ميزان دسترسي و استفاده از سمعك در مدارس ناشنوايان از طريق مراجعه كارشناسان شنوايي شناسي
به مدارس ناشنوايان نمونه در سطح شهر تهران و ارزيابي و تكميل پرسشنامه هايي از معلمين و والدين و پرونده هـاي تحصيلي  اين دانش آموزان، اطلاعات مورد نياز جمع آوري شده و متغيرهاي تعيين شده بررسي مي شوند . اطلاعات حاصله مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفته و نتايج نهايي پس از بحث ارائه مي گردد .
اهداف :
-1 تعيين توزيع ميزان كم شنوايي دانش آموزان در مدارس ناشنوايان .
-2 تعيين ويژگيهاي سمعك مناسب براي مقادير مختلف كم شنوايي و عوامل تسهيل كننده استفاده از سمعك .
-3 تعيين فراواني دانش آموزان مدارس ناشنوايان كه داراي سمعك هستند .
-4 تعيين علل عدم برخورداري دانش آموزان ناشنوا از سمعك .
-5 تعيين فراواني دانش آموزاني كه سمعك دارند ولي از آن استفاده نمي كنند .
-6 تعيين علل عدم استفاده از سمعك توسط دانش آموزاني كه سمعك دارند .
-7 تعيين وقفه زماني بين تشخيص و شروع استفاده از آن در مدارس ناشنوايان .
متغيرهاي اين پژوهش عبارتند از :
-1 كم شنوايي
– 2 جنسيت
-3 مقطع تحصيلي
-4 سمعك
سؤالات تحقيق :
-1 توزيع ميزان كم شنوايي دانش آموزان در مدارس ناشنوايان چگونه است؟
-2 سمعك مناسب براي هر يك از مقادير كم شنوايي چه ويژگيهايي داشته و عوامل تسهيل كننده از سمعك كدامند؟
-3 چه تعداد از دانش آموزان مدارس ناشنوايان سمعك دارند؟
-4 علل عدم برخورداري دانش آموزان ناشنوا از سمعك كدامند؟
-5 چه تعداد از دانش آموزان داراي سمعك از آن استفاده نمي كنند؟
-6 علل عدم استفاده از سمعك افراد داراي سمعك كدامند؟
-7 وقفه زماني بين تشخيص كم شنوايي و شروع استفاده از سمعك در مدارس ناشنوايان چقدر است؟
روش اجرا :
جامعه آماري : دانش آموزان مدارس ناشنوايان شهر تهران در دوره پيش دبستان تا پايان دوره راهنمايي .
نمونه و روش نمونه گيري : مدارس ناشنوايان شماره -7-6 -3 -1 نيكان - كوثر، جمعاً 6 مدرسه به صورت تـصادفي
از چهار منطقه شمال - جنوب و شرق و غرب تهران انتخاب شدند .
ابزار : پرسشنامه - اديومتري - بررسي موردي سمعكهاي دانش آموزان
روش آماري : توزيع فرواني - ميانه - ميانگين
يافته ها و نتيجه گيري :
توزيع كم شنوايي دانش آموزان بشرح ذيل مي باشد :
كم شنوايي % گوش راست % گوش چپ
6/6 8/7 56-70DBHL23/5 26 71-90 DBHL69/9 65/3 91 T
از 578 نفر تعداد دانش آموزان داراي سمعك از 512 مورد  % 88/75 مي باشد .
تعداد دانش آموزاني كـه از سـمعك خـود اسـتفاده مـي كننـد 406 نفـر  %79/34 و افـرادي كـه اسـتفاده نمي كنند106نفر  %20/66 مي باشد . از 578 دانش آموز مورد بررسي 277 نفر  %68/3 داراي سمعك مناسـب مي باشند و 129 نفر  % 31/7 سمعك نامناسب دارند .
علل عدم استفاده از آن عبارتند از :
-1 خرابي سمعك 25 مورد  %23/58
-2 ناراحت كننده بودن صداي سمعك 18 مورد  %16/98
-3 عدم استفاده بدليل جلب توجه ظاهري 18 مورد  %16/98
-4 نامناسب بودن قالب سمعك 12 مورد  %11/ 32
-5 ضعيف بودن سمعك 12 مورد  %11/32
-6 نامفهوم و ناصاف بودن صداي سمعك 12 مورد  %11/32
-7 نداشتن باقيمانده شنوايي مفيد براي استفاده از سمعك 7 مورد  %6/6
-8 عدم دسترسي به خدمات سمعك مثل باتري و ... 2 مورد  %1/8
مقايسه سن تشخيص كم شنوايي و سن دريافت سمعك نشان مي دهد 440 نفر  %78/9 مواردسن تشخيص كمتر از دو
سالگي و 388 نفر  %75/6 موارد سن استفاده از سمعك بالاتر از 2سالگي مي باشد و بطور متوسط تأخير 2-3 ساله
بين تشخيص ودريافت سمعك وجود دارد .
 
ناشنوايي و بهداشت رواني
مؤلف : جان دنمارك
مترجمان : شروين شمالي ، دكتر احمد علي پور
 
به نظر مي رسد كه ابتلاي هم زمان به بيماري رواني و نقص شنوايي ضايعة ناگواري باشد . به هر حـال افـرادي كـه از نزديك با ناشنوايان سرو كار دارند، بر آسيب پذيري فزايندة آنان نسبت به مشكلات رواني واق فند . اين مشكل به ويـژه در مورد افرادي صدق مي كند كه ازاوايل زندگي به نقص شنوايي مبتلا شده اند . ناشنوايي شديد نه تنها گفتار و ارتباط را تحت تأثير قرار مي دهد بلكه در حيطة رشد اجتماعي ، رواني و آموزشي ، عوارضي منفي به دنبـال دارد . بنـابراين ،جاي شگفتي است كه در بيشتر كشورهاي توسعه يافته ، نيازهاي افراد مبتلابه نقص شنوايي شديد در حيطـة بهداشـت رواني معمولاً ناديده گرفته مي شود . كمبودامكانات خدمات رساني ، مشابه نقـص در آمـوزش و تربيـت متخصـصين بهداشت است . خلاء اصلي در اين ميان ، عدم هدايت صحيح در زمينه مسائل مربـوط بـه بهداشـت روانـي ناشـنوايي مي باشد . جان دنمارك در اين كتاب با بياني جامع و مبسوط به اين معضل پرداخته است و اين مهم فقط از عهدة فردي برمي آيد كه همچون وي زندگي اش را وقف ناشنوايان كرده ا ست . كتاب ناشنوايي و بهداشت رواني تـأليف پروفـسور دنمارك شامل 8فصل به شرح زير است :
فصل اول ، جنبه هاي روان شناختي ، جامعه شناختي و فرهنگي ناشنوايان . فصل دوم ،ناشـنوايان نابينـا . فـصل سـوم ،
كودكاني كه صحبت نمي كنند . فصل چهارم ، روانپزشكي براي ناشنوايان جنبه هاي باليني . فـصل پـنجم ، روانپزشـكي ناشنوايان ابعاد مختلف خدمات رساني .
فصل ششم ، قوانين بهداشت رواني و ناشنوايان فصل هفتم ، جـرم و ناشـنوايان . فـصل هـشتم ، مـددكاري اجتمـاعي ناشنوايان .
اثر مدون دنمارك كه براي نسل آينده منشأ توصيه هايي ارزشمند خواهد بود . مطالعه اين كتاب براي تمامي متخصصين بهداشت ضروري است ، به ويژه افرادي كه به اقتضاي شغل خود با ناشنوايان سروكار دارند .
 
تحليل محتواي كتاب درسي علوم  پايه اول  كودكان كم توان ذهني و مقايسه آن با كتاب درسي علوم پايه اول  كودكان عادي
پژوهشگر : ماشاءالله واشقاني فراهاني
 
اين تحقيق به منظور آگاهي يافتن از كيفيت كتاب درسي كودكان كم توان ذهني و مطابقت آن با ويژگي هـاي علمـي ومطلوب آموزش علوم با در نظر گرفتن خصوصيات كودكان كم توان ذهني صورت گرفته است .پژوهش مورد نظر بطور كلي در سه فصل تنظيم شده است .
فصل اول ، در قالب طرح تحقيق ابتداء به طرح موضوع و مسأله تحليل محتوا پرداخته شده و سپس ضمن بيـان ادبيـات تحليل محتوا، هدفهاي تحليل محتوا، متغيرها و سؤال هاي تحقيق و در نتيجه روشها و جنبه هاي مورد تحليل اشاره شـده است و فصل دوم كتاب درسي علوم كودكان كـم تـوان ذهنـي از جنبـه هـاي مختلـف ماننـد اهـداف آموزشـي ويادگيري ،ماهيت موضوع آموزش علوم در دوره ابتدايي ، سازماندهي محتوا، طرح درس و ارايه تدريس روش آموزش علوم ، تصاوير آموزشي و جنبه هاي فعال يادگيري با استفاده ازروش علوم رومي و طرح بيست معياري كتـاب درسـي مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است و با كتاب علوم كودكان عادي مقايسه گرديده است .
در فصل سوم ، پژوهشگر ضمن جمع بندي داد ها و يافته هاي تحليل و نتيجه گيري براساس نمودارها و شاخص هاي آماري پيشنهادهايي جهت اصلاح يا بهتر كردن كتاب درسي مورد نظر ارايه داده است .
 
تحليل محتواي كتاب فارسي دوم ناشنوايان
مجري : رضا همايي
 
يكي از اساسي ترين مسايل در هر نظام آموزشي و تربيتي مسأله انتخاب مطلوب محتـواي مناسـب بـراي آمـوزش وتدريس مي باشد . اين امر در گذشته به صورت انتقال تجربيات ودانسته ها از نسلي به نسل ديگر صـورت مـي گرفـت وتقريباً از سال 1918 به بعد مفاهيم جديدي چون چگونگي انتخاب اهداف و آمـوزش ، نحـوة انتخـاب محتـواي درس وسازماندهي فعاليتهاي آموزشي توسط افرادي چون راگ 1982 و كازول و كميل 1935 به صورت علمـي مـوردتوجه قرار گرفت و امروزه هم مشاهده مي شود كه وظيفه نظام هاي آموزشي ديگر تنها انتقال تمدن و ميراث فرهنگـي گذشته جامعه نيست بلكه به كانوني براي پذيرش تحولات و انطباق با نوآوريهاي علمي و تكنولوژي تبديل شده كه سعي مي كند برنامه هاي آموزشي را متناسب با اين تحولات و براساس نيازهاي فراگيران تدوين كند و در اين باره سعي شده محتوا، اهداف و ر وشهاي آموزشي انتخاب شده در هرنظام با محيط هاي متفاوت فرهنگي ، اجتماعي ، طبيعي و سياسي و نيز رغبتها و نيازهاي افراد جامعه به خصوص فراگيران ، سازگاري داشته باشد .بنابراين در جوامع پيشرفته فعلي ، سپردن امر انتخاب محتواي آموزشي و برنامه هاي درسي به شانس يا تصادف ، مشكل آفرين خواهد بود و تلاش صاحبنظران و برنامه ريزان درسي نيز بر اين امر متمركز شده است كـه بـا دقـت و تعمـق بيشتري به توصيف و ارائه ملاكهاي مناسب براي انتخاب محتوا براي مقاطع يا دوره هاي مختلف تحصيلي تواناسازند .اين پژوهش به » تحليل محتواي كتاب فارسي دوم ابتدايي ويژه ناشنوايان « مي پردازد .
اهداف اصلي پژوهش ، بررسي و تحليل محتواي كتاب و تعيين سطح خوانايي آن مي باشد،روش پژوهش ، روش تحليلي  مطالعه مستقيم كتاب  مي باشد . تحليل محتواي كتا ب بااستفاده از مدل » تناسب متن با اهداف آموزشي كتاب « و سطح خوانايي كتاب با استفاده ازروش و نمودار سطح خوانايي فراي صورت گرفته است .نتايج تحليل محتواي كتاب نشان داد كه بعضي از قسمتهاي كتاب داراي اشكال مي باشدكه نيـاز بـه اصـلاح دارنـد .همچنين سطح خوانايي كتاب براي دانش آموزان پايه دوم ابتدايي مناسب است .
 
انطباق و هنجاريابي آزمون مهارتهاي بينايي – حركتي ( نسخة بازبيني شده )
مجريان : مژگان فرهبدـ اصغر مينايي
 
يكپارچگي بينايي - حركتي توانايي عمومي است كه مهارتهاي پردازش اطلاعات بينايي را با مهارتهـاي حركتـي،هماهنگ مي كند . يكي از اجزاء يكپارچگي بينايي - حركتي يعني توانايي يكپارچه كردن مهارتهـاي درك شـكل بـا سيستم حركات ظريف به منظور باز آفريني الگوهاي پيچيدة بينايي، بسيار مورد تأكيد قرار مي گيرد . به علاوه هنگامي كه كودك به سن مدرسه مي رسد، جهت نيل به موفقيت، مهارتهاي الگو برداري، از اهميت ويژه اي برخودار مي باشـد .اختلال بينايي – حركتي و يا تأخير در اين مهارت در كودكان اغلب سبب بروز مشكل در زمينة الگو برداري از نوشته ها خواهد شد .بطور معمول يكپارچگي بينايي - حركتي از طريق الگوبرداري يك سري از طرحهاي هندسي به كمك مداد و كاغذ مورد ارزيابي قرار مي گيرد . بررسي هاي به عمل آمده حاكي از اين مطلب است كه تلفيق سيستمهاي بينايي و حركتي عامل اصلي در تعيين عملكرد در آزمونهاي الگوبرداري است . توانايي كنترل و دستكاري ابزار نو شتاري نياز به توانايي مناسب حركات ظريف داشته و يكي از مؤلفه هاي عملكردي در آزمونهاي بينايي - حركتي است .با وجود اهميت اين مهارت و عدم وجود ابزاري جهت بررسي دقيق آن، ترجمه، انطباق و هنجاريابي اين آزمـون Test of Visual- Motor Skills  تحت عنوان آزمون مهارتهاي بينـايي ـ حركتـي  نـسخة بـاز بيني شـده انتخاب شد  هدف اصلي اين بوده كه متخصـصين ابـزاري جهـت ارزيـابي Revised Morrison F.Gardnerتوانايي افراد در انتقال آنچه كه از طريق بينايي دريافت مي كنند، داشته باشند . آزمونگر ها با استفاده از اين آزمـون،مي توانند نقاط ضعف و يا قوت آزمودني را تعيين كنند .آزمون مورد نظر داراي 23 طرح هندسي است كه در مورد آزمودنيها از سن 3 سال تا 3 سـال و 11 مـاه اجـرامي گردد .
 
بررسي روش خواندن مقدم بر نوشتن
مجريان : دكتر علي اصغر كاكو جويباري - آليس هوسپيان
اهداف :
هدف اصلي از انجام ا ين پژوهش عبارت است از بررسي اثر بخـشي ” روش خوانـدن مقـدم بـر نوشـتن “ بـر روي
گسترش توانايي هاي فرازباني و دستيابي به خواندن اكتشافي در دانش آموزان بدو ورود به كـلاس اول ابتـدايي ازطريق اجراي دو آزمون خواندن، يكي در بدو ورود به كلاس اول و ديگري پس از سپري شدن ربع ا ول دورة آموزش رسمي كلاس اول، بر روي دو گروه از دانش آموزان، يك گروه ناشنوا از مدارس باغچه بـان و گـروه ديگـر شـنوا از مدارس عادي .
فرضيه هاي تحقيق / سؤالات تحقيق :
فرضيه هاي تحقيق عبارتند از :
-1 خواندن مقدم بر نوشتن بر روي دستيابي آزمودني ها به توانايي هاي فرازباني تأثير مي گذارد .
-2 آزمودني ها داراي توانايي خواندن اكتشافي هستند .
سؤالات تحقيق عبارتند از :
- آيا مقايسه امتيازهاي دو گروه آزمودني هاي ناشنوا و شنوا در آزمون اول تفاوت معني داري را نشان مي دهد؟
- آيا مقايسه امتيازهاي دو گروه آزمودني هاي ناشنوا و شنوا در آزمون دوم تفاوت معني داري را نشان مي دهد؟
روش اجرا :
جامعة آماري شامل دانش آموزان ناشنوا مقطع آمادگي و اول ابتدايي مقـدماتي از مراكـز آموزشـي ناشـنوايان ودانش آموزان شنوا از مدارس مناطق پنج گانة شهر تهران هستند .
نمونه و روش نمونه گيري : نمونة مورد مطالعه در آزمون 1 شامل : 86 دانش آموزان ناشـنوا  48 پـسر، 38 دختـر مقطع آمادگي از مراكز آموزش پيش از دبستان باغچه بان و 100 دانش آموز شنوا  50 پـسر، 50 دختر  مقطـع اول ابتـــدايي از مـــدارس شـــهر تهـــران اســـت . نمونـــة مـــورد مطالعـــه در آزمـــون 2 شـــامل: 77دانش آموزناشنوا  47پسر،30دختر  مقطع اول ابتدايي از مدارس باغچه بان و60دانش آموز  30 دختـر، و 30 پـسر مقطع اول ابتدايي از مدارس عادي شهر تهران است . نمونة مربوط به آزمودني هاي ناشنوا در برگيرندة كل افراد اين جامعه است و نمونة مربوط به آزمودني هاي شنوا براساس نمونه گيري تصادفي و با حذف دانش آمـوزاني كـه سـابقة آمادگي يا مردودي كلاس اول را داشتند، به دست آمده است .ابزار : ابزار مورد استفاده در اين مطالعه شامل يك پرسشنامه براي ثبت اطلاعات فردي و دو آزمون خواندن است كـه توسط مجريان طرح و براساس محتواي كتاب فارسي كلاس اول ناشنوايان وعادي طراحي و پـس از انجـام بررسـي مقدماتي (pilot) اجرا شده است .
روش آماري : شامل روش هاي ساده براي تعيين شاخص هاي مركزي و پراكندگي و آزمون t مـستقل بـراي مقايـسة ميانگين امتيازهاي دو گروه در هر يك از دو آزمون است .
يافته ها :
تجزيه وتحليل نتايج به دست آمده حاكي از آن هستند كه ميانگين امتيازهاي آزمودنيهاي ناشنوا در هـر دو آزمـون خواندن به طور معني داري بالاتر از اين امتيازها در آزمودني هاي شنوا است . اين به آن معني است كه شيوة آموزشي به كار رفتـه (p≤0/000)در مراكز آموزش پيش از دبستان باغچه بان كه در آن دانش آموزان در طي برنامه هاي زبـان آمـوزي در معـرض محركات ديداري مربوط به شكل نوشتاري كلمات قرار مي گيرند، باعث بالا رفتن توانايي هاي فرا زبـاني؛ كـه بـراي دستيابي به مهارت خواندن ضروري هستند، شده است . از سوي ديگر، فرا گرتفن در م عرض محركات ديداري باعث بالا رفتن توانايي آنها در كشف صداي حروفي مي شود كه هنوز آموزش نديده اند، بنابراين آنها مي توانند كلماتي كه تمام حروف آن را ياد نگرفته اند، بخوانند .
نتيجه گيري :
روش آموزشي كه در آن كودكان عادي قبل از دستيابي به توانايي هاي اوليه در ز مينة خواندن، تحت آموزش نوشتن قرار مي گيرند، به لحاظ رشدي و آموزشي متناسب با نيازها و توانايي هاي نوآموزان نيست و در نتيجه انگيزش آنها را در مراحل بعدي براي استفاده از خواندن به عنوان ابزاري براي يادگيري بيشتر تحت تأثير قرار مي دهد .
پيشنهادات :
براساس يافته هاي حاصل از اين تحقيق و تحقيقات ديگر مربوط به مهارت هاي اوليه در مرحلة خواندن اوليه مي توان به ارائه يك برنامة آموزشي خواندن براي افزايش قابليت كودكان در يادگيري خواندن و تسهيل ايـن رونـد، و حفـظ انگيزة آنها براي استفاده از خواندن به عنوان ابزاري براي يادگي ري بيشتر، پرداخت . نتايج اين تحقيق پيشنهاد مي كند،برنامه ريزي درسي كتاب فارسي پايه اول ابتدايي با رويكرد جديد خواندن مقدم بر نوشتن تأليف گردد .
 
 
 
 
 
بررسي ميزان تناسب دروس و ثمر بخشي مواد درسي و آموزش هاي دورة دو ساله تربيت معلم رشته نابينا و نيمه بينا
مجري : محمد احمد پناه ايرانشاه
اهداف :
هدف كلي : بررسي ميزان تناسب دروس و ثمربخشي مواد درسي و آموزشهاي دورة دو ساله تربيت معلم رشته نابينـا ونيمه بينا از ديدگاه اساتيد و فارغ التحصيلان اين رشته .
اهداف ويژه : بررسي تناسب جدول دروس موجود در دورة كارداني تربيت معلم رشته نابينا و نيمه بينا با شرح وظـايف معلمان .
- بررسي تناسب عناوين مباحث و منابع دروس موجود در دورة كارداني تربيت معلم رشته نابينا و نيمه بينا بـا شـرح وظايف معلمان .
- بررسي ميزان هماهنگي بين دروس دوره تربيت معلم با برنامه هاي درسي مدرسه
- مشخص نمودن دروسي كه بيشترين تأثير را بر كارايي و ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته داشته است
- مشخص نمودن دروس كه تأثير كمتري را در كارايي و ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته داشته است .
- كوشش براي دستيابي به مواد درسي مورد نياز معلمان دانش آموزان نابينا و نيمه بينا .
سؤالات تحقيق :
-1 آيا دروس موجود رشته نابينا و نيمه بينا براي تحقق اهداف آن مناسب است؟
-2 آيا عناوين منابع و مباحث رشته نابينا و نيمه بينا براي تحقق اهداف آن مناسب است؟
-3 آيا بين دروس دورة تربيت معلم با محتواي برنامه درسي دانش آموزان در مدرسه هماهنگي وجود دارد؟
-4 دروس اختصاصي نظري و عملي تا چه اندازه در ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته تأثير داشته است؟
-5 چه درس يا دروسي در اين دوره لازم است . ولي در جدول برنامه پيش بيني نشده است؟
-6 چه درسي يا دروسي در برنامه وجود دارد ولي نقش قابل توجهي دركارآيي معلمان اين رشته ندارد؟
روش اجرا :
پژوهش حاضر از نوع توصيفي بوده و به توصيف و ارائه گزارش از ميزان تناسب دروس و ثمر بخشي آموزشـهاي دورة كارداني اين رشته مي پردازد . يكي از موارد استفاده روش توصيفي وقتي است كه محقـق بـه ارزشـيابي و مقايـسه مي پردازد و در اين تحقيق اين روش هدف ما را تأمين مي نمايد .
جامعه آماري : مدرسان و فارغ التحصيلان دورة كارداني تربيت معلم رشته آموزشي نابينا و نيمه بينا را تا مهرماه سـال تحصيلي81 - 80 شامل مي شود .
نمونه و روش نمونه گيري : مدرسان و 130 نفر از فارغ التحصيلان اين رشته از تاريخ تصويب برنامـه دوره كـارداني 72/3/2 تا مهر ماه سال 80 به جز آندسته از فارغ التحصيلاني كه در سال تحصيلي 79-80 مشغول وظـايف غيـرآموزشي بوده و يا معلمان ديگري كه با مدرك غير مرتبط در كلاس اين دانـش آمـوزان مـشغول هـستند را شـامل مي شود .
ابزار اندازه گيري : در اين پژوهش از دو پرسشنامه استفاده مي شود .
-1 پرسشنامه مربوط به مدرسان : شامل 24 سؤال در مورد تناسب و هماهنگي دروس و 8 سؤال دربـارة ثمـر بخـشي دروس و برنامه هاي دوره با توجه به انتظاراتي كه در برنامه و در مورد صلاحيت اين افراد بعد از فارغ التحـصيلي، درنظر گرفته شده است،2 سؤال باز در ارتباط با پيشنهادها و اظهار نظرهاي آزاد .
-2 پرسشنامه مربوط به فارغ التحصيلان : شامل 24 سؤال در زمينه تناسب دروس و آموختـه هـا، 8 سـؤال در مـورد توانمندي و صلاحيت ها با توجه به اهداف دوره، و 60 سؤال در مورد دروس مختلف اين رشته مي باشد كه همه موارد با استفاده از نظرات همكاران و اساتيد با سابقه و مجرب اين رشته تدوين و طراحي شده است .
روشهاي آماري : روشهاي آماري مورد استفاده در اين طرح با توجه به سؤالات، اهداف و روش پژوهش، از روشـهاي آماري توصيفي از قبييل فراواني درصد و درصد تراكمي استفاده مي شود .
يافته ها / نتيجه گيري :
نتايج بيانگر اين است سه درس بريل 2 ، 1 و تمرين معلمي جزء ضروري ترين دروس براي تأمين نيازهاي حرفـه اي در معلمان مي باشند، در دروس آموزش و پرورش قبل از دبستان نابينايان و نيمه بينايان ، ساخت وتعمير وسا يل آموزشي و تربيت بدني، مطالب با نام درس هماهنگي كمي دارند محتواي فعلي دروس بريل 2 و 1 و شـناخت كودكـان نابينـا ونيمه بينا تا حدودي مناسب بوده و محتواي فعلي دروس كليات آموزش و پرورش نابينايان و نيمه بينايان و آشنايي با ويژگيها و مسائل كودكان استثنايي 2 ، از د يدگاه اكثريت پاسخ دهندگان ، مناسبت كمتري دارنـد، در بيـشتر دروس پاسخ دهندگان بر اين اعتقاد هستند كه محتوا و روشهاي آموزشي و اجرايي كهنه و قديمي بوده و نياز به تجديد نظـردارند، در بعضي ازدروس نظير ساخت و تعمير وسايل آموزشي نابينايان مطالب در حد تـوان دانـشج ويان نبـوده وپايين تر از آن مي باشد، پاسخدهندگان ساعت كار عملي بعضي از دروس را كم اعلام نموده و خواهان افزايش ساعات عملي بيشتري به دروس خود شده اند، مطالب بعضي ازدروس نظير آشنايي با ويژگيها و مسائل كودكان اسـتثنايي 2 ، 1 و كليات آموزش و پرورش نابينايان با د روس ديگر تداخل بيشتري داشته كه به دليل اتلاف وقت هزينه نياز به تجديد نظر دارند .
حدود47 % افراد كسب مهارتها وصلاحيتهاي پيش بيني شده در برنامه را پس از پايان دوره ، در حد متوسط ، كـم و خيلي كم اعلام نموده اند به بيان ديگر اين تعداد افراد اعلام كرده اند كه دو رة دو ساله اين رشته مهارتهاي لازم را به خوبي در آنها پرورش نداده است در دروسي نظير ساخت و كار چشم و بهداشت آن ، كليـات آمـوزش و پـرورش نابينايان و نيمه بينايان، آموزش و پرورش قبل از دبستان كودكان نابينا ونيمه بينا، اصـول آمـوزش تربيـت بـدني وبازيهاي دبستاني، ر وشهاي خاص تدريس به نابينايان و نيمه بينايان و ساخت و تعمير وسايل آموزش نابينايـان و نيمـه بينايان ، بيش از % 50 پاسخ دهندگان آموخته هاي اين درس را بر كارآيي و ثمر بخشي خود غير قابل توجه و در حد كم اعلام نموده اند .
روشهاي تدريس كه وقت قابل توجهي از دوره را ب ه خود اختصاص داده به دليل عدم وجود مدرسان مجرب ، مناسـب بودن براي دانش آموزان عادي و عدم استفاده ازتكنولوژي آموزشي پيشرفته و مناسب ، تأثيراتي كه پيش بيني شـده بود، به دنبال نداشته اند و اكثر معلمين خواهان ارائه دروس روش تدريس مختص كودكان نابينا و نيمه بينا ش ده انـد،دروسي همانند تحرك و جهت يابي كه مي توانست تأثيرات قابل ملاحظه اي بر كارآمدي معلمان و در نتيجه اثرگذاري آموزشهاي معلمان بر دانش آموزان را بيشتر نمايد بدليل عدم وجود محتواي مناسب ،كمبودمدرسان مجرب و تمرينات عملي كم ، اين تأثيرات را بر جاي نگذاشته اس ت . در مجموع از ديدگاه پاسخ دهندگان دروس بريل 2، تمرين معلمـي، بريل 1، شناخت كودكان نابينا ونيمه بينا، و تحرك و جهت يابي به ترتيب با درصدهاي 95، 93، 89، 60، 47 بيـشترين تأثير رااز ديدگاه پاسخ دهندگان بر كارآمدي و ثمر بخشي آنها گذاشته و دروسي نظير ساخت و كار چ شم و بهداشـت آن، اصول آموزش تربيت بدني و بازيهاي دبستاني ، كليات آموزش و پرورش نابيناو نيمه بينا، ساخت و تعمير وسـايل آموزشي نابينايان و نيمه بينايان و آموزش و پرورش كودكان نابينا و نيمه بينا به ترتيب با درصـدهاي 85، 83، 82، 73 و 50 تأثير كمتري را بر كارآمدي فارغ التحصيلان اين رشته داشته اند كه بررسي اين موضوعات ،ضروري بـوده ولازم است تغييرات اساسي در محتوا و روشهاي آموزشي اين مراكز صورت پذيرد . در نهايت تدوين كتب درسي واحـد بر اساس جديدترين پژوهشها و مطالعات براي مراكز تربيت معلم در اين رشته يا بازنگري مرتب از مباحـث و محتـوي تدريس شده توسط مدرسان محترم، تجهيز مراكز تربيت معلم به فن اوري نوين و وسايل كمك آموزشي متخصص ايـن كودكان، توجه بيشتر به دروس عملي از قبيل بريل 2 و كارورزي تجديد نظر درنحوة انتخاب مدرسان و محتوي دروس روش تدريس، از مواردي است كه داده هاي اين پژ وهش فراروي برنامه ريزان تربيت معلم رشته نابينا و نيمه بينا قـرار مي دهد .
 
بررسي ميزان تناسب دروس و ثمر بخشي مواد درسي و آموزش هاي دورة دو ساله تربيت معلم رشته
ناشنوا و نيمه شنوا
مجري : محمد احمد پناه ايرانشاه
 
اهداف :
هدف كلي : بررسي ميزان تناسب دروس و ثمربخشي مواد درسي و آموزشهاي دورة دو ساله تربيت معلم رشته ناشنوا ونيمه شنوا از ديدگاه اساتيد و فارغ التحصيلان اين رشته .
اهداف ويژه : بررسي تناسب جدول دروس موجود در دورة كارداني تربيت معلم رشته ناشنوا و نيمـه شـنوا بـا شـرح وظايف معلمان دانش آموزان ناشنوا و نيمه شنوا .
- بررسي تناسب عناوين مباحث و منابع دروس موجود در دورة كارداني تربيت معلم رشته ناشنوا و نيمه شنوا با شـرح وظايف معلمان .
- بررسي ميزان هماهنگي بين دروس دوره تربيت معلم با برنامه هاي درسي مدرسه .
- مشخص نمودن دروسي كه بيشترين تأثير را بر كارايي و ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته داشته است .
- مشخص نمودن دروس كه تأثير كمتري را بر كارايي و ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته داشته است .
- كوشش براي دستيابي به مواد درسي مورد نياز معلمان دانش آموزان ناشنوا و نيمه شنوا .
سؤالات تحقيق :
-1 آيا دروس موجود رشته ناشنوا و نيمه شنوا براي تحقق اهداف آن مناسب مي باشد؟
-2 آيا عناوين منابع و مباحث رشته ناشنوا و نيمه شنوا براي تحقق اهداف آن مناسب مي باشد؟
-3 آيا بين دروس دوره تربيت معلم با محتوي برنامه درسي دانش آموزان در مدرسه هماهنگي وجود دارد؟
-4 دروس اختصاصي نظري و عملي تا چه اندازه در ثمر بخشي فارغ التحصيلان اين رشته تأثير داشته است؟
-5 چه درس يا دروسي در اين دوره لازم است . ولي در جدول برنامه پيش بيني نشده است؟
-6 چه درسي يا دروسي در برنامه وجود دارد ولي نقش قابل توجهي دركار معلمان اين رشته ندارد؟
روش اجرا :
پژوهش حاضر ا ز نوع توصيفي بوده و به توصيف و ارائه گزارش از ميزان تناسب دروس و ثمر بخشي آموزشـهاي دورة كارداني رشته ناشنوا و نيمه شنوا مي پردازد . يكي از موارد استفاده روش توصيفي وقتي است كه محقق به ارزشيابي و مقايسه مي پردازد و در اين تحقيق اين روش هدف ما را تأمين مي نمايد .
جامعه آماري : كليه اساتيد و فارغ التحصيلان دورة كارداني تربيت معلم رشته آموزشي ناشنوا و نيمه شنوا را تا  مهرمـاه سال تحصيلي81 - 80 شامل مي شود .
نمونه و روش نمونه گيري : مدرسان و 180 نفراز فارغ التحصيلان اين رشته در كشور به صورت تصادفي از تاريخ تصويب برنامه دوره كارداني ) )72/3/2 تا مهر ماه سال 80 به جز آن دسته از فارغ التحصيلاني كه در سال تحصيلي 79-80 مشغول وظايف غير آموزشي بوده و يا معلمان ديگري كه با مدرك غير مرتبط در كلاس اين دانش آموزان مشغولند را شامل مي شود .
ابزار اندازه گيري : در اين پژوهش از دو پرسشنامه استفاده مي شود .
-1 پرسشنامه مربوط به اساتيد : شامل 24 سؤال در مورد تناسب و هماهنگي دروس و 8 سؤال دربارة ثمر بخشي دروس و برنامه هاي دوره با توجه به انتظاراتي كه در برنامه در مورد صلاحيت اين افراد بعد از فارغ التحصيلي، در نظر گرفته شده است،2 سؤال باز در ارتباط با پيشنهادها و اظهار نظرهاي آزاد .
-2 پرسشنامه مربوط به فارغ التحصيلان : شامل 24 سؤال در زمينه تناسب دروس و آموختـه هـا، 8 سـؤال در مـورد توانمندي و صلاحيت ها، با توجه به اهداف دوره و 59سؤال در مورد دروس مختلف اين رشته مي باشد كه همه موارد با استفاده از نظرات همكاران و اساتيد با سابقه و مجرب اين رشته تدوين و طراحي شده است .
روشهاي آماري : روشهاي آماري مورد استفاده در اين طرح با توجه به سؤالات، اهداف و روش پژوهش، از روشـهاي آماري توصيفي از قبيل فراواني، درصد و درصد تراكمي استفاده مي شود .
يافته ها / نتيجه گيري :
در مجموع مي توان گفت كه آموزشهاي اين دوره از تربيت معلم در دستيابي به نتايج و اهداف پيش بيني شده موفـق نبوده است، به گونه اي كه در مورد مهارتها و صلاحيتهايي كه پيش بيني شده بود معلم پس از پايان دوره به آنها دست يابد، حدود % 54 معلمان، اعلام نموده اند كه تأث ير دوره در ايجاد اين مهارتها و صلاحيتها در آنان متوسـط ، كـم و خيلي كم بوده است . دروس اختصاصي توانمنديهاي لازم را در معلمين ايجاد ننمـوده و بـيش از 50 درصـد پاسـخ دهندگان اعلام نمودند كه محتواي فعلي دروس اختصاصي توانمندي لازم را در آنها بوجود نياروده است . بعـضي ا ز دروس همانند تربيت شنوايي ، لبخواني، گفتاردرماني كه از ديد معلمان جزء دروس ضروري دوره مي باشد به دليـل اين كه نحوة ارائه آن تنها به صورت نظري مي باشد تأثير مورد انتظار را بر فارغ التحصيلان نگذاشـته انـد و دروس ديگري كه ضرورت و لزوم آن از نظر معلمان مورد تأك يد قرار نگرفته است، مدت فراواني از برنامةدرسي دانشجويان را به خود اختصاص داده اند . دروسي همانند  آشنايي بازبان وتحول آن، كليات آموزش و پرورش ناشنوايان و نيمـه شنوايان.دروس روش تدريس، مهارتهاي آموزشي را در معلمان ايجاد ننموده اند چرا كه از ديد معلمان، مدر سان دروس روش تدريس آشنايي چنداني با دانش آموزان ناشنوا نداشته اند و اين دروس براي تدريس به دانش آموزان عادي طراحي شده اند .
بسياري از دروس كه ضرورت وجودشان مورد تأكيد قرار گرفته است به دليل نبود محتواي مناسب و روزآمد به گونه اي جلوه نموده اند كه بسياري ازم علمان بيان نموده اندكه وجود اين درس ضروررت چنداني برايـشان نـدارد، دروسـي همانند كليد زبان ،آموزش و پرورش قبل ازدبستان كودكان ناشنوا و نيمه شنوا و تربيت بـدني و بازيهـاي دبـستاني ازجمله دروسي است كه متأسفانه به دليل ضعف در محتوا ، ناهماهنگي با ويژگيهاي دانش آمو زان ناشنوا، ارائـه درس به شكل نظري، عدم توجه به اهداف مورد نظر، كمك قابل ملاحظه اي به كارآمدي معلمان ننموده اند برنامه دوره بـه شكلي غير فعال پيش مي رود ، دروس عملي و كارگاهي آن كم بوده و كار عملي براي دروسي لحاظ شده است كه در مراحل بعدي اهميت قرار دارند . در دروسي همانند ساخت و كار گوش و اديومتري مقدماتي بيشتر مدرسان بر همـان بعد اول يعني ساخت و كار گوش متمركز شده و دانش جويان از اين كه بعد از دورة فارغ التحصيلي حتي يكبار هم از نزديك نوار گوش را مورد بررسي قرار نداده اند، اعتراض دارند . درسي همانند آشنايي با و يژگيها و مسائل كودكـان استثنايي 2 با دروس ديگر همپوشي داشته و در اين زمينه بايستي تغييراتي ايجاد شـود . محتـواي درس آواشناسـي مناسب با جريان آموزش نبوده هر چند كه وجود چنين درسي مورد نياز دانشجويان مي باشد . دانـشجويان در زمينـه اين درس خواهان آن هستند كه به صورت عملي و نظري ارائه شود . محتواي درس ساخت وسايل آموزشـي و كمـك آموزشي نيازهاي آنان را تأمين نمي نمايد . تجديدنظر جدي در برنامه كارورزي ضروري است چه ازنظر نحوة اجرا و چه ازنظر زمان ارائه .در مجموع مي توان گفت كه تجديد نظر جدي در محتوي دروس دوره، تدوين كتاب درسي هماهنگ و جامع براسـاس  جديدترين كتابها و تحقيقات، تدوين كتب درسي روشهاي تدريس مختص دانش آموزان ناشنوا و نيمه شـنوا در دروس مختلف، استفاده از مدرسان مجرب و توانمد در زمينه دروس تخصصي و روشهاي تـدريس، بكـارگيري راهكارهـاي مناسب در جهت روزآمد نمودن دانش مدرسان، تج هيز مراكز تربيت معلم به فن آوري اطلاعات و تجهيـز آزمايـشگاه اين مراكز به جديدترين ابزار آموزشي و كمك آموزشي، تجديد نظر در زمان و نحوة ارائه برنامـه تمـرين معلمـي،ايجاد تغييرات لازم در ساعات دروس عملي و نظري متناسب با نتايج پژوهش، از جمله پيشنهاداتي است كه داده هـاي اين پژوهش فرا روي برنامه ريزان تربيت معلم رشته ناشنوا و نيمه شنوا قرار مي دهد .
 
عوامل مؤثر بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان كم شنواي تلفيقي
مجريان : اصغر مينايي - علي اكبر ويسمه
ناظر : سعيد حسن زاده
اهداف :
شناسايي و تعيين عوامل مؤثر بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان كم شنوايي كه در مدارس عادي مشغول بـه تحـصيل هستند .
سؤالات تحقيق :
از آنجاييكه تحقيق حاضر جز تحقيقات اكتشافي است هدف آن شناسايي عوامل مؤثر بر پيـشرفت تحـصيلي كودكـان
كم شنواي تلفيقي است بنابراين هيچ فرضيه اي در اين تحقيق مورد آزمون قرار نمي گيرد . بلكه اي ن تحقيـق بـه دنبـال پاسخگويي به اين سؤال است كه چه عامل يا عاملهايي بر پيشرفت تحصيلي كودكان ناشنواي تلفيقي تأثير مي گذارند؟
روش اجرا :
جامعه آماري : جامعه آماري اين پژوهش را كليه كودكان ناشنواي تلفيقي مـدارس ابتـدايي شـهر تهـران تـشكيل مي دهند .
نمونه و روش نمونه گيري : از بين افرد جامعه آماري تعداد 231 نفر به صورت تصادفي ساده انتخاب گرديد .
جهت جمع آوري اطلاعات لازم از سه پرسشنامه محقق ساخته استفاده گرديد كه عبارتند از :
الف : پرسشنامه نگرش سنج كه جهت سنجش نگرش والدين و معلمان اين دانش آموزان نسبت به موضوع تلفيـق بكـاررفت .
ب : پرسشنامه رضايت شغلي كه به منظور سنجش ميزان رضايت معلمان اين دانش آموزان استفاده گرديد .
ج : پرسشنامه اطلاعاتي جهت ثبت و استخراج اطلاعات در زمينه ويژگيهاي جمعيت شـناختي و متغييرهـايي همچـون ميزان افت شنوايي، تعداد اعضاي خانواده، استفاده يا عدم استفاده از سمعك، ميزان استفاده از سمعك، سن دريافـت سمعك و ... . روش آماري : در اين پژوهش علاوه بر استفاده از روشهاي آمار توصيفي همچون ميـانگين، واريـانس و جداول و نمودارها، جهت پاسخگويي به سؤالهاي پژوهش از روشهاي آماري تحليل واريانس يك راهه، آزمون تعقيبي نيومن – كلز، آزم ون t براي دو گروه مستقل، ضريب همبستگي گشتاوري پيرسون و شاخص هاي اندازه اثـر اسـتفاده گرديد .
يافته ها :
در يك جمع بندي كلي مي توان گفت كه دانش آموزان كم شنواي تلفيقي از پيشرفت تحصيلي خوبي برخودارنـد و بـه خوبي مي توانند با همكلاسي هاي عادي خود به رقابت بپردازند و از امكانات آموزشي بهره ببرند . پيشرفت آموزشـي اين افراد نتيجه عوامل زيادي است . براساس يافته هاي پژوهش حاضر اين عوامل به ترتيـب اهميـت؛ يعنـي مقـدار واريانسي كه در متغير ملاك تبيين مي كنند عبارتند از : -1 استفاده از وساي ل كمك شنيداري همچون سمعك؛ -2 سابقه تدريس و تجربه معلم؛ -3 دريافت خدمات توان بخشي همچون تربيت شنوايي و گفتـار درمـاني؛ -4 ميـزان افـت شنوايي؛5 - سن ابتلا به كم شنوايي؛6 - وضعيتاجتماعي - اقتصاديخانواده؛7 - نگرش معلم و -8 رضايت شغلي معلم .
 
 
 
كمك به آموزش خواندن ونوشتن
مؤلف : كيت گرند
مترجم : مژگان فرهبد
اهداف :
اهميت خواندن و نوشتن بر كسي پوشيده نيست و تلاش در جهت شناخت راهكارهاي مطلوب براي آموزش خوانـدن و
نوشتن مورد نياز كلية معلمان و مربيان و حتي والدين كودكان مي باشد . به يقين توجه به اين مقولـه بـراي كودكـان
استثنايي از اهميت و ويژگي بيشتري برخوردار خواهد بود .
فصول :
كتاب حاضر در6 فصل تنظيم شده است كه به اختصار در ذيل مطرح مي گردد .
فصل اول : » شناخت ساعت آموزش خواندن و نوشتن :« با توجه به اهميت زمان بندي كلاس درس در امر آمـوزش در فصل اول اين كتاب مطالبي در ارت باط با تقسيم بندي زمان كلاس به موارد خواندن و نوشتن مشترك ، كار در سطح كلمه وجمله، كار مستقل و انفرادي دانش آموزان و خواندن و نوشتن هدايت شده ،تحـت عنـوان سـاعت آمـوزش خواندن و نوشتن همچنين نقش معلم و كمك مربي كلاس درس، در ساعت مذكور مطرح گرديده است .فصل دوم  » كمك به كودكان در زمينة خواندن « در اين فصل مطالبي در زمينة كمك بـه كودكـان در ارتبـاط بـا خواندن، مطرح گرديده است . دراين بخش خواندن به سه مؤلفة خواندن به منظور درك كردن ،كلمات پـر بـسامد وارتباط بين حرف – صدا تقسيم گرديده است . همچنين روشهايي در زمينة آمو زش خواندن ارائه گرديده كه عبارتنـداز : آموزش مقدماتي الفباء، تجربة زباني ، نگاه كردن و گفتن و ... . در ضمن راهكارهايي جهت تسهيل خواندن نيـز مطرح گرديده است .فصل سوم  » كمك به كودكان در زمينة نوشتن و هجي كردن :« اين فصل در زمينة نوشتن وهجي كـردن مطـالبي بـه همراه دارد . ، رشد مهارت نوشتن در كودكان ، اجزاي خلاق و تكنيكي نوشتن ، تكنيكهاي مختلف جهت آموزش هجـي كردن به كودكان از جمله تكنيك ياد ياري ،تكنيك يادگيري چند حسي ، تكنيك مرتب كردن جملات بهـم ريختـه و ...همچنين قوانين هجي كردن، خط تحريري و نكاتي در ارتباط با نوشتن د ر كودكان چپ دست مطالبي مي باشـد كـه دراين بخش به آنها پرداخته شده است .
فصل چهارم  » كودكاني با نيازهاي ويژة آموزشي :« اين فصل يكي از فصول مهم كتاب است زيرا به كودكان بانيازهاي ويژه پرداخته است . اهميت برنامه هاي آموزش انفرادي ، انواع اختلالاتي كه نيازمند نيازها ي ويژه آموزش مي باشـد ازجمله افت شنوايي ، اختلالات زبان و گفتار ، آسيب بينايي، خواندن پريشي ، اخـتلال يـادگيري و مـشكلات كلـي يادگيري، همچنين راهكارهايي در زمينة كمك به اين كودكان اهم مطالب بيان شده در اين بخش مي باشند .
فصل پنجم  » حمايت از كودكان دو زبانه :« با توجه به وجود دانش آموزان دو زبانه در اكثر مدارس كـشور و اهميـت توجه به آنها در امر آموزش ،فصل پنجم كتاب حاضر به حمايت از كودكان دو زبانه مي پردازد .
فصل ششم » استفاده از رايانه به منظور كمك به آموزش خواندن :« و بالاخره با توجه به اين مطلب كه قرن حاضر قرن تكنولوژي و بكار گيري رايانه است، فصل ششم كتاب اهميت استفاده ازرايانه به منظور كمك به آمـوزش خوانـدن رامطرح مي نمايد .
پيشنهادات :
از آنجاييكه يكي ازاهداف مهم آموزش و پرورش از جمله در حوزة استثنايي مقوله خواندن و نوشتن بـراي كودكـان مي باشد و توجه اصولي و علمي به آن مي تواند به يادگيري هر چه بيشتر و مؤثرتر كمك نمايد و كتاب حاضر نيز بدين منظور ترجمه گرديده است، لذا پيشنهاد مي گردد راهكارها و دستورالعملهاي ارائه شده در ايـن كتـاب در اختيـار همكاران محترم و معلمين عزيز در كليه مدارس به ويژه مدارس استثنايي قرار گيرد تا از اين طريق كمكي جهت تسهيل و افزايش ميزان يادگيري خواندن ونوشتن درمدارس باشد .
 
مباني فلسفي آموزش فراگير
مؤلفان : دكتر علي اصغر كاكو جويباري - آليس هوسپيان
 
اهداف :
تاليف اين كتاب با هدف دادن اطلاعاتي به معلمان، برنامه ريزان و سياستگزاران آموزشي و متخصصان علوم تربيتـي، در مورد آموزش و پرورش فراگير و علت مطرح شدن آن در نظام آموزشي، بوده است .
فصول :
اين كتاب در سه فصل تدوين شده است . در فصل اول با عنوان ” مفاهيم اساسي در آموزش فراگير “ ، پس از معرفـي آموزش فراگير، تعريف آن و بيان مسائل اساسي مثل، مسئله تفاوت ها و سوء تعبيرهايي كه در مورد آمـوزش فراگيـروجود دارد؛ وجوه تمايز آن با آموزش تلفيقي مطرح شده است .
در فصل دوم با عنوان ” مباني انسانگرايانه آموزش فراگير “ ، به ارائه اين بحث براساس اصول اولية مربوط به ديـدگاه انسانگرايانه كه شامل پذيرش بدون قيد و شرط و كل گرايي است، پرداخته شده و بر پايه اين اصول پيامدهاي رفتاري حاصل از اين ديدگاه در قالب نگرش ها مطرح شده اند .
در فصل سوم با عنوان ” فلسفه آموزش فراگير “ به بحث در مورد چرايي اين نظام آموزشي پرداخته شده است . ايـن چرايي يا فلسفه از ديدگاههاي مختلفي مثل بحث هاي مربوط به ارزش انسان، تناسب آموزش با نيازها، تفـاوت هـاي فردي، نگرش مثبت به معلوليت، آماده سازي براي زندگي اجتماعي،افزايش قابليت ها، اثر بر روي آموزش و پـرورش عادي و اثر بر روي جامعه مطرح شده است .
نتيجه گيري :
در نتيجه گيري از اين مباحث به اين نقطه نظر مي رسيم كه مطرح شدن آموزش و پرورش فراگير نه فقط مربـوط بـه آموزش و پرورش استثنايي و افراد داراي معلوليت است بلكه پاسخي مناسب براي معظلات موجود در نظام آمـوزش عادي جاري است .
 
مقايسه ادراك شنوايي دانش آموزان كم شنواي شديد مدارس استثنايي و تلفيقي شهر تهران
مجريان : ناصر اكبر لو – سعيد حسن زاده
 
اهداف :
-1 بررسي ميزان ادراك شنيداري دانش آموزان كم شنواي شديد در مدارس ناشنوايان .
-2 بررسي ميزان ادراك شنيداري دانش آموزان كم شنواي شديد در مدارس عادي .
-3 مقايسه ميزان ادراك شنيداري دانش آموزان كم شنواي شديد در مدارس ناشنوايان و عادي .
-4 بررسي نتايج بدست آمده از آزمون هنجارشده ادراك شنوايي به زبان فارسي .
سئوالات تحقيق :
-1 ميزان ادراك شنوايي دانش آموزان كم شنواي كلاسهاي اول ، دوم و سوم مدارس ناشنوايان چقـدراست ؟
-2 ميزان ادراك شنوايي دانش آموزان كم شنواي كلاسهاي اول ، دوم و سوم مـدارس عـادي تلفيقـي چقدر است ؟
-3 آيا ادراك شنوايي دانش آموزان كم شنواي تحت پوشش نظام آموزش تلفيقي بـا گـروه مـشابه درمدارس ناشنوايان تفاوت دارد؟
روش اجرا :
جامعه آماري : دانش آموزان كم شنواي شديد مدارس ناشنوايان شـهر تهـران در پايـه دوم و سـوم ابتدايي .
نمونه و روش نمونه گيري : تعداد 6 دانش آموز از هر پايه در مدارس ناشنوايان و 6 دانش آموز بـا شرايط مشابه در مدارس عادي و تلفيقي با رعايت جنسيت بطور مساوي ، روش آن : در دسترس – تصادفي ساده
ابزار : آزمون ادراك شنيداري
روش آماري : شاخصهاي مركزي و پراكندگي - آزمون - t تحليل واريانس
يافته ها / نتيجه گيري : طرح در مرحله نمونه گيري و آموزش آزمونگران براي اجراي آزمـون قـراردارد .
 
توانبخشي مبتني بر جامعه و آموزش و پرورش فراگير
مولف : مژگان فرهبد
 
در جـهان چند صد ميـليون نفر بر اثر نقصـهاي حركتي ،شنــوايي ،بينـايي و ذهنـي بـا ناتواني هائي مواجـه هستند كه همـيشه با آنهـا باقي خواهد ماند . بـدون هيچ ترديـدي روشـن اسـت كه خدمـات آموزشي و توانبخـشي موجـود بـراي بر طرف كـردن نيازهاي اين افراد , كافي نيست و اين افراد از فرصتها ي كافي براي اشتغال بكار و پيوستن به زندگي اجتماعي , محروم هستند . در چنين وضعيتي , آموزش و پرورش فراگير و به دنبال آن طرح توانبخشي مبتني بر جامعه مطرح مي گردند .اصول سيستمهاي آموزشي و توانبخشي مذكور بر اين اصل مهم انسان گرايانه استوار است كه انسان بايد به عنو ان يـك پل يكپارچه و سازمان يافته شناخته و همه كودكان حتي كودكان داراي ناتواني , بايد از آموزش براي ارتقا و كيفيـت زندگي , بر خوردار گردند و در اين راستا بر اين عقيده پافشاري مي نمايند كه بايد همه موانع را از پيش روي بر داشت با فراهم كردن امكانات و تسهيلات , شرايط براي آموزش فراهم گردد .كتاب مذكور پس از بيان كلياتي در ارتباط با توانبخشي مبتني بر جامعه و آموزش فراگير , به اين نكته مي پردازد كـه ارتباط و هماهنگي بين اين دو امر ضروري است و در سايه چنين ارتبلطي , افراد داراي ناتواتي از ارزش , شان و مقـام برابري در جامعه بر خوردار خواهند شد و تجربه از عملكردهائي كه توانائي آنرا دارند , كسب خواهند نمود .
 
كمك به رشد مهارتهاي حركتي كودكان
مؤلف : مژگان فرهبد
 
مهارت حركتي , عملركردي است كه عضلات بدن انسان را به حركت وا مي دارد . مهارتهاي حركتي درشت , عـضلات بزرگ بدن مثل عضلات ناحيه بازو , ساق و يا مچ يا دركير مي كند و يا اينكه كل بدن را به حركت وا مي دارد .مهارتهاي حركتي ظريف , عملكردهاي دقيق تر و ظريف تري مثل گرفتن اشيا و ... هستند . اين دو دسـته از مهارتهـا ,لازم و ملزوم يكديگرند , زيرا انجام بسياري از فعاليتها به هماهنگي هردو نوع آنها بستگي دارد . فقدان كتابي منسجم براي معلمين محترم و والدين عزيز كه بتوانند بعنو ان مرجع در زمينه مهارتهاي حركتي جهت خـدمات رسـاني بـه مددجو و پي گيري جلسات درمان و برقراي ارتباط , نيروهاي متخصص بكار گيرند . مرا بر آن داشت كه كتابي مصور مشتمل بر تمرينات مورد نياز براي تقويت مهارتهاي حركتي ظريف و درشت , تدوين نمايم .
در اين كتاب پس از بحث مختصري در ارتباط با اهميت حركت , به تمرينات و فعاليتهـايي جهـت تقويـت مهارتهاي حركتي ظريف و درشت پرداخته شده است . چنين بنظر مي رسه كه به علت ماهيت بازي گونه فعاليت ها , كودك بـه خود انگيختگي بيشتر به انجام آنها رغبت داشته باشه چه انگيزه عامل مهمي براي موفقيت است . تمامي فعاليتها بصورت مصور ارائه گرديده است تا كمكي براي فهم و درك بهتر آن باشد .
 
 
 
 
اختلالات گفتار و زبان در دانش آموزان
تاليف : آليس هوسپيان
 
زبان و گفتار نقش چند گانهاي را براي دانش آموزان ايفا مي كنند . از اين سو , ابزاري براي بـر قـراري ارتبـاط بـا همسالان و معلم و انتقال افكار , عقايدو احساسات , از سوي ديگر , پايه اي براي يادگيري خواندن و نوشتن ودر نهايت نيز , واسطه اصلي براي آموزش هـاي تحصيلي هستند . ناديده گرفتن اختلالات زبان و گفتار ميتواند موانع جبران ناپذيري را در پيشرفت تحصيلي عملكـرد كلي دانش آموزان , در طي دوران تحصيل و حتي پس از آن ايجاد نمايد . معمولا معلم اولين كسي است كه با مشكلات زبان و گفتار و تحصيلي دانش آموزان مواجه مي گردد . آگاهي معلم از اين اختلالات ب اعث فراهم شدن زمينه اصـلي براي همكاري با گفتار درمانگر , از مرحله ارجاع تا مرحله پيگيري توصيه هاي ارائه شده , براي پيشبرد اهداف درماني كه توسط گفتار درمانگر با قصد رساندن دانش آموزان به عملكرد تحصيلي بهتر طراحي شده اند , مي شود . كتاب حاضر با همين هدف و درسنامهفصل تدوين شده است .در اين فصول , به ترتيب مباحث بر قراري ارتباط زبان و گفتار , اختلالات زبان و گفتار و همكاري بـين معلـم و گفتـار
درمانگر مطرح شده اند .
 
زبان در عقب ماندگي ذهني
مترجم : آليس هوسپيان
Languane in mental retardation  عنوان انگليسي
Jean A.Rondal and Susan Edwards  مولفين
Whurr Publishers ناشر
 
اين كتاب علاوه بر ارائه مرور كاملي بر پژوهش هاي مختلف انجام شده در زمينه زبان در عقب ماندگي ذهني , بيـنش جديدي را نه تنها در مورد عقب ماندگي ذهني بلكه در مورد زبان بر چگونگي سازمانبندي آن در ذهن , مسئله ارتباط بين زبان و شناخت و بحث تاخير – تفاوت فراهم مي كند .مباحث نظري مطرح شده در اين كتاب از يك سو مي توانند به عنوان موضوعاتي براي تحقيقيات بيشتر در ساير زبان ها و گروههاي مختلف عقب ماندگي ذهني بوده و از سوي ديگر مي توانند راهگشاي مناسبي براي برنامه ريزي با هـدف مداخله زباني باشند . بر همسن اساس , كتاب حاضر مي تواند به عنوان يك منبع معتبر براي خوانندگان فارسـي زبـان براي دسترسي به اطلاعات روز آمد در مورد زبان از يك سو و عقب ماندگي ذهني و زبان در عقب ماندگي ذهنـي ازسوي ديگر باشد .
 
انطباق و هنجاريابي آزمون مهارتهاي ديداري - حركتي
مجري : اصغر مينايي – مژگان فرهبد
 
باتوجه به اهميت يكپارچگي بينايي - حركتي در اكثر فعاليتهاي روزمرة زندگي و همچنين در عملكرد اساسي خواندن و نوشتن، انطباق، رواسازي و هنجاريابي آزمون مهارتهاي بينايي - حركتي انجام شد . اين پژوهش بر روي نمونه اي با حجم 1281 نفر در فاصلة سني 3، 3-1 سال و 1 ماه  تا 13، 13-11 سال و 11 ماه ، شهر تهران كه با روش نمونه برداري چند مرحله اي انتخاب شدند، اجرا شد . اين آزمون از 23 طرح هندسي تشكيل شده است، هر طرح از طريق يك معيار مشخص و دقيق ارزيابي مي شود و از طريق موارد غلط  ضعف  و صحيح  قوت  نمره گذاري مي شود .براي انطباق و هنجاريابي اين آزمون، ابتدا كتابچه راهنما و كتابچه معيار نمره گذاري به زبان فارسي ترجمه شد . با اجراي مراحل تجربي و نهايي و تجزيه و تحليل داده ها براساس مدل كلاسيك اعتبار، فرم نهايي آزمون شكل گرفت .ضريب همساني دروني خرده آزمونها  طبقه بنديها  با استفاده از فرمول آلفاي كرونباخ و ثبات زماني خرده آزمونها  طبقه بنديها  با استفاده از روش آزمون - بازآزمون بدست آمد .روايي محتوايي، ملاكي و سازه خرده آزمونها  طبقه بنديها  با استفاده از روشهاي مناسب مورد بررسي قرار گرفت .نتايج بدست آمده در زمينة اعتبار و روايي آزمون، اطمينان كافي براي استفاده از اين ابزار را براي ارزيابي مهارتهاي بينايي - حركتي كودكان بدست مي دهد .
 
استانداردسازي آزمون هوشي ويليامزبراي افراد با آسيب بينايي
مجري : اصغر مينايي
 
اين پژوهش با هدف انطباق و استانداردسازي آزمون هوشي ويليامز براي افراد با آسيب بينايي بر روي نمونه اي با حجم439 دانش آموز  221 پسر و 218 دختر  ، شهرهاي تهران و مشهد از  5-7 پنج سال و هفت ماه ) تا ( پانزده سال و شش ماه ،-6 15، اجرا گرديد . اين آزمون مشتمل بر آزمون واژگان  رهنمون  و آزمون اصلي است . ضريب همساني دروني آزمون اصلي و رهنمون با استفاده از فرمول كودر ريچاردسون20، به تفكيك گروههاي سني، برآورد گرديد . دامنه ضرايب همساني دروني آزمون اصلي 0/94 تا  0/97 ميانگين 0/96 و آزمون رهنمون 0/87 تا 0/94 ميانگين 0/91 بود . ثبات زماني آزمونها با استفاده از روش آزمون - بازآزمون مورد مطالعه قرار گرفت . براي اين منظور از بين كل نمونة هنجاري، تعداد70 نفر به طور تصادفي انتخاب و مجدداً توسط همان آزمونگران، آزمون شدند . فاصلة بين دو اجراي آزمون 3 تا 4 ماه بود . ضريب همبستگي بين دوبار اجراي آزمون اصلي 0/88 و آزمون رهنمون87 / 0 بود . اندازة ضرايب نشان دهنده اين است كه آزمونها از ثبات زماني قابل قبولي برخوردارند و خطاي نمونه برداري زماني آنها اندك است .روايي محتوايي، ملاكي و سازه آزمون اصلي با استفاده از روشهاي مناسب مورد بررسي قرار گرفت . نتايج اين تحليلها حاكي از اين است كه اين آزمون يك ابزار روا در سنجش هوش كلي افراد نابينا و نيمه بينا است .جداول هنجاري براي نمرات خام آزمون اصلي و رهنمون در20 گروه سني به فاصله 6 ماه از يكديگر  از 5-7 تا6-15 تهيه گرديد . علاوه بر اين، معادلهاي سني متناظر با نمرات خام آزمون اصلي محاسبه گرديد .به طور خلاصه نتايج حاصل از بررسي ويژگيهاي روان سنجي آزمون حاكي از معتبر و روا بودن استنباطهاي حاصل از نمرات آن است و كاربران مي توانند با اطمينان خاطر از آن استفاده كنند .
 
(ASEBA) انطباق و هنجاريابي فرمهاي سن مدرسه نظام سنجش مبتني بر تجربه آخنباخ
مجري : اصغر مينايي
 
اين پژوهش با هدف انطباق و هنجاريابي فرمهاي سن مدرسه نظام سنجش مبتني بر تجربه آخنباخ (ASEBA) برروي نمونه اي با حجم 1437 دانش آموز 748 پسر و 689 دختر ، شهر تهران از 6،6-6 سال و 6 ماه ، تا 18، 18-6سال و6 ماه ) اجرا گرديد . نظام آخنباخ براي سن مدرسه داراي 3 فرم است كه عبارتند از : سياهه رفتاري كودك ؛ فرمهاي مذكور علاوه بر مشكلات عاطفي رفتاري و YSR ؛ و پرسشنامه خودسنجي TRF ؛ فرم گزارش معلم CBCL اجتماعي، شايستگيهاي تحصيلي و مهارتهاي اجتماعي كودكان را نيز مورد سنجش قرار مي دهند . اين فرمها بر اساس دو نظام مبتني بر تجربه و مبتني بر DSM نمره گذاري مي شوند . مشكلاتي كه براساس نظام نمره گذاري مبتني برتجربه، بوسيله اين فرمها مورد سنجش قرار مي گيرند، عبارتند از : اضطراب / افسردگي؛ اضطراب / گوشه گيري؛ مشكلات جسماني؛ مشكلات اجتماعي؛ مشكلات تفكر؛ مشكلات توجه؛ رفتار قانون شكني؛ رفتار پرخاشگرانه؛دروني سازي؛ بيروني سازي؛ و ساير مشكلات . در روش نمره گذاري بر اساس نظام DSM ، اختلالات يا مشكلات زيرمورد سنجش قرار مي گيرند : مشكلات عاطفي؛ مشكلات اضطرابي؛ مشكلات تني؛ مشكلات بيش فعالي / نقص توجه؛مشكلات رفتار مقابله اي؛ و مشكلات سلوك . ضرايب همساني دروني مقياسهاي مشكلات و مقياسهاي شايستگي فرمهاي مورد نظر به تفكيك جنس و گروههاي سني با استفاده از روش آلفاي كرونباخ مورد بررسي قرار گرفت . دامنه اين ضرايب از 0/62 تا 0/95 نوسان داشت . ثبات زماني مقياسهاي هر3 فرم با استفاده از روش آزمون – باز آزمون مورد مطالعه قرار گرفت . براي اين منظور از بين كل نمونه هنجاريابي تعداد 134 دانش آموز بطور تصادفي انتخاب و مجدد اً مورد سنجش قرار گرفتند . فاصله بين دو اجراي فرمها 2 تا 3 ماه بود . دامنه ضريب همبستگي بين نمرات مقياسهاي مختلف فرمها از 0/32 تا 0/97 نوسان داشت .روايي محتوا، روايي ملاكي و روايي سازه هر3 فرم با استفاده از روشهاي مناسب مورد مطالعه قرار گرفت و شواهد مختلفي در اين زمينه در كتابچه راهنما ارائه شده است .براي هر يك از مقياسهاي هر 3 فرم به تفكيك جنس و گروههاي سني جداول هنجاري بر اساس نمرات T و رتبه هاي درصدي تشكيل گرديد و ملاكهايي نيز براي تفسير نمرات مقياسها در كتابچه راهنما ارائه شده است .بطور خلاصه نتايج حاصل از بررسي ويژگيهاي روان سنجي فرمهاي سن مدرسه ASEBA حاكي از معتبر و روا بودن استنباطهاي حاصل از نمرات آنها است و كاربران مي توانند با اطمينان خاطر از آنها استفاده كنند .
 
كاردرماني در كودكان كم توان ذهني
تاليف : مژگان فرهبد
 
نظر به مشكلات متعددي كه در كودكان استثنايي وجود دارد . اين افراد به خدمات گروههاي تخصصي مختلف نيازدارند . يكي از تخصصهايي كه به طور جامع نگر به كودك استثنايي مي نگرد، رشتة كاردرماني است . كاردرماني به توانبخشي و بازپروري كودك در جنبه هاي جسمي، ذهني، رواني و اجتماعي مي پردازد و همراه و همگام با سايرتخصصها در قالب تيم توانبخشي برنامه ها و استراتژيهاي خود را ارائه مي دهد . يكي از گروههاي مهم كودكان استثنايي كه به خدمات كاردرماني نياز مبرم دارند، كودكان كم توان ذهني هستند لذا به منظور بيان حيطة عمل كاردرماني در اين شاخه اين كتاب تهيه شده است .كتاب حاضر در 9 فصل با عناوين كلياتي از كاردرماني، مهارتهاي حركتي درشت و كاردرمـاني، مهارتهـاي حركتـي ظريف و كاردرماني، يكپارچگي حسي و كاردرماني، ادراك بينـايي و كاردرمـاني، مهارتهـاي روزمـرة زنـدگي وكاردرماني، بازي و كاردرماني، مشكلات رواني و رفتاري كودكان ك م توان ذهني و توانبخشي حرفه اي تـدوين شـده
 
كمك به رشد مهارت هاي حركتي كودكان
تاليف : مژگان فرهبد
 
هـدف از تأ ليف اين كتاب ارائه اطلاعاتي عملي به معلمين ، مربيان و والـدين عزيـز درزمينة مهارت هاي حركتي ظريف و درشت بوده است . زيرا همكاري دو جانبة آموزگار و ياوالدين با نيروي متخصص كاردرماني در انتخاب فعاليت هاي مناسب و در امر توانبخـشي مسئله مهـم و جدي تلقـي مي شود و فقط در ساية همكاري نزديك مي توان بـه نتـايج مطلوب دست يافت . در اين كتاب پس از بحث مختصر در ارتباط با اهميت حركت در فـصل اول ، به تمرينات و فعاليتهايي جهت تقويت مهارتهاي حركتي درشت و ظريف در فصول دوو سه پرداخته شده است . چنين به نظر مي رسد كه به علت ماهيت بازي گونة اين فعاليته ها ، كودك با خودانگيختگي بيشتر به انجام آنه ا رغبت داشته باشد ، چه انگيزه عامل مهمـي براي موفقيت است .ارائه آموزش و درمان توانبخشي به گونه اي هماهنگ با اعضاء تيم توانبخشي مـي توانـد نتيجه اي مناسب به دنبال داشته باشد . بدين منظور همكاري تمامي اعضاء تيم بويژه معلمين و والدين بسيار ضروري به نظر مي رسد .
 
تربيت شنيداري - كلامي
ترجمه : ناصر اكبر لو شبگاهي
 
اين كتاب شامل اصول و مثالهاي متعددي از تمرينات شنيداري كلامـي اسـت . آمـوزش يـا تربيـت شنيداري - كلامي از سال 1978 مطرح و بنابر گزارش مجريان آن نتايج مطلوبي در رشد مهارتهـاي شناختي ، زباني ، شنيداري و گفتاري كودكا ن داراي آسيب شنوايي ف داشته است . اگر چـه تـاكنون هنوز روش ارتباطي طراحي نشده است كه پاسخگوي نيازهاي فـردي همـة كودكـان داراي آسـب شنوايي و خانواة آنها باشد . در واقع روش شنيداري – كلامي يك گزينه است . با تأكيد بر كشف سريع و بموقع كم شنوايي ، تجهيز سريع و بموقع، وس يله كمك حسي مناسب ، درمان تشخيصي مستمر و يـك همكاري بين خانواده و متخصصان ، اين روش مي تواند فرصتهايي براي بساري از كودكاني كه داراي نقص شنوايي هستند ، فراهم نمايد تا ياد بگيرند گوش كنند ، زبان گفتاري را پردازش نموده و صحبت كنند . در حال حاضر مؤسسه بين الملل ي شنيداري – كلامي كه يك سازمان غير انتفاعي است در سـال AVT تأسيس شده و با عضو گيري والدين ، متخصصان و افرادئ دچار نقص شـنوايي از روش 1987حمايت مي كند . در بسياري از كشورها از جمله كانادا و امريكا فعاليت گسترده اي دارد .
 
مباني نظري و راهنماي عملي جهت يابي و تحرك افراد با آسيب بينايي
تاليف : محمد احمد پناه
 
اين كتاب داراي ده فصل مي باشد . در فصل اول دربارة نابينايي و لزوم آموزش هاي جهـت يـابي وتحرك بحث شده است . در فصل دوم كليات جهت يابي و تحرك مورد بررسي و توجه بوده و در فـصل سوم دربارةرويكردهاي سنتي و جديد آ موزشهاي جهت يابي و تحرك صحبت شده و روشهاي مختلـف مطابق نتايج پژوهشهاي انجام شده با هم مورد مقايسه قرار گرفته اند . در فصل چهارم دربـارة جنبـه هاي روانشناختي آموزش هاي جهت يابي و تحرك و لزوم توجه اوليا و مربيان به اين بعد در آموزش هايشان توضيحاتي ارائه شده است . با توجه به اينكه حدت حواس و كنش مناسب آنهـا از ضـرورتهاي برنامه جهت يابي و تحرك است . در فصل پنجم با استفاده از بازيهاي متنوع و كاربردي روشهاي تقويت حواس گوناگون به بحث گذاشته شده و دربارة آنها توضيحات جامعي داده شده است .در اين فصل روشها و شيوه هاي مختلف جه ت يابي هم ارائه شده و براي هر مورد توضـيحات كامـل و كافي داده شده است . در فصل ششم روشهاي تحرك توضيح داده شده و با آوردن عكس هاي مناسب ، توضيحات كاملتر و عيني تر شده اند . در فصل هفتم در مورد روشهاي آموزش جهت يابي و تحرك بـه افراد ناشنوا - نابينا و ضرورتهاي آن ب حث شده و هر كدام از اين روشها به تفـصيل شـرح داده شـده است .در فصل هشتم محتوا و فرايند آموزشهاي جهت يابي و تحرك مبتني بر جامعه ارائه شده اين محتوا و فرايند به ديگرافراد كه شناخت كاملي از برنامه علمي جهت يابي و تحرك ندارند كمك مي كند كه آموزشهايشان را در كانال درستري به اين افراد ارائه دهند . در فصل نهم روشهاي عيني و استاندارد آموزش و ارزشيابي مهارتهاي جهت يابي وتحرك مورد بحث قرار گرفته و هدفهاي رفتاري براي آنها طراحي و ارائه شده است كه متناسب با اين روشهاي استاندارد آموزش و ارزشيابي والدين و معلمين مي توانند از اطلاعات قبلي دانش آموزان در زمينه اصول جهت يابي وتحرك اطلاع حاصل كنند . در فصل دهم محتواي آموزشهاي جهت يابي و تحرك كه در كشورهاي پيشرفته منجر به اخذ مدرك تحصيلي در اين رشته مي شود به طور كامل در سيزده حيطه آورده شده است .
 
جنسيت و موضوعات جنسي : راهنماي والدين و مربيان افراد با آسيب بينايي
تاليف : محمد احمدپناه
در اين كتاب روشها و محتواي آموزشهاي جنسي در قالب هشت فصل به شرح زير ارائه شده است :در فصل اول ضرورتها، راهبردها و عناصر كليدي آموزش هاي جنسي مورد بحث قرار گرفته و در كنار آنها دربارة نظريه هاي مختلف رشد و تحول جنسي و التزامهاي آموزش هر نظريه بحث شده است . در فصل دوم موضوعاتي مثل رشد و تحول جنسيت و ميل جنسي، اهميت رشد مهارتهاي اجتماعي، معلوليت و مشكلات رفتار جنسي و آموزش موضوعات جنسي به كودكان و نوجوانان با معلوليت و تأثير معلوليت برنحوه ارائه اين آموزش ها مورد توجه بوده است . در فصل سوم دربارة وظايف، مسئوليت ها و نقش مربيان در ارائه آموزش هاي جنسي به افراد با آسيب بينايي توضيحات كاملي ارائه شده در اين فصل همچنين دربارة تأثير آسيب بينايي روي مفهوم جنسيت و جنبه هاي بدني موضوعات جنسي و التزامهاي آموزشي آنها و همچنين اينترنت و ايمني دانش آموزان مطالبي ارائه شده است . درفصل چهارم دربارة وظايف، مسئوليت ها و نقش والدين در ارتباط با آموزش موضوعات جنسي سخن به ميان آمده و در اين ارتباط موضوعاتي مثل دلمشغولي هاي رايج والدين، زمان شروع آموزش ها، آموزش موضوعات جنسي در دوران پيش از مدرسه و بعد از آن با ذكر جزئيات كامل هريك از موضوعات مورد توجه بوده است . در فصل پنجم دربارة موضوعات و مباحث خاص در زمينه آموزش جنسي ماننده جهت گيري جنسي، توليد مثل و كنترل مواليد، محافظت از ابتلاء به بيماريهاي مقاربتي و جلوگيري از سوء استفاده و بهره كشي جنسي بحث شده است . در فصل ششم :چارچوب ً نسبتا جامعي از برنامه آموزش جنسي افراد با آسيب بينايي ارائه شده در اين چارچوب متناسب با سن وسطح تحولي آموزشهاي موضوعات جنسي شروع و ادامه پيدا كرده است . مطالعه اين چارچوب براي والدين دانش آموزان عادي هم مفيد مي باشد . در فصل هفتم دربارة رفتارهاي جنسي طبيعي در كودكان بحث شده تا والدين با اطلاع از رفتارهاي طبيعي از دلمشغولي هاي بيمورد خود و ايجاد اضطراب و نگراني براي فرزندشان كم كنند .رفتارهاي جنسي در اين بخش به سه دستة طبيعي، باعث نگراني و باعث نگراني جدي تقسيم بندي شده و روشهاي برخورد با هر يك ذكر شده است . در فصل هشتم دربارة نحوة ادارة رفتارهاي جنسي مشكل كودكان در مدرسه بحث شده اين فصل مربيان را راهنمايي مي كند كه در مقابل رفتارهاي جنسي دانش آموزان واكنش هاي مناسب وسنجيده تري نشان دهند . همچنين نحوة برخورد و ثبت و ضبط موضوعات جنسي دانش فصل مورد بحث قرار گرفته و راهنمايي هاي لازم دراختيار معلمين قرار داده شده است .
 
شنوايي
تأليف : زهرا رضواني دهاقاني
 
بديهي است كه شرط برقراري يك ارتباط عميق و مؤثر آن است كه طرفين ارتباط قـادر بـه مبادلة علايق ، احساسات و دانسته هاي خود باشند و بسي روشن است كه زبان ، كار آمدترين ابزار تبادل عواطف و معلومات مي بلشد، لذا چنانچه بتوانيم شيوه اي مناسـب جهـت زبـان آموزي برگزينيم ، در برقراري يك كار آمد با كودكان دچار آسيب شنوايي توفيـق خـواهيم يافت و به نظر مي رسد زبان آموزي به شيوة محـاوره در مقايـسه بـا سـاير روشـها ، روش مؤثرتري مي باشد . كتاب " زبان آموزي به شيوة كودكان دچار آسيب شنوايي " در دو فـصل تنظيم شده است .فصل اول ، جهت ارائه شكل ، محتوا و كاربرد صحيح زبـان ، تكـاليف متنـوعي بـه تناسـب توانمنديها و سن فراگيران پيشنهاد مي كند و فصل دوم به ارائه تكاليفي جهت گسترش دانـش فرازباني دانش آموزان دچار آسيب شنوايي اختصاص يافته است . اين مجموعه مي تواند بـه فراخور نياز ، علاوه بر معلمان و سرپرستان آموزشي ، توسط كليه اطرافيان فرد دچار اسـيب شنوايي ، به ويژه والدين ، مورد استفاده قرار گيرد .
 
صفحه اصلي |نقشه سايت|ENGLISH|تماس با ما|پست الكترونيك